Wieszowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wieszowa
Kościół Trójcy Świętej
Kościół Trójcy Świętej
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Zbrosławice
Sołectwo Wieszowa
Wysokość 240-300 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 2630
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-672
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0225271
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Wieszowa
Wieszowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wieszowa
Wieszowa
Ziemia 50°23′01″N 18°45′33″E/50,383611 18,759167Na mapach: 50°23′01″N 18°45′33″E/50,383611 18,759167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Wieszowa (niem. Wieschowa[1]) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice, o powierzchni 16,72 km².

W latach 1945-54 siedziba gminy Wieszowa. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy miejscowość miała kiedyś inną nazwę i wywodziła się pierwotnie od dwóch polskich słów "wójta" oraz "wsi"[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 we Wrocławiu jako pierwotną nazwę miejscowości wymienia Woytowa wies podając jej znaczenie "Richtersdorf" czyli w języku polskim "Wieś sędziów"[2]. Według badacza nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana na Wieschowa[2] i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

W okresie narodowego socjalizmu administracja III Rzeszy zmieniła w 1935 zgermanizowaną nazwę Wieschowa na całkowicie epizodyczną nazwę ahistoryczną Randsdorf[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Wessowa sunt XXX mansi solventes fertones, sed nondum venit ad solucionem. Zapis ten oznaczał, że wieś posiadała 30 łanów większych, czyli ok. 504 ha[3][4].

Miejscową parafię wzmiankowano w sprawozdaniu z poboru świętopietrza sporządzonym przez archidiakona opolskiego Mikołaja Wolffa w 1447 (pod nazwą Wyeschowa). Na podstawie wysokości opłaty w owym sprawozdaniu liczbę ówczesnych parafian oszacować można na 128 (przy czym parafia mogła być kilkuwioskowa)[5].

Transport[edytuj | edytuj kod]

W Wieszowie zlokalizowany jest węzeł autostrady A1 z drogą krajowa nr 78 (węzeł Zabrze Północ). Przez wieś przechodzi również droga krajowa nr 94.

Do końca lat 90. ubiegłego wieku czynna była także linia kolejowa Zabrze Mikulczyce-Brynek przebiegająca przez południowo-zachodnią część miejscowości. Do 1983 roku na odcinku Bytom-Wieszowa kursował tramwaj linii 31.

Kościół i miejsca kultu religijnego[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się tutaj kościół Trójcy Świętej wybudowany w 1896 w miejscu kościoła barokowego. Jest on kościołem parafialnym parafii Trójcy Świętej w Wieszowie. W północno-wschodniej części miejscowości znajduje się źródełko św. Jana Sarkandra, które według legendy wytrysnęło podczas jego pielgrzymki na Jasną Górę. Miejsce to zwane jest przez mieszkańców Jędrychówką[6].

Znani ludzie urodzeni w miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ortsliste des alten Kreises Beuthens
  2. 2,0 2,1 2,2 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 88.
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (online). W: www.dokumentyslaska.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-22].
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis. Breslau: Josef Max & Comp., 1889.
  5. Registrum denarii sancti Petri in archidiaconatu Opoliensi sub anno domini MCCCCXLVII per dominum Nicolaum Wolff decretorum doctorem, archidiaconum Opoliensem, ex commisione reverendi in Christo patris ac domini Conradi episcopi Wratislaviensis, sedis apostolice collectoris, collecti. „Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens”. 27, s. 366, 1893. Breslau: H. Markgraf (niem.). 
  6. Wieschowa − Randsdorf. WIESZOWA: Legendy miejscowości (pol.). [dostęp 2014-10-09].
  7. Stanisław Wyciszczak. Prof. Józef Piernikarczyk. „Montes Tarnovicensis”. 52, 2011-10 (pol.).