Wielki Młyn w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wielki Młyn
Obiekt zabytkowy nr rej. 270 z 14.06.1968[1]
Wielki Młyn
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Adres ul. Wielkie Młyny 16
Typ budynku młyn
Ukończenie budowy 1350
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielki Młyn
Wielki Młyn
Ziemia 54°21′14,8″N 18°39′00,4″E/54,354100 18,650100Na mapach: 54°21′14,8″N 18°39′00,4″E/54,354100 18,650100
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wielki Młyn – zabytkowy młyn wodny na Starym Mieście w Gdańsku. Napędzany był wodami Kanału Raduni.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wielki Młyn został wzniesiony przez Krzyżaków w 1350 roku[2]. W 1391 roku częściowo spłonął. 5 lutego 1454 roku opanowali go gdańszczanie należący do antykrzyżackiego sprzysiężenia (Związek Pruski), co zapoczątkowało powstanie przeciwko zwierzchnictwu Zakonu. W przywileju wydanym w Elblągu, król Polski Kazimierz Jagiellończyk przekazał młyn gdańszczanom[3]. W 1836 młyn został zmodernizowany na wzór amerykański poprzez m.in. zamontowanie w nim turbiny i taśmociągu. Młyn pozostawał w użyciu aż do końca II wojny światowej, gdy został częściowo zniszczony[4]. Po 1945 roku odbudowany. W 1991 roku przeprowadzono w nim badania archeologiczne. W 1993 roku zakończono adaptację młyna na dom handlowy.

Młyn został zbudowany na sztucznej wysepce utworzonej przez rozwidlenie Kanału Raduni. Obiekt posiadał 18 kół wodnych po 9 na ścianę młyna[4]. Co szesnasty worek mielonego w młynie zboża przypadał miastu jako danina[4]. W przypadku oblężenia miasta i odcięcia dopływu wody, używano zapasowych żaren napędzanych końmi[3].

Obecnie w Wielkim Młynie znajduje się centrum handlowe.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo pomorskie (pol.). 31 marca 2014. [dostęp 25.06.2013].
  2. Samp s. 33.
  3. 3,0 3,1 Samp s. 35.
  4. 4,0 4,1 4,2 Samp s. 36.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Z problematyki odkryć archeologicznych w obrębie Wlk. Młyna w Gdańsku”, [w:] Gdańsk Średniowieczny w świetle najnowszych badań archeologicznych i historycznych” Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Instytut Historii UG, 1998
  • Jerzy Samp: Miasto czterdziestu bram. Gdańsk: marpress, 2000, s. 33-36. ISBN 83-85349-71-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]