Wikłacz rzeczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wikłacz rzeczny
Ploceus burnieri[1]
Baker & Baker, 1990
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wikłacze
Podrodzina Ploceus
Gatunek wikłacz rzeczny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Wikłacz rzeczny (Ploceus burnieri) – gatunek małego ptaka z rodziny wikłaczy. Występuje endemicznie w Tanzanii. Narażony na wyginięcie.

Taksonomia i pochodzenie nazwy naukowej

Gatunek po raz pierwszy opisany w roku 1990 na łamach Bulletin of British Ornithologists' Club. Holotyp pochodził z małej miejscowości Ifakara w Tanzanii; był to samiec. Nazwa rodzajowa Ploceus pochodzi od greckiego słowa plokeus, oznaczającego tkacza. Nazwa gatunkowa burnieri upamiętnia dr Erica Burniera, który zajmował się ludźmi w miejscowości Ifakara oraz zwrócił uwagę na obecność wikłaczy rzecznych; jako pierwszy zaobserwował też kowalika algierskiego (Sitta ledanti)[3].

Zasięg występowania

Zasiedla obszar 150 000 km2 w centralnej Tanzanii, na południowy zachód i na wschód od miejscowości Ifakara. Środowisko życia stanowią rozległe bagna w okolicach rzek, na których obszarze rosną trzciny z rodzaju Phragmites, zazwyczaj w obszarach pozbawionych drzew. Przypuszczalnie ma to związek z konkurencją o miejsca lęgowe z wikłaczem żółtym (P. subaureus)[4].

Morfologia

Długość skrzydła wynosi 68 mm u samca i 62 mm u samicy, dzioba odpowiednio 17,2 mm i 15,1 mm, ogona 42-45 mm zaś skoku 22,2 mm u samca i 19,6 u samicy. Masa ciała wynosi 20 g. Występuje dymorfizm płciowy. Samiec posiada czarny dziób, brodę, gardło oraz obszar między okiem i dziobem. W miejscach, gdzie owa czarna plama łączy się z żółtą głową, piersią i brzuchem pióra czerwonawe. Wierzch ciała oliwkowożółty. Lotki szare, żółtooliwkowo obrzeżone, podobnie jak i sterówki. Nogi i stopy różowe. Samica posiada oliwkowożółtą głowę, z wierzchu bardziej żółtą, zaś po bokach płowożółtą. Pióra na wierzchu ciała w środku ciemne, jasnożółto obrzeżone. Kuper mniej wzorzysty, niż wierzch ciała. Spód ciała jasnożółty. Tęczówki brązowe.

Behawior

Obserwowano osobniki żerujące na trawach, w tym ich kwiatostanach. Zazwyczaj odzywa się w miejscu gniazdowania, jednak poza jego okolicami słyszany był odgłos ostrzegawczy tjaek. Pierzące się ptaki, dwie samice, zaobserwowano 27 lutego 1988 roku; pierzenie obejmowało sterówki, lotki II i III rzędu oraz pokrywy skrzydłowe.

Lęgi

Gniazdo, które odnaleziono, znajduje się w Muzeum Historii Naturalnej w Tring. Owalne, z bocznym wejściem, budulec stanowi trawa. Źdźbła budujące zewnętrzną część gniazda mają szerokość do 4 mm, natomiast wyściółkę stanowią liście o szerokości 8-12 mm. Gniazdo miało wymiary 110x85x70 mm, zawieszone było na gałązce o średnicy około 8 mm, która wbudowana była w tylną część gniazda. Na danym terytorium mieściło się 20-30 gniazd, rzadko znajdywano je same. Zniesienie wynosi 1-2 jaja. Spośród 3 zebranych jaj miały one wymiary 19,5-20,5 x 13-14,5 mm.

Status, zagrożenia

Przez IUCN gatunek został oceniony jako narażony na wyginięcie (VU, Vulnerable). Spowodowane jest to małym zasięgiem występowania, na którym habitat narażony jest na niszczenie w wyniku wypasania zwierząt hodowlanych, zakładania upraw ryżu oraz używania pestycydów i nawozów sztucznych. Populacja szacowana jest na 2500-9999 osobników; ma tendencję spadkową[4].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ploceus burnieri w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Ploceus burnieri. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. James A. Jobling: Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Christopher Helm Publishers Ltd, 2009, s. 300. ISBN 1408125013.
  4. 4,0 4,1 Kilombero Weaver Ploceus burnieri. BidLife International. [dostęp 5 sierpnia 2013].