Wiki
Wiki – typ serwisu internetowego, w którym treść można tworzyć i zmieniać z poziomu przeglądarki internetowej, za pomocą języka znaczników lub edytora WYSIWYG. Strony wiki, ze względu na swoją specyfikę, są przede wszystkim wykorzystywane do pracy nad wspólnymi projektami, takimi jak repozytoria wiedzy na wybrany temat lub projekty różnych grup społecznych.
Nazwa Wiki pochodzi od hawajskiego wyrażenia wiki wiki, oznaczającego bardzo szybko. Autorem pojęcia i koncepcji jest Ward Cunningham, który w 1994 roku na potrzeby Portland Pattern Repository napisał oprogramowanie WikiWikiWeb.
Spis treści |
Zasadnicze cechy serwisów opartych na mechanizmie wiki [edytuj]
- szybkie i proste tworzenie oraz aktualizacja stron internetowych,
- łatwe tworzenie linków do zasobów wewnętrznych i zewnętrznych,
- prosty sposób formatowania i wstawiania znaczników (prostszy niż w języku HTML),
- możliwość współpracy wielu użytkowników, czasem rozsianych po całej Ziemi, przy tworzeniu stron.
Po stronie serwera w serwisach typu wiki używane jest różne oprogramowanie, posiadające różne możliwości oraz funkcje. Najpopularniejsze z nich to MediaWiki, UseModWiki, TWiki, MoinMoin, DokuWiki i PhpWiki.
Serwisy internetowe oparte na wiki [edytuj]
Istnieje kilkaset (a być może kilka tysięcy) serwisów wykorzystujących technologię Wiki. Największym z nich jest angielska Wikipedia, lecz nie jest ona „typową” wiki.
Większość wiki nie rozdziela dyskusji od informacji – każda strona przypomina wątek listy dyskusyjnej, który może być edytowany, dzielony i łączony jeśli nadmiernie się rozrośnie. Największe Wiki tego typu to Wiki Wiki Web poświęcona programowaniu i Sensei's Library poświęcona grze go.
Encyklopedia jest bardzo częstym zastosowaniem wiki – w czerwcu 2003 r. 8 z 10 największych wiki stanowiły encyklopedie. Dla większości języków funkcję wiki-encyklopedii spełnia Wikipedia. Polska Wikipedia jest jedną z największych wiki (w maju 2013, 9. pod względem wielkości) i niewątpliwie największą polskojęzyczną wiki.
Wiki Fundacji Wikimedia w języku polskim to: Wikipedia, Wikisłownik, Wikicytaty, Wikinews, Wikiźródła i Wikibooks.
Projekty Wikimedia Foundation [edytuj]
Większość projektów Wikimedia Foundation jest oparta o licencję CC-BY-SA, z wyjątkiem Wikiźródeł (w większości domena publiczna). Dane na koniec 2010 roku:
- Wikipedia – wolna encyklopedia internetowa (ponad 900 000 artykułów w wersji polskojęzycznej)
- Wikimedia Commons – repozytorium plików graficznych (ponad 7 800 000 plików multimedialnych)
- Wikinews – serwis informacyjny (ponad 10 000 artykułów w wersji polskojęzycznej)
- Wikicytaty – zbiór cytatów (ponad 12000 artykułów)
- Wikispecies – lista gatunków zwierząt i roślin (ponad 200 000 artykułów)
- Wikiźródła – repozytorium tekstów źródłowych (ponad 14000 tekstów źródłowych)
- Wikisłownik – wielojęzyczny słownik (ponad 200 000 haseł w wersji polskojęzycznej)
- Wikibooks – podręczniki pisane w trybie Wiki (niemal 300 podręczników w 5000 modułach)
- Wikimedia Meta-Wiki – dyskusje o projektach Fundacji Wikimedia (ok. 10 000 artykułów, z czego kilkadziesiąt po polsku)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Wikimedia Polska – wiki Stowarzyszenia Wikimedia Polska (ok. 200 artykułów)
- Wiki na HowStuffWorks. (ang.)
- WikiWikiWeb, pierwsza wiki (ang.)
- WikiMatrix, porównanie oprogramowania typu wiki. (ang.)
- Jak stworzyć własne wiki, Poradnik – przegląd. (pol.)
- Stwórz własne wiki, Poradnik dla webmasterów. (pol.)