Wielka Wieś (powiat tarnowski)
| Wielka Wieś | |
| Państwo |  Polska |
| Województwo | małopolskie |
| Powiat | tarnowski |
| Gmina | Wojnicz |
| Liczba ludności (2008) | 1311 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 14 |
| Kod pocztowy | 32-830 |
| Tablice rejestracyjne | KTA |
|
Położenie na mapie Polski
  Wielka Wieś
|
|
 49°56′N 20°49′E / 49.933333333333, 20.816666666667Na mapach: 49°56′N 20°49′E / 49.933333333333, 20.816666666667 |
|
Wielka Wieś – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Wojnicz.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.
Spis treści |
Parafia [edytuj]
W Wielkiej Wsi znajduje się parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, erygowana w 1982 roku przez biskupa Jerzego Ablewicza, oraz kościół parafialny zbudowany w latach 1985-1993.
Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego należy do dekanatu w Wojniczu w diecezji tarnowskiej[1].
Historia [edytuj]
Wielka Wieś, notowana w źródłach od 1420 roku, w końcu XIV i na początku XV wieku była własnością Deresława Białonia z Więckowic, Piotra z Brnia Trzewlińskiego i Andrzeja Trzewlińskiego; pieczętowali się oni herbem Rawicz. W XV wieku miejscowość wraz z zamkiem Trzewlin, wzniesionym w XIV wieku, przeszła w ręce Wielowieyskich herbu Półkozic, a w XVIII wieku stała się własnością Stadnickich herbu Szreniawa. Pozostawała w rękach Stadnickich do 1945 roku, gdy obszar dworski uległ parcelacji w ramach reformy rolnej.
Podczas II wojny światowej na terenie wsi toczyły się ciężkie walki[potrzebne źródło], zarówno podczas kampanii wrześniowej, jak i w trakcie okupacji niemieckiej, gdy w miejscowych lasach aktywnie działała partyzantka. Do dziś nad brzegami przepływającego przez wieś Dunajca można znaleźć rozmaite pamiątki tamtych wydarzeń, od łusek po pociskach począwszy, a na bagnetach lub częściach broni skończywszy.
W miejscowości funkcjonuje klub piłkarski Zryw Wielka Wieś obecnie biorący udział w rozgrywkach B-klasy.
W 2008 roku Wielka Wieś liczyła 1311 mieszkańców i miała powierzchnię 871,85 hektarów.
Zabytki, pomniki przyrody [edytuj]
Zamek Trzewlin [edytuj]
Na szczycie Panieńskiej Góry, na lewym brzegu Dunajca, 120 metrów nad dnem doliny rzeki, znajdują się pozostałości średniowiecznego zamku rycerskiego Trzewlin. Jego budowę rozpoczęto w XIV wieku; zapewne miał on być centrum włości i siedzibą rodu Białoniów herbu Rawicz, którzy pisali się „z Trzewlina” lub posługiwali się nazwiskiem Trzewliński. Najstarsza wzmianka o Trzewlinie pochodzi z końca XIV wieku; wymieniony jest wówczas Mszczuj z Trzewlina.
W XV wieku zamek Trzewlin przeszedł w ręce Wielowieyskich herbu Półkozic; w XVII wieku popadł w ruinę i został rozebrany przez mieszczan z Wojnicza. Obecnie zachowały się jedynie ślady suchej fosy oraz niewielkie fragmenty murów; w 2004 roku ruiny zamku zostały wpisane do rejestru zabytków.
Z zamkiem Trzewlin wiążą się legendy ludowe o niewiernych żonach rycerzy Bolesława Śmiałego, które schroniły się na szczycie góry przed gniewem mężów powracających z wyprawy do Kijowa[2].
Panieńska Góra, rezerwat przyrody, Krzyż Jubileuszowy [edytuj]
Na Górze Panieńskiej znajduje się florystyczny rezerwat przyrody o obszarze 109 hektarów, chroniący występującą tutaj rzadką roślinność, głównie kilka rzadkich gatunków storczyków. Na szczycie góry stoi monumentalny Krzyż Jubileuszowy, wzniesiony w 2000 roku, do którego odbywają się procesje.
Dwór szlachecki z XVIII wieku [edytuj]
Kolejny zabytek Wielkiej Wsi, tym razem zachowany i odrestaurowany po II wojnie światowej, to szlachecki dwór rodu Stadnickich z XVIII wieku, w którym mieści się dziś plebania. Obok dworu znajduje się figura św. Jana Nepomucena z XVIII wieku z herbem Szreniawa na postumencie.
Turystyka [edytuj]
Do ruin zamku Trzewlin i do rezerwatu przyrody prowadzi niebieski 
szlak turystyczny rozpoczynający się na rynku w Wojniczu, dostępny także u stóp wzniesienia.
Przypisy
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Strona Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Wielkiej Wsi
- Historia Wielkiej Wsi na stronie miasta i gminy Wojnicz
- Zamek rycerski Trzewlin
|
|||||||||||
