Wielcy królowie Irlandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Średniowieczna irlandzka tradycja historyczna podała, że Irlandia była rządzona przez zwierzchnich królów (irl. ard-rí) od czasów starożytnych. Kompilacje, takie jak Lebor Gabála Érenn, a następnie nowożytne dzieła, takie jak Roczniki Czterech Mistrzów i Geoffreya Keatinga Foras Feasa ar Éirinn rzekomo śledziły linię zwierzchnich królów. Korpus wczesnego prawa irlandzkiego nie podał istnienia takiej instytucji, a obecni uczeni uważają, że jest to pseudohistoryczna konstrukcja, powstała w VIII w. n.e., dająca rzut do odległej przeszłości politycznej, który nie stanie się rzeczywistością do czasów Normanów. Máel Sechnaill I mac Máele Ruanaid deklarował się, jako król całej Irlandii, ale takie roszczenia nie uzyskały poparcia politycznego innych królestw (tj. Munsteru), nordyckich i nordycko-gaelickich oraz nie był w stanie utrzymać pokoju z własnymi krewnymi Uí Néill. Tradycyjna lista arcykrólów Irlandii jest więc mieszanką faktów, legend, fikcji i propagandy. Osoby znajdujące się przed V w. n.e. są ogólnie uważane za legendarne, a aplikacja tytułu osobom przed IX w. jest uważana za anachroniczną.

Kronikarze często opisują późniejszych zwierzchnich królów, jako rígh Érenn co fressabra („królowie Irlandii w opozycji”). Tytuł ten jest odniesiony do niestabilności zwierzchniej władzy królewskiej Tary od czasów śmierci Máel Sechnailla II Móra w 1022 r. Władza Máel Sechnailla została obalona przez Briana I Boru w 1002 r. i odnowiona w 1014 po śmierci Briana. Przykład zamachu Briana był kontynuowany przez wiele innych rodzin po 1022 roku, a arcykrólestwo było skutecznie zakończone przez normański quasi-podbój Irlandii w 1171 roku.

Mityczni królowie Irlandii[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Partholona (1980-1710 p.n.e.)[edytuj | edytuj kod]

  • Partholon [syn Sery, potomka Magoga, wnuka Noego]
  • Slainge [syn]
  • Laiglinne [brat]
  • Rudraige [brat]
  • Potomkowie

Dynastia Nemedian (1710-1300 p.n.e.)[edytuj | edytuj kod]

  • Nemed [krewny Partholona]
  • Stairn [syn]
  • Iarbonel Wróżbita [brat]
  • Annind [brat]
  • Fergus Czerwonoboki [brat]
  • Semul [syn Iarbonela]
  • Erglan [syn Beoana syna Stairna]
  • Interregnum (1493-1293 p.n.e.)

Dynastia Fomorian (przed 1300 p.n.e.)[edytuj | edytuj kod]

  • Gann
  • Sengann
  • Nieznani władcy

Dynastia Fir Bolgów (1293-1313 p.n.e.)[edytuj | edytuj kod]

Dynastia Tuatha Dé Danann (1213-1016 p.n.e.)[edytuj | edytuj kod]

Legendarni królowie Irlandii[edytuj | edytuj kod]

Celtycka dynastia Milezjan (1016 p.n.e.-405 n.e.)[edytuj | edytuj kod]

Okres heroiczny

Okres Antecotti (Aitheach-Tuatha)

Półlegendarni arcykrólowie Irlandii[edytuj | edytuj kod]

Okres osjanicki

Historyczni arcykrólowie Irlandii[edytuj | edytuj kod]

Dynastia O’Neillów[edytuj | edytuj kod]

Okres św. Patryka

Okres św. Kolumby

Okres scholastyczny

Okres skandynawski

Okres dalkasiański (980-1022)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ferguson L., The Story of the Irish Before the Conquest. From the Mythical Period to the Invasion Under Strongbow, Third Edition, Dublin 1903.
  2. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 1: Antiquity Worldwide, München 2000, s. 371-374, ISBN 3-598-21543-6 (Chronologia od 407 do 241 r. p.n.e. została skorygowana z powodu braku króla Fiachy IV, przestawienia dat oraz nieprawidłowej liczby panowania niektórych królów).
  3. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 4 / Volume 1: Western & Southern Europe, München 2004, s. 1-3, ISBN 3-598-21548-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]