Wiesław Chrzanowski (polityk)
| Wiesław Marian Chrzanowski | |
| Data i miejsce urodzenia | 20 grudnia 1923 Warszawa |
| Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej | |
| Przynależność polityczna | Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe |
| Okres urzędowania | od 25 listopada 1991 do 14 października 1993 |
| Poprzednik | Mikołaj Kozakiewicz |
| Następca | Józef Oleksy |
| Minister sprawiedliwości, prokurator generalny | |
| Przynależność polityczna | Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe |
| Okres urzędowania | od 12 stycznia 1991 do 23 grudnia 1991 |
| Poprzednik | Aleksander Bentkowski |
| Następca | Andrzej Marcinkowski (p.o.) |
| Prezes Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego | |
| Przynależność polityczna | Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe |
| Okres urzędowania | od 28 października 1989 do 3 października 1994 |
| Następca | Ryszard Czarnecki |
| Senator IV kadencji | |
| Przynależność polityczna | Akcja Wyborcza Solidarność |
| Okres urzędowania | od 20 października 1997 do 18 października 2001 |
| Odznaczenia | |
Wiesław Marian Chrzanowski (ur. 20 grudnia 1923 w Warszawie) – polski profesor nauk prawnych, adwokat, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski, polityk, założyciel i pierwszy prezes ZChN, poseł i marszałek Sejmu I kadencji, senator IV kadencji, minister sprawiedliwości i prokurator generalny w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. Kawaler Orderu Orła Białego.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
W czasie II wojny światowej walczył w szeregach Armii Krajowej (między innymi w powstaniu warszawskim). Był wtedy żołnierzem batalionu „Harnaś”. Działał w konspiracyjnych organizacjach o orientacji niepodległościowej, m.in. w Stronnictwie Narodowym i Młodzieży Wszechpolskiej. Po wojnie związany politycznie ze Stronnictwem Pracy.
W 1945 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uzyskał następnie stopień naukowy doktora i doktora habilitowanego nauk prawnych oraz tytuł profesorski. Pracował jako wykładowca prawa i profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Prowadzi zajęcia z zakresu prawa cywilnego w Uczelni Łazarskiego.
W latach 1948–1955 więziony przez władze komunistyczne. W czasach PRL współpracował z prymasem Polski, kardynałem Stefanem Wyszyńskim. W 1980 został doradcą NSZZ „Solidarność”, był współautorem statutu związku. W 1981, po 21 latach odmowy wpisania na listę, został dopuszczony do wykonywania zawodu adwokata. Współpracował z Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[1].
W 1989 był jednym z założycieli Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, do 1994 pełnił funkcję prezesa zarządu głównego tej partii. Od 12 stycznia 1991 do 23 grudnia 1991 obejmował urząd ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. W wyborach parlamentarnych w 1991 został wybrany na posła w okręgu Lublin z listy Wyborczej Akcji Katolickiej. W Sejmie I kadencji zajmował stanowisko marszałka Sejmu. W 1992 jego nazwisko znalazło się na tzw. liście Macierewicza, w 2000 Sąd Lustracyjny uznał, że Wiesław Chrzanowski nie był agentem SB[2]. W latach 1997–2001 zasiadał w Senacie IV kadencji, wybrany z listy Akcji Wyborczej Solidarność w województwie lubelskim. W 2001 wycofał się z polityki i nie ubiegał się o reelekcję.
Od kwietnia do maja 2011 był cyklicznym gościem audycji Świadkowie historii na antenie Programu I Polskiego Radia. W 2011 udzielił oficjalnego poparcia partii Polska Jest Najważniejsza[3].
[edytuj] Ordery i wyróżnienia
3 maja 2005 został odznaczony przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Orderem Orła Białego. W maju 2007 prezydent Lech Kaczyński powołał go do kapituły tego orderu[4]. W 1993 otrzymał Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski[5].
W listopadzie 2010 został odznaczony Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego[6].
24 maja 2007 Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela.
Przypisy
- ↑ Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001. ISBN 83-7059-503-0.
- ↑ Chrzanowski za zawetowaniem ustawy lustracyjnej. wprost.pl, 3 listopada 2006.
- ↑ Wiesław Chrzanowski: „Pojawienie się PJN to dla mnie nadzieja”. stronapjn.pl, 17 września 2011.
- ↑ Prof. Wiesław Chrzanowski w Kapitule Orła Białego. gazeta.pl, 17 maja 2007.
- ↑ M.P. z 1994 r. Nr 9, poz. 72
- ↑ Papieskie ordery dla czwórki Polaków. tvp.info, 6 listopada 2010.
[edytuj] Źródła
- Strona sejmowa posła I kadencji
- Wiesław Chrzanowski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||
- Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Działacze opozycji w PRL
- Honorowi Obywatele Miasta Warszawy
- Marszałkowie Sejmu III RP
- Ministrowie sprawiedliwości III RP
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)
- Politycy Akcji Wyborczej Solidarność
- Politycy Stronnictwa Narodowego
- Politycy Stronnictwa Pracy
- Politycy ZChN
- Polscy adwokaci
- Polskie ofiary represji stalinowskich
- Posłowie na Sejm III RP
- Powstańcy warszawscy
- Prokuratorzy generalni III RP
- Senatorowie III RP
- Wykładowcy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
- Żołnierze Armii Krajowej
- Urodzeni w 1923