Wierzchoniów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wierzchoniów
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat puławski
Gmina Kazimierz Dolny
Strefa numeracyjna (+48) 81
Tablice rejestracyjne LPU
SIMC 0383082
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Wierzchoniów
Wierzchoniów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wierzchoniów
Wierzchoniów
Ziemia 51°20′03″N 22°02′08″E/51,334167 22,035556

Wierzchoniówwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kazimierz Dolny.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Miejscowość była przejściowo siedzibą gminy Celejów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wierzchoniów w źródłach pisanych wystęuje od 1317, [1][2][3] - 4 km na NE od Kazimierza Dolnego, nad rzeką Bystrą; ok. 86 km na NE od klasztoru, 23 km na NE od Braciejowic.

W trakcie badań archeologicznych w Wierzchoniowie stwierdzono ślady kultury materialnej z okresu VIII-XIII[4][5].

W wieku XV w powiecie lubelskim, parafii Kazimierz.

Wieś stanowiła własność szlachecką, dziesięcina należała do klasztoru świętokrzyskiego.

  • 1317 - 1380 – klucz bochotnicki
  • 1460- 6 – klucz kurowski
  • 1464 – klucz bochotnicki
  • 1470- 80 – dziedzicem był (rzekomo) Piotr Kurowski, względnie Kurozwęcki, Folwarku we wsi nie było. Sołectwo na 11 i 1/2 łanach (DLB II 553, III 250
  • 1470-80 – z 11,5 łana kmiecego dziesięcinę snopową i konopną wartości do 9 grzywien dowożą klasztorowi świętokrzyskiemu,
temuż klasztorowi dziesięcinę snopową „w gonitwę” oddaje sołectwo (DLb. II 553; III 250)
  • 1529– dziesięcina snopowa wartości 1/2 grzywny należy do stołu konwentu świętokrzyskiego [6],
od roku 1621 do 1731 tak jak Celejów.
  • 1652 – Jan Borkowski płaci konwentowi świętokrzyskiemu za dziesięciny ze wsi Celejów, Karmanowice, Rąblów, Stok i Wierzchoniów 60 zł [7],
  • 1657-71 – proces ze Stanisławem Dunin-Borkowskim, kasztelanem połanieckim, o dziesięciny ze wsi Bochotnica, Celejowa, Karmanowice, Rąblów, Stok i Wierzchoniowa, w wyniku którego klasztor świętokrzyski otrzymał jako odszkodowanie za zabrane dziesięciny pierścień wartości 1700 zł [8][9]
  • 1675-9 – korespondencja między Stanisławem Borkowskim a przeorem klasztoru świętokrzyskiego w sprawie dziesięcina z ww. wsi [10],
  • 1680-1 – ponowne wyroki przysądzające klasztorowi świętokrzyskiemu dziesięciny z między innymi wsi Wierzchoniów , dziedzic Stanisław Borkowski musi zapłacić klasztorowi za zaległe dziesięciny 1500 zł [11]
  • 1681-7 – dalsza korespondencja między Stanisławem Borkowskim a przeorem klasztoru świętokrzyskiego w sprawie dziesięcin z wyżej wymienionych wsi [12]
  • 1819 – dziesięcina snopowa dalej należy do stołu konwentu, z tym że kupowana jest przez miejscową gromadą za 52 zł [13]

Przypisy

  1. Kosyl ↓, s. 21,75;.
  2. Niec. ↓, s. 223.
  3. SHGL ↓, s. 256.
  4. Rozwałka ↓, s. 167.
  5. Hoczyk ↓, s. 130.
  6. LR ↓.
  7. AG nab. ↓, s. 936 1,2.
  8. Gacki ↓, s. 303.
  9. ZDP ↓, s. rps 10543 111-1v.
  10. ZDP ↓, s. rps 10543 111v-2v.
  11. ZDP ↓, s. 112v.
  12. ZDP ↓, s. 112v-3.
  13. AOkup. ↓, s. 10v.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • AG nab.. Rejestry dziesięcin, czynszów i wyderkafów, powinności poddanych i poborów z dóbr i dochodów konwentu świętokrzyskiego z lat 1650-1689, AG, nabytki Oddziału I, nr 936.. „Archiwum Główne”. 
  • LR. Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber retaxationum), wyd. Z. Leszczyńska-Skrętowa, 1968.. „Liber retaxationum”. 
  • ZDP. Zarząd Dóbr Państwowych Guberni Radomskiej, zbiór rpsów w Archiwum Państwowym w Radomiu, zobacz też AOkup.. „Archiwum Państwowe w Radomiu”. 
  • Gacki. J. Gacki, Benedyktyński klasztor na Łysej Górze. „Benedyktyński klasztor na Łysej Górze”. 
  • Kosyl. Nazwy miejscowe dawnego województwa lubelskiego. „Archiwum Państwowe w Radomiu”. Wrocław 1978. ISSN 0079-4775. 
  • AOkup.. Akta Okupacji klasztoru świętokrzyskiego, 1819 r., ZDP rps 1456.. „Archiwa Państwowe”. 
  • Stanisława Hoczyk. S. Hoczyk-Siwkowa, Małopolska północno-wschodnia w VI-X wieku. Struktury osadnicze (Lubelskie Materiały Archeologiczne, 12), Lublin 1999.. . Lublin 1999. 
  • Andrzej Rozwałka. Sieć osadnicza w archidiakonacie lubelskim w średniowieczu. Studium archeologiczno-historyczne (Wydział Humanistyczny UMCS, Rozprawy habilitacyjne, 98), Lublin 1999.. . Lublin 1998. 
  • Franciszek Niec.. F. Nieckuła, Nazwy miejscowe z sufiksem -ov-, -in- na obszarze Wielkopolski i Małopolski, Wr. 1971.. . 
  • Stanisław Kuraś- SHGL. Słownik historyczno-geograficzny województwa lubelskiego w średniowieczu, oprac. S. Kuraś (Dzieje Lubelszczyzny, 3),. „Dzieje Lubelszczyzny, 3”. Lublin 1998. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]