Wilczomleczowate

Wilczomleczowate
Wilczomlecz lancetowaty
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	malpigiowce
Rodzina	wilczomleczowate
Nazwa systematyczna
Euphorbiaceae Juss. Gen. Pl.: 384. 4 Aug 1789
Zdjęcia i grafiki w Commons

Zebrane w wierzchotkę cyjatia wilczomlecza migdałolistnego

Wilczomleczowate (Euphorbiaceae Juss.) – rodzina drzew, krzewów, krzewinek, roślin zielnych i sukulentów łodygowych. Zalicza się do niej 218 rodzajów z ponad 5700 gatunkami rosnącymi głównie w tropikach. W Polsce dziko rośnie ok. 20 gatunków.

Morfologia

Kwiaty silnie zredukowane, często bez okwiatu. Bezokwiatowe kwiaty męskie i żeńskie zebrane są w specyficzne obupłciowe kwiatostany, zwane cyjatiami. Kwiatostan taki zawiera jeden, centralnie umieszczony, jednosłupkowy kwiat żeński i wokół niego liczne jednopręcikowe i bezokwiatowe kwiaty męskie. Cały taki kwiatostan otoczony jest jak gdyby okwiatem złożonym z 5 podsadek. Zwykle wilczomleczowate wytwarzają sok mleczny. U licznych gatunków liście zredukowane, a ich funkcję asymilacyjną przejmuje łodyga.

Systematyka

Pozycja systematyczna i podział w kladogramie dwuliściennych właściwych wg APweb (2001...)

Rodzina siostrzana dla bukietnicowatych (Rafflesiaceae), zaliczana do obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

W obrębie rodziny wyróżnia się następujące podrodziny:

wilczomleczowate	Cheilosioideae Acalyphoideae Crotonoideae Euphorbioideae

• Cheilosioideae K. Wurdack & Petra Hoffmann – dwa rodzaje występujące w Mjanmie i Malezji,
• Acalyphoideae Kosteletzky s. str. – liczne rodzaje, głównie z tropików spośród których najliczniejsze w gatunki są: Acalypha, (430 gatunków), Macaranga (240), Tragia (170), Mallotus (140), Dalechampia (115) i ppClaoxylon (80). Należy tu także rodzaj szczyr (Mercurialis) reprezentowany we florze Europy Środkowej,
• Crotonoideae Burmeister – liczne rodzaje, głównie z tropików. Należą tu m.in. Croton (1300 gatunków), Jatropha (175), Manihot (100), Trigonostemon (95), Cnidosculus (75).
• Euphorbioideae Burnett – ogromna większość gatunków (2420) należy do jednego rodzaju wilczomlecz Euphorbia i występuje na obszarze pod wpływem klimatu równikowego i umiarkowanego.

Pozycja systematyczna w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Euphorbianae, rząd wilczomleczowce (Euphorbiales Lindl.), rodzina wilczomleczowate (Euphorbiaceae Juss.).

Przedstawiciele flory Polski

• rodzaj: rącznik (Ricinus L.)
• rodzaj: szczyr (Mercurialis L.)
• rodzaj: wilczomlecz (Euphorbia L.)

Inne (wybór)

• rodzaj: kauczukowiec, hewea (Hevea)
• rodzaj: maniok (Manihot)
• rodzaj: smokrzyn (Sapium Jacq.)
• rodzaj: trójskrzyn (Codiaeum)
• rodzaj: tung (Aleurites J.R.Forst. & G.Forst.)