Kopułek łąkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wilgotnica łąkowa)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopułek łąkowy
Hygrocybe pratensis G1.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina wodnichowate
Rodzaj Cuphophyllus
Gatunek kopułek łąkowy
Nazwa systematyczna
Cuphophyllus pratensis (Fr.) Bon
Docums Mycol. 14(no. 56): 10 (1985)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
2010-11-20 Cuphophyllus pratensis.jpg
Zbiegające po trzonie blaszki

Kopułek łąkowy (Cuphophyllus pratensis (Fr.) Bon) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Polską nazwę podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[2]. Niektóre atlasy podawały nazwę wilgotnica łąkowa[3][4]). Obydwie te nazwy polskie są jednak niespójne z aktualną nazwą naukową, według Index Fungorum gatunek ten bowiem nie należy już ani do rodzaju Camarophyllus (kopułek), ani Hygrocybe (wilgotnica), lecz do rodzaju Cuphophyllus. Synonimów naukowych jest ponad 70. Niektóre z nich[5]:

  • Agaricus pratensis Fr. 1818
  • Camarophyllus pratensis (Fr.) P. Kumm. 1871
  • Hygrocybe pratensis (Fr.) Murrill 1914
  • Hygrophorus pratensis (Fr.) Fr. 1836

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica od 2 do 7 cm, młody – wypukły, następnie wypukły do płaskiego. Jego powierzchnia jest falista, pośrodku słaby grabek, ewentualnie wgłębienie, gładka, sucha, matowa. U odmiany pallida ma kolor jasny; od białego do jasnokremowego, u odmiany pratensisw różnych odcieniach żółtego i pomarańczowego[3].

Blaszki

Szerokie, rzadkie, dość daleko zbiegające po trzonie, ostrze gładkie, kolor nieco jaśniejszy od kapelusza[4].

Trzon

Wysokość od 2,5 do 5,5 cm, średnica od 6 do 12 mm, cylindryczny, zwężony ku podstawie, powierzchnia sucha, gładka, podłużnie włókienkowata. Pełny, elastyczny, kolor – jak w kapeluszu lub nieco jaśniejszy[3].

Miąższ

Gruby w centrum kapelusza, wąski ku brzegom, kremowo – pomarańczowy, smak łagodny, brak zapachu[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie. Rozmiar 6-7 x 4-5 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach, w trawie, na pastwiskach, na łąkach i przy brzegach lasów. W Europie Środkowej jeszcze dość częsty gatunek, gdzie indziej rzadki. Dość pospolity jest w Alpach. W Polsce jest rzadki, a w Niemczech podlega ochronie[4]. Częściej występuje na pogórzu i w górach[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny[4][6]. Można go przyrządzić na różne sposoby z przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej jest podobny tzw. kopułek śnieżny (Cuphophyllus virgineus) , ale jest mniejszy i bardziej delikatna[3]. Podobna jest też wodnicha gajowa (Hygrophorus nemoreus), wyrastająca w lasach liściastych (dąb). Kapelusz ma ciemniej brązowo zabarwiony, biały miąższ.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  5. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  6. 6,0 6,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.