Wikłacz czerwonodzioby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wikłacz czerwonodzioby
Quelea quelea[1]
(Linnaeus, 1758)
Wikłacz czerwonodzioby
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wikłacze
Rodzaj Quelea
Gatunek wikłacz czerwonodzioby
Synonimy
  • Emberiza quelea Linnaeus, 1758
Podgatunki
  • Q. q. quelea (Linnaeus, 1758)
  • Q. q. aethiopica (Sundevall, 1850)
  • Q. q. lathamii (A. Smith, 1836)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wikłacz czerwonodzioby, wikłacz krwistodzioby[3] (Quelea quelea) – gatunek małego ptaka z rodziny wikłaczy (Ploceidae). Zamieszkuje Afrykę na południe od Sahary. Częściowo osiadły, częściowo migruje wraz ze strefą opadów.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny: W szacie godowej dziób samca jest czerwony, maska czarna, reszta głowy z płowym lub czerwonym nalotem, wierzch w kreski, płowo-czarny spód ciała biały, pierś oraz boki słabo nakrapiane. Szata spoczynkowa, samice oraz młode bez czarnej maski, głowa matowa. Dziób młodych osobników różowoszary.

Rozmiary:

  • Długość ciała: 12,5-13 cm

Masa ciała: Około 29 g.

Głos[edytuj | edytuj kod]

  • Przy gnieździe donośny, świergoczący śpiew. Kiedy jest zaniepokojony wydaje twarde czak.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Pospolity na terenach uprawnych oraz sawannach.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Afryka na południe od 17 stopnia szerokości geograficznej północnej, bez lasów na zachodzie i krańców południowych.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Głównie zjada nasiona dziko rosnących roślin i ziarna zbóż. O świcie ogromne stada opuszczają drzewa i wyruszają na żer. Od czasu do czasu siadają na ziemi, aby odpocząć. Niekiedy rzucają się na pola ze zbożem, kukurydzą i ryżem. Ich ogromne stado potrafi spustoszyć w kilka dni znaczne obszary upraw. Dlatego ich odwiedziny na polach uprawnych porównuje się do ataku szarańczy.

Tryb życia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Red-billed Quelea.jpg

Żyje w wielkich stadach. Jest niepłochliwy. Wikłacze przelatują w ciągu dnia nawet do 60 km.

Długość życia: 2–3 lata.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy[edytuj | edytuj kod]

Toki: Przed okresem godowym samiec przybiera bogatą szatę. Podczas toków samiec rozpoczyna budowę gniazda, ale nie kończy go – na pół gotowe gniazdo prezentuje wybranej samicy. Jeśli zrobi na niej wrażenie i samica go zaakceptuje, to wkrótce gniazdo zostanie dokończone.

Środowisko: Wybiera gałęzie drzew takich jak akacja.

Gniazdo: Gniazduje w wielkich koloniach. Jego gniazdo ma kształt owalny. W okresie lęgowym na drzewach mieszka czasami tak wiele wikłaczy, że niektóre gałęzie nie wytrzymują i łamią się.

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Jaja: Samica składa w gnieździe 2–4 jasnoniebieskie jaja.

Wysiadywanie: Samica wysiaduje jaja przez 12 dni.

Pisklęta: Pisklęta karmią oboje rodzice. Kiedy minie kilka dni młode zaczynają same łapać małe gąsienice i owady. Po pewnym czasie stopniowo przechodzą na pożywienie roślinne. Po 14 dniach zaczynają opuszczać gniazdo. Po kolejnych 2 tygodniach są już całkowicie samodzielne.

Status, zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W regionach, gdzie uprawia się zboże, wikłacze uważa się za szkodniki i ludzie starają się kontrolować ich liczebność. Ostatnio jednak liczba wikłaczy spadła bez przyczyny. Wikłacze mają niewielu naturalnych wrogów.

Możliwości obserwacji[edytuj | edytuj kod]

Od innych wikłaczy można go odróżnić po czerwonym dziobie.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniane podgatunki[4][5]
Quelea quelea quelea Podgatunek nominatywny. Mauretania, Senegal i Gambia do południowo-środkowego Czadu i północnej Republiki Środkowoafrykańskiej.
Quelea quelea aethiopica Sudan do Somalii na południe do północno-wschodniej Zambii i Tanzanii
Quelea quelea lathamii Gabon, Kongo i Angola do Malawi, Mozambik na południe do południowego RPA

Przypisy

  1. Quelea quelea w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Quelea quelea. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 208. ISBN 83-09-01320-5.
  4. Frank Gill, David Donsker: Family Ploceidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-12-22].
  5. Red-billed Quelea (Quelea quelea) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-12-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
  • „Encyklopedia zwierząt od A do Z” Warszawa 1999 ISBN 83-908277-3-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]