Wilhelmina Iwanowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wilhelmina Iwanowska (ur. 2 września 1905 w Wilnie, zm. 16 maja 1999 w Toruniu) – polska astronom, profesor w Instytucie Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Ukończyła Wydział Astronomii na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (w 1937 roku uzyskała habilitację). Od 1927 pracowała w Obserwatorium Astronomicznym USB kierowanym przez Władysława Dziewulskiego. Po zajęciu Wileńszczyzny przez Armię Czerwoną i przekazaniu jej pod okupację litewską wraz z kolegami i koleżankami uciekła przed prześladowaniami komunistów do Łodzi. Tutaj miała czekać na przydział od władz do jednego z uniwersytetów w kraju, jednak wraz z grupą polskich naukowców z wileńskiej Alma Mater na czele z profesorem Władysławem Dziewulskim postanowili że będą kontynuować uniwersytet, ale w Toruniu. Została jedną z założycielek Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz toruńskiej szkoły astronomii i radioastronomii.

Brała udział w badaniach na temat między innymi ruchu gwiazd w przestrzeni, fotometrii fotograficznej, gwiazd zmiennych, widm gwiazdowych oraz ewolucji galaktyk. Była zapraszana na wykłady na europejskich i na amerykańskich uniwersytetach. Została też wiceprezesem Międzynarodowej Unii Astronomicznej oraz członkiem Polskiej Akademii Nauk. Była założycielką Toruńskiego Centrum Astronomicznego PAN. Otrzymała tytuł doktora honoris causa trzech uczelni wyższych:

Otrzymała honorowe obywatelstwo miasta Winnipeg, a 31 lipca 1997 roku również i Torunia.

Postanowieniem prezydenta Lecha Wałęsy z dnia 4 maja 1995 roku, w uznaniu wybitnych osiągnięć naukowych w dziedzinie astronomii, została odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[2].

Na cześć Wilhelminy Iwanowskiej nazwano jedną z ulic Torunia w dzielnicy Podgórz i planetoidę (198820) Iwanowska[3].

Przypisy

  1. Doktorzy honoris causa UMK. umk.pl. [dostęp 25 lutego 2011].
  2. M.P. z 1995 r. Nr 33, poz. 382
  3. Nowe nazwy planetoid - Iwanowska, Sierpc i LechMankiewicz (pol.). Kosmonauta.net, 2012-07-10. [dostęp 2012-07-26].