Wielka przesuwka samogłoskowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wielka przesuwka samogłoskowa (ang. Great Vowel Shift) to największa zmiana, która zaszła w wymowie języka angielskiego w XV wieku. Zmiana ta dotyczyła głównie wymowy długich samogłosek i jest bezpośrednią przyczyną obecnej rozbieżności między pisownią i wymową angielską.

Najważniejsze zmiany fonetyczne[edytuj | edytuj kod]

Great Vowel Shift.svg

Zmiany poszczególnych dźwięków (IPA)
Średnioangielski Wczesny nowoangielski Nowoangielski Przykład
aː æː, ɛː, eː eɪ a w make
ɛː eː iː ea w beak
eː iː iː ee w feet
iː ɪi, əɪ aɪ i w mice
ɔː oː oʊ / əʊ oa w boat
oː uː uː oo w boot
uː ʊu, əʊ aʊ ou w mouse

W większości wypadków zmiany wymowy nie pociągnęły za sobą zmian w ortografii. Oznacza to, że samogłoska i w słowie mice kiedyś odpowiadała polskiemu i w pić, a podwojone o wymawiano tak, jak nieobecne w języku polskim, ale zachowane w czeskim i słowackim długie o (ó).

Pierwszy raz termin wielka przesuwka samogłoskowa został użyty przez duńskiego językoznawcę Ottona Jespresena (18601943).

Języki: niemiecki, islandzki i niderlandzki podlegały podobnym zmianom w okresie trwania wielkiej przesuwki samogłoskowej, jednakże ich pisownia była odpowiednio reformowana i obecnie odpowiada wymowie w dużo większym stopniu, niż angielska.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]