Wikłacz czerwonodzioby
| Wikłacz czerwonodzioby | |
| Quelea quelea[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | wikłacze |
| Rodzaj | Quelea |
| Gatunek | wikłacz czerwonodzioby |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Wikłacz czerwonodzioby, wikłacz krwistodzioby[3] (Quelea quelea) – gatunek małego ptaka z rodziny wikłaczy (Ploceidae). Zamieszkuje Afrykę na południe od Sahary. Częściowo osiadły, częściowo migruje wraz ze strefą opadów. W Polsce nie występuje.
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
Morfologia [edytuj]
Wygląd zewnętrzny: W szacie godowej dziób samca jest czerwony, maska czarna, reszta głowy z płowym lub czerwonym nalotem, wierzch w kreski, płowo-czarny spód ciała biały, pierś oraz boki słabo nakrapiane. Szata spoczynkowa, samice oraz młode bez czarnej maski, głowa matowa. Dziób młodych osobników różowoszary.
Rozmiary:
- Długość ciała: 12,5-13 cm
Masa ciała: Około 29 g.
Głos [edytuj]
- Przy gnieździe donośny, świergoczący śpiew. Kiedy jest zaniepokojony wydaje twarde czak.
Występowanie [edytuj]
Środowisko [edytuj]
Pospolity na terenach uprawnych oraz sawannach.
Zasięg występowania [edytuj]
Afryka na południe od 17 stopnia szerokości geograficznej północnej, bez lasów na zachodzie i krańców południowych.
Pożywienie [edytuj]
Głównie zjada nasiona dziko rosnących roślin i ziarna zbóż. O świcie ogromne stada opuszczają drzewa i wyruszają na żer. Od czasu do czasu siadają na ziemi, aby odpocząć. Niekiedy rzucają się na pola ze zbożem, kukurydzą i ryżem. Ich ogromne stado potrafi spustoszyć w kilka dni znaczne obszary upraw. Dlatego ich odwiedziny na polach uprawnych porównuje się do ataku szarańczy.
Tryb życia i zachowanie [edytuj]
Żyje w wielkich stadach. Jest niepłochliwy. Wikłacze przelatują w ciągu dnia nawet do 60 km.
Długość życia: 2–3 lata.
Rozród [edytuj]
Okres godowy [edytuj]
Toki: Przed okresem godowym samiec przybiera bogatą szatę. Podczas toków samiec rozpoczyna budowę gniazda, ale nie kończy go – na pół gotowe gniazdo prezentuje wybranej samicy. Jeśli zrobi na niej wrażenie i samica go zaakceptuje, to wkrótce gniazdo zostanie dokończone.
Środowisko: Wybiera gałęzie drzew takich jak akacja.
Gniazdo: Gniazduje w wielkich koloniach. Jego gniazdo ma kształt owalny. W okresie lęgowym na drzewach mieszka czasami tak wiele wikłaczy, że niektóre gałęzie nie wytrzymują i łamią się.
Okres lęgowy [edytuj]
Jaja: Samica składa w gnieździe 2–4 jasnoniebieskie jaja.
Wysiadywanie: Samica wysiaduje jaja przez 12 dni.
Pisklęta: Pisklęta karmią oboje rodzice. Kiedy minie kilka dni młode zaczynają same łapać małe gąsienice i owady. Po pewnym czasie stopniowo przechodzą na pożywienie roślinne. Po 14 dniach zaczynają opuszczać gniazdo. Po kolejnych 2 tygodniach są już całkowicie samodzielne.
Status, zagrożenie i ochrona [edytuj]
W regionach, gdzie uprawia się zboże, wikłacze uważa się za szkodniki i ludzie starają się kontrolować ich liczebność. Ostatnio jednak liczba wikłaczy spadła bez przyczyny. Wikłacze mają niewielu naturalnych wrogów.
Możliwości obserwacji [edytuj]
Od innych wikłaczy można go odróżnić po czerwonym dziobie.
Podgatunki [edytuj]
| Wyróżniane podgatunki[4][5] | ||
|---|---|---|
| Quelea quelea quelea | Podgatunek nominatywny. Mauretania, Senegal i Gambia do południowo-środkowego Czadu i północnej Republiki Środkowoafrykańskiej. | |
| Quelea quelea aethiopica | Sudan do Somalii na południe do północno-wschodniej Zambii i Tanzanii | |
| Quelea quelea lathamii | Gabon, Kongo i Angola do Malawi, Mozambik na południe do południowego RPA | |
Przypisy
- ↑ Quelea quelea w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Quelea quelea. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 208. ISBN 83-09-01320-5.
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Family Ploceidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-12-22].
- ↑ Red-billed Quelea (Quelea quelea) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-12-22].
Bibliografia [edytuj]
- Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
- „Encyklopedia zwierząt od A do Z” Warszawa 1999 ISBN 83-908277-3-5.
