Wilhelm Weinberg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilhelm Weinberg
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1862
Stuttgart, Niemcy
Data i miejsce śmierci 27 listopada 1937
Tybinga, Niemcy
Zawód ginekolog, położnik
Narodowość Niemiec
Tytuł lekarz
Alma Mater Uniwersytet Eberharda Karola w Tybindze, Uniwersytet w Monachium
Stanowisko praktyka lekarska - Stuttgart
Odznaczenia
{{{odznaczenia}}}
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wilhelm Weinberg - (ur. 25 grudnia 1862 w Stuttgarcie (Niemcy), zm. 27 listopada 1937 w Tybindze (Niemcy) – niemiecki lekarz, jeden z pionierów genetyki populacji, niezależnie od Godfreya H. Hardy’ego sformułował i uzasadnił prawo, określające frekwencje alleli genów i genotypów w kolejnych pokoleniach populacji jako niezmienne. Jego odkrycia, wyprzedzające epokę, pozostawały przez długi czas szerzej nieznane na świecie w związku z tym, że publikował je w niemieckich czasopismach, w języku niemieckim.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 25 grudnia 1862 roku w Stuttgarcie. Studiował medycynę w Tybindze i Monachium, tytuł lekarza otrzymał w 1886 roku. Do Stuttgartu powrócił w 1889 roku i prowadził tu praktykę lekarską (jako ginekolog i położnik). W trakcie swojej 42-letniej praktyki odebrał ponad 3500 porodów. W ostatnich latach życia miał kłopoty finansowe i chorował. Po przejściu na emeryturę przeniósł się do Tybingi, gdzie zmarł[1].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem ponad 160 artykułów z oryginalnymi pracami badawczymi oraz licznych artykułów przeglądowych i komentarzy. Ponieważ pisał i publikował w języku niemieckim oraz przyjął inny system notacji niż stosowany przez genetyków w krajach anglosaskich, jego odkrycia pozostawały początkowo nieznane poza środowiskiem naukowym w Niemczech[2]. Dopiero w roku 1984 dokonano przekładu jego najistotnieszych prac i zestawienia tabel Weinberga z powszechnie używanym systemem Falconera[3]. Z ważniejszych odkryć:

  • jako pierwszy odkrył, że wśród bliźniąt istnieją bliźnięta jedno- i dwujajowe (wnioskując tylko na podstawie nadreprezentacji bliźniaków mających tą samą płeć!). Pokazał zarazem, że tendencja do ciąż bliźniaczych dwujajowych jest dziedziczna, w przeciwieństwie do ciąż bliźniaczych jednojajowych[2].
  • stworzył podstawy do podziału wariancji na komponenty genetyczne i środowiskowe, o czym nie pomyślał Fisher[4], i wykorzystania cech występujących u bliźniąt do odróżniania efektów dziedzicznych od wynikających z wpływów środowiska.
  • zauważył, że niewłaściwy dobór osobników w analizach populacyjnych stanowi źródło poważnych błędów (ang.: „ascertainment bias”) - np. wyjaśnił, że w badaniach nad rodzinnymi autosomalnymi chorobami recesywnymi obserwowany wyższy niż przewidywany na podstawie praw Mendla (1:4) udział albinotycznych dzieci u potomstwa fenotypowo zwykłych nosicieli wynika z nieuwzględnienia w analizie także potomstwa tych rodziców będących nosicielami, którzy nie mają dzieci albinotycznych, i zaproponował sposoby wprowadzania odpowiednich poprawek[2].
  • badając występowanie achondroplazji stwierdził, że mutacje powstające w trakcie życia rodziców są odpowiedzialne za to, że dzieci poczęte przez rodziców w późnym okresie życia są na nią bardziej narażone, niż dzieci poczęte wcześniej[5]. Jest to pierwszy dowód na występowanie i znaczenie mutacji[2].
  • sformułował jedno z podstawowych praw genetyki populacji, udowadniając, że częstości alleli i genotypów w populacji nie zmieniają się z pokolenia na pokolenie, przy spełnieniu określonych warunków (prawo Hardy'ego-Weinberga) – w bardziej ogólnej postaci, niż tego dokonał Hardy (m. in. nie tylko dla locus z dwoma allelami, ale również dla loci wieloallelicznych – pomimo iż nie wiedziano wtedy jeszcze, że takie loci istnieją!; pokazał też, że dojście do stanu równowagi w takim wypadku będzie asymptotyczne, a nie natychmiastowe)[6].

Osobowość[edytuj | edytuj kod]

Był niezwykle bystrym i skrupulatnym obserwatorem, swoich odkryć dotyczących zasad genetyki populacyjnej dokonał w czasie, gdy poza odkrywanymi dopiero ponownie prawami Mendla, nie istniało w tej dziedzinie żadne teoretyczne i metodologiczne zaplecze badawcze – jedynie na podstawie obserwacji fenotypów i ich częstości w populacji.

Pracował sam, nie miał kolegów ani studentów. Pozostawał poza kręgiem genetyków, którzy pracowali wówczas głównie w krajach anglosaskich. Nie miał wielu przyjaciół, prawdopodobnie z powodu „trudnej” osobowości i frustracji powodowanej tym, że jego odkrycia nie są należycie docenione[2]. Zarazem wykazywał się wielką wrażliwością społeczną, w takcie swej pracy pomagając biednym. Jak podkreślono w mowie pogrzebowej: “(…) ze skromności, a często ku własnej szkodzie – skrywał ogromne zasoby życzliwości, dobrej woli wobec ludzi i poczucia sprawiedliwości, które uosabiał w najwyższym stopniu.[1].

Publikacje – wybór[edytuj | edytuj kod]

  • Weinberg, W. 1908. Über den Nachweis der Vererbung beim Menschen. Jahr. Württ. Ver. Vaterl. Natkund. 64: 369-382.
  • Weinberg, W. 1909. Über Verrbungsgesetze beim Menschen I. Z. Indukt. Abstam. Verrbungsl. 1: 377-392.
  • Weinberg, W. 1909. Über Verrbungsgesetze beim Menschen II. Z. Indukt. Abstam. Verrbungsl. 2: 276-330.
  • Weinberg, W. 1910. Weitere Beitrage zur Theorie der Vererbung. Arch. Rassen. Ge. Biol. 7: 35-49.
  • Weinberg, W. 1912. Zur Vererbung des Zwergwuschses. Arch. Rassen. Ges. Biol. 9: 710-717.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stern C. 1962. "Wilhelm Weinberg". Genetics 47: 1–5.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 James F. Crow. Hardy, Weinberg and language impediments. . 152 (3), s. 821–825, 1999. PMID 10388804. PMC:1460671. 
  3. Hill, W.G. 1984. Quantitative genetics. P. I, van Nostrand, Rheinhold. Nowy Jork, str. 13 I str. 42-57.
  4. Weinberg, W. 1910. Weitere Beitrage zur Theorie der Vererbung. Arch. Rassen. Ge. Biol. 7: 35-49.
  5. Weinberg, W. 1912. Zur Vererbung des Zwergwuschses. Arch. Rassen. Ges. Biol. 9: 710-717.
  6. Weinberg, W. 1908. Über den Nachweis der Vererbung beim Menschen. Jahr. Württ. Ver. Vaterl. Natkund. 64: 369-382.