Pomoc:Kategorie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wikipedia:Kategorie)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Skrót: WP:K

Ta strona opisuje zasadę polskojęzycznej Wikipedii. Jest powszechnie uznawana za standard, który wszyscy uczestnicy projektu powinni zachowywać. Śmiało edytuj tę stronę, ale najpierw upewnij się, że Twoje zmiany odzwierciedlają konsensus. W przypadku wątpliwości przejdź na stronę dyskusji.

Przestrzeń nazw Kategoria składa się ze stron, z których każda odpowiada danej kategorii. Strona danej kategorii jest pod pewnymi względami taka sama jak inne strony w Wikipedii, można ją edytować i dodawać do niej tekst. Różnica polega na tym, że po wyświetleniu znajdzie się automatycznie wygenerowane zestawienie stron należących do tej kategorii.

Lista istniejących kategorii jest dostępna w Specjalna:Kategorie.

Dodawanie strony do kategorii[edytuj | edytuj kod]

Jak artykuł Biologia dodać do Kategoria:Biologia? W edytorze wizualnym: wybieramy „Opcje strony” – „Kategorie”, w kodzie źródłowym: wpisujemy [[Kategoria:Biologia]]. W ten sam sposób dodaje się kategorie nadrzędne na stronach kategorii.

Strony (w tym kategorie) mogą być przypisane do więcej niż jednej kategorii.

Kategorie, do których należy strona, są wyświetlane w lewym dolnym rogu strony niezależnie od tego, w którym miejscu na stronie [[Kategoria:Biologia]] zostało wpisane. Aby zachować porządek, należy listę kategorii umieścić na końcu strony.

W kodzie źródłowym przy wstawianiu kategorii do strony ze względów czysto estetycznych powinno się uważać, by wyraz kategoria zaczynał się wielką literą i analogicznie pierwszy wyraz nazwy kategorii. Nie powinno też być odstępów wokół dwukropka.

  • [[Kategoria:Nazwa kategorii]] – dobrze
  • [[Kategoria:nazwa kategorii]] – źle
  • [[Kategoria: nazwa kategorii]] – źle

Jak wybrać kategorię?[edytuj | edytuj kod]

Zanim dodasz stronę do kategorii pomyśl, czy nie istnieje bardziej szczegółowa kategoria, do której można ją dopasować. Generalnie powinniśmy się starać, by strony były umieszczone w jak najbardziej szczegółowych kategoriach. Jeśli piszesz artykuł o spaghetti, to nie umieszczaj go w Kategoria:Sztuka kulinarna, ale raczej w Kategoria:Kuchnia włoska. Aby znaleźć najbardziej szczegółową kategorię, najlepiej zajrzeć od kategorii ogólniejszej i w niej rozpocząć szukanie.

Jeśli znajdziesz już odpowiednie kategorie szczegółowe, umieść stronę jedynie w tych kategoriach. Nie wstawiaj kategorii nadrzędnych. Przykładowo artykuł o miejscowości w Polsce umieść tylko w kategorii odpowiedniej gminy. Nie dodawaj już kategorii powiatu czy tym bardziej województwa.

Sortowanie wewnątrz kategorii[edytuj | edytuj kod]

W kategoriach strony są sortowane według ich nazw, w następującej kolejności:

!"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@AĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŹŻ[\]^_'{|}~

Litery spoza alfabetu polskiego (np. „ö”, „æ”, „ß”) sortują się jak ich najbliższe odpowiedniki w alfabecie łacińskim (najczęściej sprowadza się to do zignorowania znaków diakrytycznych – w tym przykładzie znaki zostaną posortowane odpowiednio jako „o”, „ae”, „ss”).

Jeśli jednak takie sortowanie byłoby niewłaściwe, to można ustalić, jak hasło ma być sortowane. Przykładem są artykuły biograficzne, które powinny być sortowane według nazwisk, a nie według imion, np. hasło Karol Darwin powinno pojawiać się w kategoriach pod literą D, a nie pod K.

