Wikłacz olbrzymi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wikłacz olbrzymi
Euplectes progne[1]
(Boddaert, 1783)
Samiec w szacie godowej
Samiec w szacie godowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wikłacze
Rodzaj Euplectes
Gatunek wikłacz olbrzymi
Synonimy
  • Emberiza progne Boddaert, 1783[2]
Podgatunki
  • E. p. delamerei (Shelley, 1903)
  • E. p. delacouri Wolters, 1953
  • E. p. progne (Boddaert, 1783)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg wikłacza olbrzymiego obejmuje kilka odseparowanych od siebie areałów.
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wikłacz olbrzymi (Euplectes progne) – zamieszkujący Afrykę gatunek ptaka z rodziny wikłaczy (Ploceidae). Jest jednym z największych przedstawicieli tej rodziny. Znany z lotów godowych samców, które prezentują swe niezwykle długie, czarne ogony w trakcie powietrznych akrobacji[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków E. progne[5][2][6]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Opis gatunku 
W porze godowej występuje wyraźny dymorfizm płciowy: samce w szacie godowej są smoliście czarne z niezwykle długim, efektownym ogonem, który w locie układa się niczym żałobny tren[7]. Ogon samca stanowi ponad połowę długości jego ciała. Poza czernią jedynie na skrzydłach odznacza się fragment złożony z czerwonych i białych piór. Samice, młode i samce w stanie spoczynku mają skromniejsze brązowo-czarne upierzenie, a ich ogon jest znacznie krótszy. Jedynie przednia krawędź skrzydła jest nadal czerwono-biała. Wikłacze olbrzymie mają dość krótkie i silne nogi oraz jasnoniebieskie i grube, przystosowane do rozdrabniania ziaren dzioby.
Średnie wymiary 
  • Długość:
    • samce: 16-19 cm, w porze godowej, wraz z ogonem nawet do 60 cm;
    • samice: 12-14 cm;
  • Waga: 25-45 g.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop 
Otwarte, trawiaste lub uprawne obszary, jednak w pobliżu stałych źródeł wody.
Pożywienie 
Ziarna dzikich traw i zbóż uprawnych. Młode karmione są również owadami.
Samiec wikłacza olbrzymiego w trakcie lotu tokowego
Rozmnażanie 
Samce są poligamiczne i w jednym sezonie lęgowym mogą mieć do 5 partnerek. Samce prezentują swój ogon w czasie lotów tokowych nad swoim terytorium. Samice wybierają partnerów o najokazalszych ogonach[4]. Gniazdo budowane może być zarówno przez samca lub samicę i jest solidnym, owalnym koszykiem splecionym z źdźbeł traw, z bocznym wejściem. Sezon lęgowy trwa od października do czerwca, najczęściej jednak składanie jaj przypada na listopad-luty. Samica składa 1-4 jaja i wysiaduje je sama przez 12-14 dni. Młode opuszczają gniazdo po około 17 dniach, ale są dokarmiane przez samicę jeszcze przez następne dwa tygodnie[8].


Przypisy

  1. Euplectes progne w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Long-tailed Widowbird (Euplectes progne) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-12-23].
  3. Euplectes progne. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,0 4,1 Robert Payne: Ziarnojady (w:) Encyklopedia. Zwierzęta. Warszawa: Elipsa, 1999, s. 442. ISBN 83-85152-34-2.
  5. Frank Gill, David Donsker: Family Ploceidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2012-12-23].
  6. Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Ploceidae Sundevall, 1836 - wikłacze - Weavers, Widowbirds. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2012-12-23].
  7. Stąd angielska nazwa tego ptaka: Long-tailed Widowbird co można tłumaczyć jako "wdówka długoogoniasta".
  8. Euplectes progne (ang.). Biodiversitety Explorer. [dostęp 2011-02-24].