Wiki

Autobus Wiki-Wiki na Międzynarodowym Porcie Lotniczym w Honolulu. Ward Cunningham nazwał to pojęcie od hawajskiego zwrotu wiki wiki (bardzo szybko), które zobaczył właśnie na tym autobusie.

Wiki — typ witryn internetowych, w których treść można tworzyć i zmieniać w prosty i szybki sposób, z poziomu przeglądarki internetowej, za pomocą prostego języka znaczników lub edytora WYSIWYG. Strony wiki, ze względu na swoją specyfikę, są przede wszystkim wykorzystywane do pracy nad wspólnymi projektami, takimi jak repozytoria wiedzy na wybrany temat lub projekty różnych grup społecznych.

Nazwa Wiki pochodzi od hawajskiego wyrażenia wiki wiki, oznaczającego bardzo szybko. Autorem pojęcia i koncepcji jest Ward Cunningham, który w 1994 roku na potrzeby Portland Pattern Repository napisał oprogramowanie WikiWikiWeb.

Zasadnicze cechy serwisów opartych na mechanizmie wiki

• szybkość i prostota tworzenia oraz aktualizacji stron internetowych,
• łatwość tworzenia linków do zasobów wewnętrznych i zewnętrznych,
• prosty sposób formatowania i wstawiania znaczników (prostszy niż w języku HTML),
• możliwość współpracy wielu użytkowników, czasem rozsianych po całej kuli ziemskiej, przy tworzeniu stron.

Po stronie serwera w serwisach typu wiki używane jest różne oprogramowanie, posiadające różne możliwości oraz funkcje. Najpopularniejsze z nich to MediaWiki, UseModWiki, TWiki, MoinMoin, DokuWiki i PhpWiki.

Serwisy internetowe oparte na wiki

Istnieje kilkaset (a być może kilka tysięcy) serwisów wykorzystujących technologię Wiki. Największym z nich jest angielska Wikipedia, lecz nie jest ona „typową” wiki.

Większość wiki nie rozdziela dyskusji od informacji – każda strona przypomina wątek listy dyskusyjnej, który może być edytowany, dzielony i łączony jeśli nadmiernie się rozrośnie. Największe Wiki tego typu to Wiki Wiki Web poświęcona programowaniu i Sensei's Library poświęcona grze go.

Encyklopedia jest bardzo częstym zastosowaniem wiki – w czerwcu 2003 r. 8 z 10 największych wiki stanowiły encyklopedie. Dla większości języków funkcję wiki-encyklopedii spełnia Wikipedia. Polska Wikipedia jest jedną z największych wiki (na lipiec 2008 w liczbie opisywanych haseł jest 4. po angielskiej, niemieckiej i francuskiej ) i niewątpliwie największą polskojęzyczną wiki.

Wiki Fundacji Wikimedia w języku polskim to: Wikipedia, Wikisłownik, Wikicytaty, Wikinews, Wikiźródła i Wikibooks.

Projekty Wikimedia Foundation

Większość projektów Wikimedia Foundation jest oparta o licencję CC-BY-SA, z wyjątkiem Wikiźródeł (w większości domena publiczna). Dane na koniec 2010 roku:

• Wikipedia – wolna encyklopedia internetowa (ponad 750 000 artykułów w wersji polskojęzycznej)
• Wikimedia Commons – repozytorium plików graficznych (ponad 7 800 000 plików multimedialnych)
• Wikinews – serwis informacyjny (ponad 10 000 artykułów w wersji polskojęzycznej)
• Wikicytaty – zbiór cytatów (ponad 12000 artykułów)
• Wikispecies – lista gatunków zwierząt i roślin (ponad 200 000 artykułów)
• Wikiźródła – repozytorium tekstów źródłowych (ponad 14000 tekstów źródłowych)
• Wikisłownik – wielojęzyczny słownik (ponad 200 000 haseł w wersji polskojęzycznej)
• Wikibooks – podręczniki pisane w trybie Wiki (niemal 300 podręczników w 5000 modułach)
• Wikimedia Meta-Wiki – dyskusje o projektach Fundacji Wikimedia (ok. 10 000 artykułów, z czego kilkadziesiąt po polsku)

Linki zewnętrzne

• Wikimedia Polska – wiki Stowarzyszenia Wikimedia Polska (ok. 200 artykułów)
• Wiki na HowStuffWorks. (ang.)
• WikiWikiWeb, pierwsza wiki (ang.)
• WikiMatrix, porównanie oprogramowania typu wiki. (ang.)
• Jak stworzyć własne wiki, Poradnik – przegląd. (pol.)
• Stwórz własne wiki, Poradnik dla webmasterów. (pol.)