Wilhelm Bauer (inżynier)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wilhelm Bauer
Wilhelm Bauer
Data i miejsce urodzenia 23 grudnia 1822
Dillingen
Data i miejsce śmierci 20 czerwca 1875
Monachium
Zawód konstruktor

Wilhelm Bauer (ur. 23 grudnia 1822, zm. 20 czerwca 1875) – niemiecki inżynier i wynalazca, pionierski konstruktor okrętów podwodnych napędzanych siłą ludzkich mięśni. Był jednym z najbardziej znaczących konstruktorów okrętów podwodnych drugiej połowy dziewiętnastego wieku. Między rokiem 1850 a 1875 zaprojektował kilka jednostek podwodnych, których projekty usiłował sprzedać rządom Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Rosji, Austrii oraz Stanów Zjednoczonych[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W młodości Wilhelm Bauer poznawał techniki obróbki drewna, później, idąc w ślady ojca – sierżanta kawalerii, wstąpił do wojska. Służąc w artylerii, był świadkiem niemiecko-duńskiej wojny o Szlezwik (1848-1851). Zastanawiając się nad sposobem przerwania blokady morskiej, jaką nałożyła flota duńska na północne wybrzeża Niemiec, wpadł na pomysł nowego typu statku – podwodnego. W związku z tym zajął się zgłębianiem tajników konstrukcji statków i hydrauliki.

Zanim jednak jego studia przyniosły owoce, Związek Niemiecki zdecydował o oddaniu Danii spornego regionu. Bauer zrezygnował więc ze dotychczasowej służby i zaciągnął się się do armii Schleswigu-Holsteinu. Z trudnością przychodziło mu przekonanie administracji wojskowej do swoich planów i zdobycie funduszy. Dzięki pomocy m.in. Wernera von Simensa otrzymał jednak niewielką sumę pieniędzy na skonstruowanie modelu swojego okrętu podwodnego.

Brandtaucher[edytuj | edytuj kod]

Skizze des Brandtaucher
"Brandtaucher" w muzeum w Dreźnie
Przekrój jednostki (muzeum w Dreźnie)

Pomysł Bauera opierał się na sprawdzonej koncepcji branderów – umyślnie podpalanych jednostek wypełnionych łatwopalnymi materiałami, puszczanych z wiatrem lub prądem w stronę floty przeciwnika. W zamyśle okręt miał zbliżać się pod powierzchnią wody do okrętu nieprzyjaciela, jego załoga mocowałaby do kadłuba minę i detonowałaby ją z bezpiecznej odległości (na podobnej zasadzie opierały się inne konstrukcje z tamtego okresu: "Turtle" czy późniejszy "H.L. Hunley").

Ponieważ próby z modelem wykonanym własnoręcznie przez Bauera okazały się udane, uzyskał fundusze na budowę pełnowymiarowej jednostki, która nazwał "Brandtaucher". Okręt, wykonany w stoczni Augusta Howaldta, miał ok. 8 m długości i ważył ok. 30,5 tony. Ponieważ nie dysponowano wtedy jeszcze odpowiednim napędem mechanicznym, zastąpiła go siła ludzkich mięśni. Dwóch członków załogi obracało ogromne koło, które napędzało śrubę. Trzeci – kapitan – zajmował się sterowaniem; po dotarciu do celu miał on za pomocą szczelnej, gumowej rękawicy umieścić ładunek na jego kadłubie.

Pierwsze próby jednostki miały miejsce w grudniu 1850. Bauer chciał poczynić dalsze udoskonalenia okrętu, i tak już na żądanie władz wojskowych pomniejszonego i uproszczonego (ze względu na koszty), a przez to mniej stabilnego. Polecono mu jednak przeprowadzić publiczną prezentację wynalazku w lutym 1851. Próba zakończyła się klęską – "Brandtaucher" zaczął tonąć i uszkodzony osiadł na dnie Zatoki Kilońskiej. Bauer i jego załoga zdołali wydostać się dopiero po 6 godzinach.

W 1887 okręt został podniesiony i obecnie jest wystawiony w Muzeum Wojskowo-Historycznym Bundeswehry w Dreźnie.

Seeteufel[edytuj | edytuj kod]

Mimo niepowodzenia, Bauer szybko zaczął tworzyć plany nowego, większego i doskonalszego okrętu podwodnego. Rząd Schleswigu-Holsteinu odmówił jednak finansowania dalszych prób, w związku z tym wynalazca poszukiwał nowego mecenasa m.in. w Austro-Węgrzech, Imperium Brytyjskim czy Francji. Ostatecznie znalazł go w Rosji. W Sankt Petersburgu skonstruował swój drugi okręt, który nazwał "Seeteufel". Zachowało się o nim mniej informacji niż o poprzedniku – wiadomo, że był dwa razy większy, miał stalowy kadłub o grubości 0,5 cala z 21 iluminatorami. Załoga miała liczyć 12 osób.

"Seeteufel" okazał się dobrym projektem. W przeciągu 4 miesięcy wykonał 133 udanych zanurzeń, jednak kolejne okazało się pechowe. Okręt uderzył w dno i chociaż wynurzono się na tyle, że załoga (w tym sam Bauer) zdołała go opuścić, to jednak jednostki nie udało się uratować przed zatonięciem.

Dalsze losy[edytuj | edytuj kod]

Po tym wydarzeniu Bauer opuścił Rosję. Gdy zdał sobie sprawę, że nie jest w stanie zdobyć funduszy na budowę kolejnego okrętu, zajął się innymi projektami. Zmarł w 1875 w Monachium.

W 1960 imieniem Wilhelma Bauera nazwano niemiecki okręt podwodny – był to podniesiony z dna U-Boot typu XXIU-2540.

Przypisy

  1. Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). ABC-CLIO, marzec 2007, s. 1-11. ISBN 1851095632.