Wilhelm Ernest (wielki książę Saksonii-Weimar-Eisenach)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wilhelm Ernest II)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wilhelm Ernest
Z bożej łaski wielki książę saski na Weimarze i Eisenach
WilhelmErnst(Saxe-Weimar-Eisenach).jpg
Wappen Deutsches Reich - Grossherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach.png
Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1813-1897).svg Następca tronu Saksonii-Weimar-Eisenach
Okres panowania od 20 listopada 1894
do 5 stycznia 1901
Poprzednik Karol August
Następca Edward
Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1813-1897).svg Wielki książę Sachsen-Weimar-Eisenach
Okres panowania od 5 stycznia 1901
do 9 listopada 1918
Poprzednik Karol III Aleksander
Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1813-1897).svg Pretendent do tronu Saksonii-Weimar-Eisenach
Okres panowania od 9 listopada 1918
do 24 kwietnia 1923
Następca Karol August
Dane biograficzne
Dynastia Saksonia-Weimar-Eisenach
Urodziny 10 czerwca 1876, Flag of the German Empire.svg Weimar
Śmierć 24 kwietnia 1923, Republika Weimarska Henryków
Ojciec Karol August
Matka Paulina
Żona 1. Karolina Reuß zu Greiz
2. Feodora Sachsen-Meiningen
Rodzeństwo Bernard Henryk
Dzieci 2.: Zofia, Karol August, Bernard, Jerzy Wilhelm
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Wilhelm Ernest von Sachsen-Weimar-Eisenach, niem.: Wilhelm Ernst Karl Alexander Friedrich Heinrich Bernhard Albert Georg Hermann von Sachsen-Weimar-Eisenach (ur. 10 czerwca 1876 w Weimarze, zm. 24 kwietnia 1923 w Henrykowie) - wielki książę Saksonii-Weimaru-Eisenach w latach 1901-1918, tytularny wielki książę Saksonii.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Grób księcia w Henrykowie

Wilhelm Ernest był najstarszym z synów księcia-następcy tronu Karola Augusta i Pauliny urodzonym w 1876 r. otrzymując na chrzcie imiona Wilhelm Ernest Karol Aleksander Fryderyk Henryk Bernard Albert Jerzy Herman. Po śmierci swojego dziadka Karola III Aleksandra w 1901 r. został wielkim księciem Saksonii-Weimar-Eisenach, ponieważ bezpośredni sukcesor monarchy (ojciec Wilhelma Ernesta) nie żył już od 1894 r. W tym czasie książę był najbogatszym władcą niemieckim, ponieważ odziedziczył po swej babce Zofii ogromną fortunę powiększoną także o wysoki spadek po zmarłym ojcu. Ze względu na pełnioną funkcję wielkoksiążęcą Wilhelm Ernest przeszedł przyśpieszoną służbę wojskową po czym uzyskał stopień generała piechoty. W 1898 r. został członkiem korporacji studenckiej Corps Borussia Bonn.[1]

Jednym z ostatnich działań księcia przed rewolucją listopadową 1918 r. było zatrudnienie architekta Waltera Gropiusa. 9 listopada rada żołnierska pod dowództem socjaldemokraty Augusta Bauderta wymusiła abdykację księcia. Wilhelm Ernest przeprowadził się do pałacu w Henrykowie na Śląsku, gdzie umarł. Został pochowany w parku otaczającym ów pałac.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Rola partykularnych monarchów II Rzeszy Niemieckiej była ograniczona do reprezentacji interesów swoich krajów w Reichstagu za pośrednictwem posłów. Wielkie Księstwo Saksonii-Weimar-Eisenach miało jednego reprezentanta w parlamencie związkowym i nie mogło prowadzić skutecznej polityki wewnętrznej polegającej na rozbudowie przemysłu lub rolnictwa, co należało do zadań tej izby. Dlatego też działalność polityczna Wilhelma Ernesta koncentrowała się na wspieraniu kultury niemieckiej, a także zabieganiu o koronę samodzielnego kraju – Holandii, co dałoby mu większe pole manewru i polityczne uniezależnienie się od cesarza.

"Nowy Weimar"[edytuj | edytuj kod]

Ogromne środki finansowe pozwoliły wielkiemu księciu na szereg prac inwestycyjnych w stolicy kraju, Weimarze. Sfinansował on powstanie kilku znaczących dla północnej Saksonii instytucji kulturalnych mających siedzibę w mieście stołecznym wielkiego księstwa. Pierwszym krokiem w tym kierunku było powstanie pod patronatem Wilhelma Ernesta Fundacji Promocji Sztuki, mającej finansować działalność kolekcjonerską miasta oraz organizować plenery malarskie i zapraszać artystów do tworzenia w mieście. Następnie kompetencje oświatowe tej instytucji przejęła powstała w 1905 r. Weimarska Akademia Malarstwa oraz rozpoczynająca swoją działalność w dwa lata później Wielkoksiążęca Weimarska Akademia Sztuki Saksonii. Wilhelm Ernest zapoczątkował także przebudowę centrum Weimaru i stwarzając reprezentacyjne bulwary z zabudową w stylu secesji. Także na zaproszenie wielkiego księcia w Weimarze osiadli znani ówcześni artyści i naukowcy m.in.: Hans Olde, Harry Kessler, Henry van de Velde i Adolf Brütt. Dzięki wypłacanym przez kancelarię wielkoksiążęcą stypendiom dla zdolnych studentów oraz ich wykładowców i nauczycieli na Uniwersytecie w Jenie rozpoczęło swoją pracę wielu naukowców, którzy myśleli o rozwoju swojej kariery, m.in. Teodor Fisher i Johannes Schlaf.

