Wieszowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wieszowa
Kościół Trójcy Świętej
Kościół Trójcy Świętej
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Zbrosławice
Sołectwo Wieszowa
Wysokość 240-300 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 2630
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-672
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0225271
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Wieszowa
Wieszowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wieszowa
Wieszowa
Ziemia 50°23′01″N 18°45′33″E/50,383611 18,759167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Wieszowa (niem. Wieschowa[1]) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice, o powierzchni 16,72 km².

W latach 1945-54 siedziba gminy Wieszowa. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Wieszowa pochodzi od imienia Wiesz, będącego formą skróconą któregoś z imion złożonych typu Wielisław[2][3].

Wcześniej Heinrich Adamy proponował zaliczenie tej nazwy do grupy wywodzącej się z określeń władz zwierzchnich i podawał jej dawną wersję polską jako Wójtowa Wieś (w jego ortografii: Woytowa wies), co zniemczono na Wieschowa[4]. Sam jednak tę nazwę tłumaczy na niemiecki jako „Richtersdorf”, czyli dosłownie Wieś Sędziów[4].

W okresie narodowego socjalizmu administracja III Rzeszy zmieniła w 1935 roku zgermanizowaną nazwę Wieschowa na całkowicie epizodyczną nazwę ahistoryczną Randsdorf[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w spisanym za czasów biskupa Henryka z Wierzbna łacińskim dokumencie z ok. 1305 r. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) w grupie wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Wessowa sunt XXX mansi solventes fertones, sed nondum venit ad solucionem. Zapis ten oznaczał, że wieś posiadała 30 łanów większych, czyli ok. 504 ha[5][6].

Miejscową parafię wymieniono w sprawozdaniu z poboru świętopietrza, sporządzonym przez archidiakona opolskiego Mikołaja Wolffa w 1447 roku (pod nazwą Wyeschowa). Na podstawie wysokości opłaty w owym sprawozdaniu liczbę ówczesnych parafian oszacować można na 128 (przy czym parafia mogła być kilkuwioskowa)[7].

Transport[edytuj | edytuj kod]

W Wieszowie zlokalizowany jest węzeł autostrady A1 z drogą krajowa nr 78 (węzeł Zabrze Północ). Przez wieś przechodzi również droga krajowa nr 94.

Do końca lat 90. ubiegłego wieku czynna była także linia kolejowa Zabrze MikulczyceBrynek przebiegająca przez południowo-zachodnią część miejscowości. Do 1983 roku na odcinku Bytom – Wieszowa kursował tramwaj linii 31.

Kościół i miejsca kultu religijnego[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się tutaj kościół Trójcy Świętej wybudowany w 1896 r. w miejscu kościoła barokowego. Jest on kościołem parafialnym parafii Trójcy Świętej w Wieszowie. W północno-wschodniej części miejscowości znajduje się źródełko św. Jana Sarkandra, które według legendy wytrysnęło podczas jego pielgrzymki na Jasną Górę. Miejsce to zwane jest przez mieszkańców Jędrychówką[8].

Znani ludzie związani z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ortsliste des alten Kreises Beuthens
  2. Hasło Wieszowa. W: Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Wyd. drugie, uzupełnione. Wrocław itd.: Ossolineum, 1987, s. 262. ISBN 83-04-02436-5.
  3. Hasło Wschowa. W: Stanisław Rospond: Słownik etymologiczny miast i gmin PRL. Wrocław itd.: Ossolineum, 1984, s. 439-440. ISBN 83-04-01090-9.
  4. 4,0 4,1 Heinrich Adamy: Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit. Wyd. drugie, rozszerzone i poprawione. Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 88. (niem.)
  5. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (online). W: www.dokumentyslaska.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-22].
  6. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis. Breslau: Josef Max & Comp., 1889.
  7. Registrum denarii sancti Petri in archidiaconatu Opoliensi sub anno domini MCCCCXLVII per dominum Nicolaum Wolff decretorum doctorem, archidiaconum Opoliensem, ex commisione reverendi in Christo patris ac domini Conradi episcopi Wratislaviensis, sedis apostolice collectoris, collecti. „Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens”. 27, s. 366, 1893. Breslau: H. Markgraf (niem.). 
  8. Wieschowa − Randsdorf. WIESZOWA: Legendy miejscowości (pol.). [dostęp 2014-10-09].
  9. Stanisław Wyciszczak. Prof. Józef Piernikarczyk. „Montes Tarnovicensis”. 52, 2011-10 (pol.).