Wielcy królowie Irlandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Wielcy królowie Irlandii byli formalnymi suwerenami wyspy Irlandia w średniowieczu, w okresie rozdrobnienia Irlandii na kilkadziesiąt królestw. Sprawowali swoją władzę ze wzgórza Tara. Tytuł został zniesiony przez Anglików w 1186. Choć w późniejszych wiekach dwukrotnie próbowano reaktywować arcykrólestwo, nie udało się już zjednoczyć wyspy.

Lista arcykrólów sięga do 2 tysiąclęcia p.n.e. Jest to wynik fałszerstwa z VIII wieku, mającego ukazać długą ciągłość linii królewskiej. Pierwszym historycznym władcą jest Niall Noigiallach, panujący pod koniec IV wieku.

Spis treści

[edytuj] Mityczni królowie Irlandii

[edytuj] Dynastia Partholona (1980-1710 p.n.e.)

  • Partholon [syn Sery, potomka Magoga, wnuka Noego]
  • Slainge [syn]
  • Laiglinne [brat]
  • Rudraige [brat]
  • Potomkowie

[edytuj] Dynastia Nemedian (1710-1300 p.n.e.)

  • Nemed [krewny Partholona]
  • Stairn [syn]
  • Iarbonel Wróżbita [brat]
  • Annind [brat]
  • Fergus Czerwonoboki [brat]
  • Semul [syn Iarbonela]
  • Erglan [syn Beoana syna Stairna]
  • Interregnum (1493-1293 p.n.e.)

[edytuj] Dynastia Fomorian (przed 1300 p.n.e.)

  • Gann
  • Sengann
  • Nieznani władcy

[edytuj] Dynastia Fir Bolgów (1293-1313 p.n.e.)

[edytuj] Dynastia Tuatha Dé Danann (1213-1016 p.n.e.)

[edytuj] Legendarni królowie Irlandii

[edytuj] Celtycka dynastia Milezjan (1016 p.n.e.-405 n.e.)

Okres heroiczny

Okres Antecotti (Aitheach-Tuatha)

  • Nuada III Necht (Biały) mac Sedna Sithbaic (1 n.e.) [potomek Labraida Loingseacha]
  • Conaire I Mor (Wielki) (1-60) [syn Ederscela]
  • Interregnum 60-65
  • Lugaid V Sriab nDerg (z Czerwonymi Kołami) mac Breas-Nar-Lothar (65-73) [wnuk Eochaida IX]
  • Conchobar (Connor) I Abradruad (z Czerwonymi Brwiami) mac Finn (73-74) [w 4-tym stopniu potomek Nuady III]
  • Crimthann II Niadnair (Skromny Wojownik) (74-90) [syn Lugaida V]
  • Cairbre I Cinncait (Głowa Kota) (uzurpator 90-95) [z Fir Bolgów]
  • Morann „Mac Maoin” mac Cairbre (95-96)
  • Feradach Finnfechtnach (96-116) [syn Crimthanna II]
  • Fiatach Finn mac Daire (116-119; król Ulsteru)
  • Fiacha V Finnfolaidh (119-126) [syn Feradacha]
  • Elim II mac Conrach (126-130; król Ulsteru) [prawnuk Rudraige'a I]

[edytuj] Półlegendarni arcykrólowie Irlandii

  • Tuathal I Techtmar (Prawowity) (130-160) [syn Fiachy V]
  • Mal mac Rochraide (160-164; król Ulsteru) [potomek Rudraide'a I]
  • Fedlimid (Felim) Reachtmhar (Prawodawca) (164-174) [syn Tuathala I]
  • Cathair Mor mac Fedlimid Firurghlais (174-177) [potomek Aengusa II]
  • Conn Cetchathach (Stu Bitew) (177-212) [syn Feidlimida]
  • Conaire II mac Modh Lamha (212-220) [w 6-tym pokoleniu potomek Conaire'a I]
  • Art III Aoinfher (Samotnik) (220-250) [syn Conna]
  • Lugaid VI MacConn (250-253) [syn Maicniada MacNiad i Sadb, córki Conna]
  • Fergus II Duibdedach (Czarnozęby) mac Imchad (253-254; król Ulsteru) [w 4-tym stopniu potomek Fiatacha Finna]
  • Cormac Ulfhada (254-277) [syn Arta III]