Następstwo tronu holenderskiego[edytuj | edytuj kod]

Jako wnuk Zofii Orańskiej Wilhelm Ernest został następca tronu Holandii, pozostając bezpośrednim sukcesorem Wilhelminy I. Jednak rząd Królestwa Niderlandów obawiając się całkiem realnych wpływów niemieckich postanowił zmienić odpowiednie ustawodawstwo. Obawiano się, że oddanie korony jednemu z książąt niemieckich może dać poważny pretekst do przejęcia władzy nad państwem przez cesarza i uzależnienia się królestwa od Berlina. Aby temu zapobiec parlament holenderski podjął próbę zmiany konstytucji tak, aby wyeliminować Wilhelma Ernesta z sukcesji. Jednak po przez silne podziały partyjne nie udało się to i decyzję pozostawiono królowej. Stwierdziła ona ważność dotychczasowych przepisów i uznała, że jeżeli umrze bezpotomnie, tron holenderski odziedziczy po niej właśnie Wilhelm Ernest. Jednak w 1909 r. Wilhelmina urodziła córkę - Julianę. Miała ona panować dożywotnio, a następstwo po niej przejąć jej dzieci wywodzące się z założonej przez nią nowej dynastii.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Po projektowanych zaręczynach Wilhelma Ernesta z córką cesarza Fryderyka III Małgorzatą, książę postanowił poślubić Karolinę, córkę Henryka XXII, księcia Reuss. Ślub odbył się 30 kwietnia 1903 r. w Weimarze. Trwające dwa lata małżeństwo nie doczekało się dzieci. Śmierć młodej księżnej Karoliny wywołała wśród społeczności ogromne poruszenie. 4 stycznia 1910 r. - pięć lat po śmierci swojej pierwszej żony wielki książę ożenił się ponownie z Feodorą, księżniczką Saksonii-Meiningen (1890–1972). Para wielkoksiążęca miała czwórkę dzieci: Zofię, Karola Augusta, Bernarda, Jerzego Wilhelma.

Prapradziadkowie

wielki książę Saksonii-Weimar-Eisenach
Karol I August
(1757–1828)
∞ 1775
Ludwika von Hessen-Darmstadt
(1757–1830)

car Rosji
Paweł I Romanow
(1754-1801)
∞ 1776
Zofia Wirtemberska
(1759-1828)

król Holandii
Wilhelm I Oranje-Nassau
(1772-1843)
∞1791
Wilhelmina Pruska
(1774-1837)

car Rosji
Paweł I Romanow
(1754-1801)
∞ 1776
Zofia Wirtemberska
(1759-1828)

wielki książę Saksonii-Weimar-Eisenach
Karol I August
(1757–1828)
∞ 1775
Ludwika von Hessen-Darmstadt
(1757–1830)

książę Saksonii-Meiningen
Jerzy I
(1761-1803)
∞1782
Ludwika Eleonora zu Hohenlohe-Langenburg
(1763-1837)

król Wirtembergii
Fryderyk I
(1754-1816)
∞1780
Augusta Karolina Welf
(1764–1788)

hr. Wirtembergii
Ludwik Fryderyk Wirtemberski
(1756-1817)
∞1797
Henrietta Nassau-Weilburg
(1780-1857)

Pradziadkowie

w. ks. Saksonii-Weimar-Eisenach
Karol II Fryderyk
(1783-1853)
∞ 1804
Maria Pawłowna Romanowa
(1786-1859)

kr. Holandii, w. ks. Luksemburga
Wilhelm II Fryderyk Oranje-Nassau
(1792–1849)
∞ 1816
Anna Pawłowna Romanowa
(1795-1865)

Karol Bernard Sachsen-Weimar-Eisenach
(1792-1862)
∞1816
Ida von Sachsen-Meiningen
(1794-1852)

król Wirtembergii
Wilhelm I Wirtemberski
(1781-1864)
∞1820
Paulina Wirtemberska
(1800-1873)

Dziadkowie

w. ks. Saksonii-Weimar-Eisenach
Karol III Aleksander Sachsen-Weimar-Eisenach
(1818-1901)
∞ 1842
nast. tronu Holandii
Wilhelmina Maria Zofia Oranje-Nassau
(1824-1897)


Herman Bernard von Sachsen-Weimar-Eisenach
(1825-1901)
∞1851
Augusta von Württemberg
(1826–1898)

Rodzice

nast. tronu Saksonii-Weimar-Eisenach
Karol August von Sachsen-Weimar-Eisenach (1844–1894)
∞ 1866
Paulina von Sachsen-Weimar-Eisenach (1852-1904)

Wilhelm Ernest
(1876-1923)
wielki książę Saksonii-Weimar-Eisenach

Żona

∞ 1903
Karolina Reuß zu Greiz
(1884–1905)

∞ 1910
Feodora Sachsen-Meiningen
(1890–1972)

Dzieci

Zofia
(1911-1988)

Karol August
(1912-1988)

Bernard
(1917-1986)

Jerzy Wilhelm
(ur. 1920)

Przypisy

  1. Kösener Corpslisten 1930, 11, 809

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hermann Freiherr von Egloffstein: Das Weimar von Carl Alexander und Wilhelm Ernst. Berlin 1934
  • Bernhard Post; Dietrich Werner: Herrscher in der Zeitenwende: Wilhelm Ernst von Sachsen-Weimar-Eisenach, 1876–1923. Glaux, Jena 2006, ISBN 978-3-931743-94-9