Wilhelm Hondius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Willem Hondius
Willem-Hondius.png
Autoportret
Data i miejsce urodzenia ok. 1598
Haga, Holandia
Data i miejsce śmierci 1652 lub 1658
Gdańsk, Polska
Narodowość holenderska
Dziedzina sztuki rytownictwo, kartografia
Styl barok
Ważne dzieła "Theatrum Poloniae"
Odznaczenia
Chalcographus Regius (Rytownik Królewski)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Willem Hondius (ur. 1597 w Hadze, zm. ok. 1652) – rytownik i kartograf.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Zajmował się rytownictwem i kartografią. Wykształcenie artystyczne zdobył w pracowni swego ojca Henryka Starszego, otrzymując wkrótce tytuł uprzywilejowanego sztycharza Stanów Holenderskich. W 1636 przyjechał do Gdańska, gdzie przeprowadził się z Hagi w 1641 roku. Był nadwornym sztycharzem na dworze króla Władysława IV Wazy, który nadał mu tytuł Chalcographus privilegialus i Chalcographus Regius, a później u kolejnego króla Jana Kazimierza. W 1651 roku podczas Powstania Chmielnickiego brał udział z zajęciu Kijowa przez Janusza Radziwiłła. Nie ma informacji o jego życiu po 1652 roku.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jego twórczość rozwijała się w 2 kierunkach: rytownictwo oraz kartografia. W zakresie rytownictwa współpracował z Antoonem van Dyckiem przy tworzeniu portretów członków dworu holenderskiego. Po przeniesieniu się do Polski (po 1636 r.) wykonał portrety: Władysława IV, Ludwiki Marii, Jana Kazimierza oraz licznych dostojników i przedstawicieli patrycjatu gdańskiego. W dziedzinie kartografii największa sławę przyniósł mu plan odsieczy Smoleńska z lat 1633 - 1634, wykonany na zlecenie Władysława IV według rysunku Jana Pleitnera. Z innych prac tego typu wykonał np. plan Wieliczki i widok kopalni soli według Marcina Germana. Nie ukończonym dziełem był szczegółowy atlas Polski "Theatrum Poloniae" według Beauplana.

Z Gdańskiem związany był poprzez wykonanie rycin, które przedstawiają bramę triumfalną w Gdańsku z 1646, oraz widoków prac fortyfikacyjnych prowadzonych pod nadzorem Wybego Adama w 1644.

Wilhelm Hondius był również powiązany ze znaną gdańską oficyną wydawniczą Forstera. Pracując dla niego, Hondius wykonał m.in. kartę tytułową do dzieła Pastoriusza pt."Bellum Scythico Casacium". Był on również współwykonawcą tablic astronomicznych umieszczonych w rozprawie Jana Heweliusza pt. Selenographia sive lunae descriptia wydanej w 1647.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ewa Czepielowa, Skarby Niederlandów: rysunki i wybrane ryciny artystów niderlandzkich XVI-XVII wieku ze zbiorów Fundacji Książąt Czartoryskich, Hanc ipsius Sacrae Regiae Majestatis erfigiem, manu mea ad vivum delineatam, aerique incisam humillime offero / Wilhelmus Hondius Chalcographus Regius, Katalog wystawy w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich 20 kwietnia-30 maja 2004, wyd. Muzeum Narodowe w Krakowie 2004, ISBN 83-89424-16-9, s. 98.
  • praca zbiorowa Encyklopedia Wiedzy o Książce, Wrocław, 1971, ISBN 83-202-0785-1