Wielkie Stwolno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wielkie Stwolno
Wielkie Stwolno
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Gmina Dragacz
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 86-134 Dragacz
Tablice rejestracyjne CSW
SIMC 0084830
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Wielkie Stwolno
Wielkie Stwolno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wielkie Stwolno
Wielkie Stwolno
Ziemia 53°26′05″N 18°37′33″E/53,434722 18,625833Na mapach: 53°26′05″N 18°37′33″E/53,434722 18,625833

Wielkie Stwolnowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Dragacz.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wielkie Stwolno położone jest na Kociewiu, jednym z regionów etniczno-kulturowych Pomorza, gdzie do tej pory zachowały się miejsca i tradycje związane z osadnictwem holenderskim.

W Wielkim Stwolnie nieprzerwanie od 1947 roku działa Ochotnicza Straż Pożarna. W świetlicy wiejskiej organizowane są festyny rodzinne dla mieszkańców całej gminy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawne nazwy Wielkiego Stwolna:

  • Smoln (1400)
  • Gros Smollen (1415)
  • Stwolno (1565)
  • Westwalen (1623)
  • Stwolno Niemieckie (1682)
  • Deutsch Westphalen (XIX w.)

W 1320 roku zakon krzyżacki posiadał w Stwolnie Niemieckim folwark. Stwolno należało w tym czasie do tzw. wsi rycerskich. W XV w. wieś wymieniana była jako własność komturstwa świeckiego.

W 1593 roku w miejscowości osiedlili się mennonici na mocy kontraktu wydanego przez Jana Dulskiego, starostę z Rogoźna z dnia 2 lutego 1568 roku. Osiedlali się oni na tych ziemiach na prawie holenderskim. W zamian za wysoki czynsz pieniężny osadnicy otrzymywali w długoterminową dzierżawę ziemię w dolinie Wisły, która dotąd często była zalewana przez rzekę. Zobowiązani byli do konserwowania wałów ochronnych i osuszania ziemi. Posiadali wolność religijną oraz określoną swobodę gospodarczą, a także sądowniczą[1].

Po II wojnie światowej pozostały liczne pamiątki po niemieckim okupancie, np. swastyki na bramie w dawnej szkole podstawowej w Wielkim Stwolnie.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

W 1992 roku uznano za pomnik przyrody jednostronną aleję drzew przydrożnych[2]. Aleja rośnie pomiędzy Małym a Wielkim Stwolnem i w chwili powołania tworzyło ją 151 drzew. W skład alei wchodziły:

Nr Nazwa Sztuk Obwody
1. Dąb szypułkowy 129 218-380 cm
2. Jesion wyniosły 10 170-290 cm
3. Klon jawor 12 170-190 cm

Przypisy

  1. miasto-nowe.com: Osadnictwo holederskie w Dolinie Wisły (pol.). [dostęp 2012-01-14].
  2. Rozporządzenie nr 18/92 Wojewody Bydgoskiego z dnia 8 czerwca 1992 roku