Okres osjanicki

  • Eochaid XI Gonnat mac Feig (277-279; król Ulsteru) [w 9-tym stopniu potomek Mala]
  • Cairbre II Liffechair (z Liffey) (279-296) [syn Cormaca]
  • Fothad I Cairpthech (296-297) [syn Lugaida VI]
  • Fothad II Airgthech (297) [brat]
  • Fiacha VI Sraibhtine (297-327) [syn Cairbre II]
  • Colla Uais mac Eochaid Doimlen (327-331) [bratanek]
  • Muiredach II Tirech (331-357) [syn Fiachy VI]
  • Caelbad mac Crunn Badrai (357-358; król Ulsteru)
  • Eochaid XII Muigmedoin (Pan Niewolników) (358-366; król Meath) [syn Muiredacha II]
  • Crimthann III mac Fiodhaig (366-379) [wnuk Daire Cearba, króla Munsteru]

[edytuj] Historyczni arcykrólowie Irlandii

[edytuj] Dynastia O’Neillów

  • Niall I Noigiallach (od Dziewięciu Zakładników) (379-405) [syn Eochaida XII]

Okres św. Patryka

  • Dathi mac Fiachra Foltsnaithech (405-428/9; król Connachtu) [bratanek]
  • Loegaire II (429/54-458/63; król Connachtu) [syn]
  • Ailill (Oilioll) IV Molt (463-482; król Connachtu) [syn Dathi]
  • Lugaid VII (482-507) [syn Loegaire II]
  • Cairbre (Coirpre) III (485?) [stryj]
  • Muirchertach I Mor (Wielki) mac Muiredach (507-534; król Ailechu) [prawnuk Nialla I]
  • Tuathal II Maelgarb mac Cormach Caech (534-544) [syn Cairbre III]
  • Diarmaid (Dermot) I mac Fergus Cerrbeoil (544-565; król Meath) [prawnuk Nialla I]

Okres św. Kolumby

  • Fergus III (565-566; król Ailechu) [syn Muirchertacha I]
  • Domnall I Ilchelgach (Podstępny) (koregent 565-566) [brat]
  • Ainmire mac Sedna (566-569) [w 4-tym stopniu potomek Nialla I]
  • Baetan I z Żółtymi Włosami (569-572) [syn Muirchertacha I]
  • Eochaid XIII (koregent 569-572; król Ailechu) [syn Domnalla I]
  • Baetan II mac Ninnid (572-586) [w 4-tym stopniu potomek Nialla I]
  • Aed II (586-598) [syn Ainmire]

Okres scholastyczny

  • Aed III Slaine (598-604) [syn Diarmaida I]
  • Colman Rimid (Sławny) (koregent 598-604; król Ailechu) [syn Baedana I]
  • Aed IV Uaridnach (604-612; król Ailechu) [syn Domnalla I]
  • Mael Coba (612-615) [syn Aeda II]
  • Suibne Menn (Mały) mac Fiachna (615-628; król Ailechu) [syn bratanka Muirchertacha I]
  • Domnall II (628-642) [syn Aeda II]
  • Conall II Cael (642-654) [syn Maela Coba]
  • Cellach (koregent 642-658) [brat]
  • Diarmaid II Ruaidnaigh (658-665) [syn Aeda III]
  • Blathmac (koregent 658-665) [brat]
  • Sechnasach (665-671) [syn]
  • Cennfaelad (671-675) [brat]
  • Finnachta II Fledach (Uroczysty) mac Dunchad (675-695) [wnuk Aeda III]
  • Loignsech mac Angus (695-704) [wnuk Domnalla II]
  • Congal II Cennmagair mac Fergus (704-710) [wnuk Domnalla II]
  • Fergal mac Mael Duin (710-722; król Ailechu) [prawnuk Aeda IV]
  • Fogartach mac Niall (722-724) [prawnuk Diarmaida II
  • Cinaeth (724-728) [w 7-mym stopniu potomek Aeda III]
  • Flaithbertach (728-734; usunięty, zmarł 765) [syn Loingsecha]
  • Aed V Allan (Przystojny) (734-743; król Ailechu) [syn Fergala]
  • Domnall III Midi (743-763; król Meath) [w 7-mym stopniu potomek Diarmaida I]
  • Niall II Frossach (od Deszczów) (763-770; abdykował, zmarł 778; król Ailechu) [syn Fergala]
  • Donnchad I Midi (770-797; król Meath) [syn Domnalla III]

