Wilec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilec
Wilec purpurowy
Wilec purpurowy
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd psiankowce
Rodzina powojowate
Rodzaj wilec
Nazwa systematyczna
Ipomoea L.
Sp. Pl. 159. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia (I. capillacea)

Wilec (Ipomoea L.) – rodzaj roślin zielnych, głównie pnączy z rodziny powojowatych, obejmuje ok. 500 gatunków. Występuje głównie na obszarach gorących i ciepłych. Określany często (błędnie) jako powój, mylony bywa także z kielisznikiem. Gatunkiem typowym jest Ipomoea pes-tigridis L.[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wijąca się, rzadziej wzniesiona.
Liście
Skrętoległe, całobrzegie, dłoniastodzielne lub pierzastodzielne.
Kwiaty
Duże, lejkowate, pięknie wybarwione, efektowne, osadzone zazwyczaj pojedynczo w kątach liści.
Roślina trująca
Nasiona zawierają alkaloidy indolowe, między innymi erginę i lizergol. Jako symptomy zatrucia mogą wystąpić: halucynacje, euforia, rozszerzone źrenice, nudności, wymioty, biegunka, senność, zdrętwienie i kurcze mięśni.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]

Acmostemon Pilg., Batatas Choisy, Bonanox Raf., Calonyction Choisy, Calycantherum Klotzsch, Diatremis Raf., Dimerodisus Gagnep., Exogonium Choisy, Mina Cerv., Parasitipomoea Hayata, Pharbitis Choisy, Quamoclit Mill., Quamoclit Moench

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny powojowatych (Convolvulaceae) Juss., która wraz z siostrzaną rodziną psiankowatych (Solanaceae Juss.) jest jednym z dwóch kladów w obrębie rzędu psiankowców (Solanales) Dumort. i klasy roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe Takht. ex Reveal, nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce Dumort., podrząd Convolvulineae Engl., rodzina powojowate (Convolvulaceae Juss.), plemię Ipomoeeae J. Presl, podplemię Ipomoeinae D. Parodi, rodzaj wilec (Ipomoea L.)[4].

Gatunki (wybór)

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Warzywa: Gatunkiem uprawnym wytwarzającym jadalne bulwy jest wilec ziemniaczany Ipomoea batatas.
  • Rośliny ozdobne: Wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne, zwłaszcza odmiany wilca purpurowego.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-07-02].
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Ipomoea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.