Wielimie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielimie
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Lokalizacja Pojezierze Drawskie
Powierzchnia 1637,5-1754,6 ha
Głębokość
• średnia
• maksymalna

2,2 m
5,5 m
Objętość 40129,2 tys. m³
Klasa jakości wody III[1] (w roku 2003)
Wysokość lustra 132,6-132,7 m n.p.m.
Rzeki zasilające Gwda, Nizica (Niezdobna)
Rzeki wypływające Gwda
Miejscowości nadbrzeżne Gwda Wielka, Szczecinek
Rodzaj jeziora morenowe
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Wielimie
Wielimie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielimie
Wielimie
Ziemia 53°45′17″N 16°44′52″E/53,754722 16,747778

Wielimie (niem. Vilmsee) – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Szczecinek, leżące na terenie Pojezierza Drawskiego.

Przez Wielimie przepływa rzeka Gwda, wpada też do niego rzeka Nizica (zwana Niezdobną), wypływająca z jeziora Trzesiecko, leżącego tuż obok Szczecinka.

Wyspy[edytuj | edytuj kod]

Wielimie sięga jedną odnogą w okolice miasta Szczecinek, jednak widok na rozległy główny zbiornik jeziora jest zasłonięty przez ogromną (96,13 ha), największą w Polsce[2] śródjeziorną Wyspę Owczą i można go podziwiać tylko z okolic odległej od Szczecinka o ok. 10 km wsi Gwda Wielka. Dostęp do samej odnogi jeziora jest odcięty przez rozległe trzęsawiska i jest możliwy tylko kilka kilometrów od miasta.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niegdyś jezioro było znacznie większe i głębsze, a wyspa nie zasłaniała całkowicie widoku od strony miasta na Wielimie. Wody jeziora okalały miasto od stron północnej i północno-zachodniej. W końcu XVIII wieku, po wielokrotnych powodziach i podtopieniach Szczecinka, spowodowanymi szczególnie wylewami jeziora Trzesiecko, mieszkańcy sprowadzili specjalistów z Holandii w celu obniżenia poziomu wód w obu jeziorach. W efekcie południowo-zachodni brzeg Wielimia stopniowo zmienił się w rozległe trzęsawiska. Poziom wody w jeziorze obniżył się radykalnie, a Wyspa Owcza powiększyła się; bezpośredni dostęp do jeziora od strony miasta stał się niemożliwy.

Przy jeziorze znajduje się plaża oraz osobna plaża dla nudystów.

W ostatniej dekadzie, szczególnie odnoga jeziora bliska miastu, jest zanieczyszczona i niedostępna dla żeglugi z uwagi na ptasie kolonie.

W oparciu o badania przeprowadzone w 2003 roku wody jeziora zaliczono do III klasy czystości[1].

Dane morfometryczne[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 1637,5 ha[1] do 1754,6 ha[3].

Zwierciadło wody położone jest na wysokości 132,6 m n.p.m.[1] lub 132,7 m n.p.m.[3] Średnia głębokość jeziora wynosi 2,2 m[3], natomiast głębokość maksymalna 5,5 m[3].

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Na polskiej mapie wojskowej z 1936 r. przy oznaczeniu jeziora podano polski egzonim Wielim[4]. Nazwę Wielimie wprowadzono urzędowo rozporządzeniem w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę jeziora – Vilm-See[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 168. ISBN 83-232-1732-7.
  2. Jarosław Kociuba "Pomorze. Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach dawnego Księstwa Pomorskiego", Walkowska Wydawnictwo Szczecin 2012
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 168. ISBN 83-232-1732-7.
  4. Arkusz 43 Bydgoszcz. Mapa operacyjna 1:300 000. Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa: 1936.
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 7)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Skurzyński, Pojezierze Drawskie, Pascal 1997
  • Ryszard Bańka, Gryf pośród jezior, Szczecinek i okolice, Ankar 1992
  • Tadeusz Garczyński, Maria Stachowska, Szczecinek i okolice, przewodnik, Wydawnictwo Poznańskie 1973
  • Grażyna Maria Zyber, Pojezierze Drawskie - walory turystyczne, KAW 1984