Okres skandynawski

  • Aed VI Oirdnide (Dostojny) (797-819; król Ailechu) syn Nialla II]
  • Conchobar II (819-833; król Meath) [syn Donnchada I]
  • Niall III Caille (833-846; król Ailechu) [syn Aeda VI]
  • Mael Sechlainn (Malachiasz) I Mor (846-862; król Meath) [wnuk Donnchada I]
  • Aed VII Finnliath (Białowłosy) (862-879; król Ailechu) [syn Nialla III]
  • Flann Sinna (Lis) (879-916; król Meath) [syn Maela Sechlainna I]
  • Niall IV Glundub (Czarne Kolano) (916-919; król Ailechu) [syn Aeda VII]
  • Donnchad II Donn (Brązowy) (919-944; król Meath) [syn Flanna]
  • Congalach Cnogba mac Mael Mithig (944-956) [w 10-tym stopniu potomek Aeda III]
  • Ruaidri I Ua Canannain (koregent? 944-950; król Bregi)
  • Domnall IV mac Muirchertach (956-980; król Ailechu) [wnuk Nialla IV]

Okres dalkasiański (980-1022)

  • Mael Sechlainn II Mor mac Domnall (980-1002; usunięty; król Meath) [wnuk Donnchada II]
  • Brian Boru (od Trybutów) mac Cennetig (1002-1014; król Munsteru) [z dynastii Dal Cais]
  • Mael Sechlainn II (2-gie panowanie 1014-1022)
  • Corcran Clairech (Kleryk) (tylko regent 1022-1024)
  • Conn O Lochlain (tylko regent 1022-1024)
  • Donnchad III (1024-1064; król Munsteru) [syn Briana I]
  • Diarmaid III mac Donnchad Mael na mBo (1064-1072; król Leinsteru)
  • Toirrdelbach I Ua Briain (1072-1086; król Munsteru) [wnuk Briana I]
  • Muirchertach II (1086-1119; król Munsteru) [syn]
  • Domnall V mac Ardgar Ua Lochlainn (1119-1121; król Ailechu) [w 4-tym stopniu potomek Domnalla IV?]
  • Toirrdelbach II Mor Ua Conchobair (1119-1156; król Connachtu)
  • Muirchertach III mac Niall (1156-1166; król Ailechu) [wnuk Domnalla V]
  • Ruaidri II (1166-1186; król Connachtu; usunięty, zmarł 1198) [syn Toirrdelbacha II]
  • Panowanie angielskie 1175-1258
  • Brian Chata an Duin (z Bitwy pod Down) (1258-1260; król Ulsteru) [z dynastii O’Neill]
  • Panowanie angielskie 1260-1316
  • Edward de Bruce (król 1316-1318) [brat Roberta I, króla Szkocji]
  • Panowanie angielskie 1318-1922

[edytuj] Bibliografia

  1. Ferguson L., The Story of the Irish Before the Conquest. From the Mythical Period to the Invasion Under Strongbow, Third Edition, Dublin 1903.
  2. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 1: Antiquity Worldwide, München 2000, s. 371-374, ISBN 3-598-21543-6 (Chronologia od 407 do 241 r. p.n.e. została skorygowana z powodu braku króla Fiachy IV, przestawienia dat oraz nieprawidłowej liczby panowania niektórych królów).
  3. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 4 / Volume 1: Western & Southern Europe, München 2004, s. 1-3, ISBN 3-598-21548-7.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wielcy_kr%C3%B3lowie_Irlandii&oldid=28951808”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach