Kopułek łąkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wilgotnica łąkowa)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopułek łąkowy
Kopułek łąkowy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina wodnichowate
Rodzaj Cuphophyllus
Gatunek kopułek łąkowy
Nazwa systematyczna
Cuphophyllus pratensis (Fr.) Bon
Docums Mycol. 14(no. 56): 10 (1985)
2010-11-20 Cuphophyllus pratensis.jpg
Zbiegające po trzonie blaszki

Kopułek łąkowy (Cuphophyllus pratensis (Fr.) Bon) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Polską nazwę podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[2]. Niektóre atlasy podawały nazwę wilgotnica łąkowa[3][4]). Obydwie te nazwy polskie są jednak niespójne z aktualną nazwą naukową, według Index Fungorum gatunek ten bowiem nie należy już ani do rodzaju Camarophyllus (kopułek), ani Hygrocybe (wilgotnica), lecz do rodzaju Cuphophyllus. Synonimów naukowych jest ponad 70. Niektóre z nich[5]:

  • Agaricus pratensis Fr. 1818
  • Camarophyllus pratensis (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Hygrocybe pratensis (Fr.) Murrill 1914
  • Hygrophorus pratensis (Fr.) Fr. 1836

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica od 2 do 7 cm, młody – wypukły, następnie wypukły do płaskiego. Jego powierzchnia jest falista, pośrodku słaby grabek, ewentualnie wgłębienie, gładka, sucha, matowa. U odmiany pallida ma kolor jasny; od białego do jasnokremowego, u odmiany pratensisw różnych odcieniach żółtego i pomarańczowego[3].

Blaszki

Szerokie, rzadkie, dość daleko zbiegające po trzonie, ostrze gładkie, kolor nieco jaśniejszy od kapelusza[4].

Trzon

Wysokość od 2,5 do 5,5 cm, średnica od 6 do 12 mm, cylindryczny, zwężony ku podstawie, powierzchnia sucha, gładka, podłużnie włókienkowata. Pełny, elastyczny, kolor – jak w kapeluszu lub nieco jaśniejszy[3].

Miąższ

Gruby w centrum kapelusza, wąski ku brzegom, kremowo – pomarańczowy, smak łagodny, brak zapachu[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie. Rozmiar 6-7 x 4-5 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach, w trawie, na pastwiskach, na łąkach i przy brzegach lasów. W Europie Środkowej jeszcze dość częsty gatunek, gdzie indziej rzadki. Dość pospolity jest w Alpach. W Polsce jest rzadki, a w Niemczech podlega ochronie[4]. Częściej występuje na pogórzu i w górach[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny[4][6]. Można go przyrządzić na różne sposoby z przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej jest podobny tzw. kopułek śnieżny (Cuphophyllus virgineus) , ale jest mniejszy i bardziej delikatna[3]. Podobna jest też wodnicha gajowa (Hygrophorus nemoreus), wyrastająca w lasach liściastych (dąb). Kapelusz ma ciemniej brązowo zabarwiony, biały miąższ.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  5. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  6. 6,0 6,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.