Aby zmienić sortowanie strony, w edytorze wizualnym w menu „Kategorie”, pod nagłówkiem „Opcje”, piszemy: Darwin, Karol. W kodzie źródłowym używamy magicznego słowa {{DEFAULTSORT:}}, na przykład:

{{DEFAULTSORT:Darwin, Karol}}
[[Kategoria:Angielscy biolodzy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1809]]
[[Kategoria:Zmarli w 1882]]

Po dwukropku w {{DEFAULTSORT:}} wpisujemy jakby nową nazwę strony, która będzie używana przy ustalaniu porządku alfabetycznego wewnątrz kategorii. Dzięki temu hasło Charles Darwin we wszystkich kategoriach (w całej polskojęzycznej Wikipedii) widoczne będzie pod literą D.

Możliwe jest także ustalenie różnych sposobów sortowania w poszczególnych kategoriach. Powinno się wziąć pod uwagę, że jeśli w danej kategorii nazwy większości stron zaczynają się podobnie, to zbiją się one w jedną grupę – np. w Kategorii Algorytmy w teorii liczb wszystkie hasła Algorytm… znajdą się pod literą A. Pożądane jest raczej, by strony w tej kategorii były przyporządkowane do liter alfabetu według nazw algorytmów, np. Algorytm Euklidesa powinien występować pod literą E. W edytorze wizualnym w menu „Kategorie” klikamy na dodaną kategorię i wypełniamy pole „Sortuj tę stronę jako”. W kodzie źródłowym uzyskujemy to pisząc:

[[Kategoria:Algorytmy w teorii liczb|Euklidesa]]

Po kresce pionowej wpisujemy wyrażenie, które będzie używane przy ustalaniu położenia strony w danej kategorii (dla każdej kategorii możemy ustalić inny porządek). W podanym przykładzie w kategorii Kategoria:Algorytmy w teorii liczb Algorytm Euklidesa znajdzie się pod literą E, a w innych kategoriach – pod literą A.

Czasem należy łączyć oba sposoby zmiany sortowania: najpierw używamy ogólnego sortowania żeby ustalić kolejność we wszystkich kategoriach, a później za pomocą drugiego mechanizmu tworzymy od niej wyjątki w poszczególnych kategoriach.

Jeżeli dana strona jest ważniejsza od pozostałych w kategorii (np. Queen w kategorii Kategoria:Queen), z tego powodu powininna znaleźć się na samym początku kategorii. W kodzie źródłowym można użyć spacji:

[[Kategoria:Queen| ]]

Kategoryzacja przekierowań[edytuj | edytuj kod]

Poza uzasadnionymi wyjątkami nie zaleca się kategoryzowania przekierowań. W szczególności nie należy umieszczać w tej samej kategorii nazwy strony i przekierowań o podobnym brzmieniu. Wyjątki dopuszczające kategoryzację przekierowań:

  • temat artykułu w różnych kategoriach znany jest pod różnymi określeniami (np. gatunek undaria pierzastodzielna znajdzie się w kategoriach systematycznych glonów, ale już w kategoriach kulinarnych lepiej umieścić przekierowanie wakame będącą utrwaloną nazwą handlową tego gatunku);
  • w obrębie jednej kategorii strona znana pod zupełnie różnymi nazwami (np. różne przekłady tego samego utworu – użytkownik poszukujący w kategorii określonego tematu może znać tylko nazwę zastosowaną dla przekierowania);
  • jeżeli przekierowanie dotyczy fragmentu strony (np. sekcji lub ważnego utworu autora), to przekierowaniu można nadać kategorię właściwą temu fragmentowi.

Na stronach kategorii linki do przekierowań wyróżnione są kursywą.

Narzędzia[edytuj | edytuj kod]

  • Catgraph Przedstawia powiązania pomiędzy kategoriami (kategorie do których należy, zawierane kategorie)
  • Wikipedia:CatScan

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]