William Averell Harriman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
William Averell Harriman
William Averell Harriman.jpg
Data urodzenia 15 listopada 1891
Data śmierci 26 lipca 1986
11. Sekretarz handlu Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 7 października 1946
do 22 lipca 1948
Poprzednik Henry Wallace
Następca Charles W. Sawyer
52. Gubernator stanu Nowy Jork
Okres urzędowania od 1 stycznia 1955
do 1 stycznia 1959
Poprzednik Thomas Dewey
Następca Nelson Rockefeller
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)

(William) Averell Harriman (ur. 15 listopada 1891, Nowy Jork - zm. 26 lipca 1986, Yorktown Heights) – polityk, dyplomata i biznesmen amerykański, ambasador USA w ZSRR (1943-1946). Uczestnik konsultacji trzech mocarstw wynikających z ustaleń konferencji jałtańskiej w sprawie powołania Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej w Polsce (1945).

Wczesne lata i rodzina[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Nowym Jorku w rodzinie magnatów kolejowych. Od najmłodszych lat był więc sposobiony do kariery biznesowej. Jako ciekawostkę można odnotować fakt, iż w 20-leciu międzywojennym próbował inwestować w budowę elektrowni w Polsce, ale rząd II RP nie zgodził się na to, z uwagi na jego powiązania z kapitałem niemieckim.

Małżeństwa[edytuj | edytuj kod]

Łącznie Harriman miał trzy żony. Pierwszą była Kitty Lanier Lawrence, która zmarła w 1936 roku. Drugą Marie Norton Whitney, która rozwiodła się ze swoim dotychczasowym mężem, Corneliusem Vanderbilt Whitneyem, by poślubić Harrimana. Trzeci związek małżeński, który trwał do jego śmierci, zawarł w 1971 z Pamelą Digby Churchill, byłą żoną syna Wintona Churchilla Randolpha. Wcześniej Harriman był jej kochankiem.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Kariera dyplomatyczna w czasie wojny[edytuj | edytuj kod]

Harriman był związany z Partią Demokratyczną. Z tej racji był bliskim współpracownikiem prezydenta Franklina D. Roosevelta. Pełnił funkcję jego zaufanego ambasadora do specjalnych poruczeń, szczególnie w Europie.

W czasie II wojny światowej brał udział w pracach nad Kartą Atlantycką, w konferencjach alianckich oraz był ambasadorem w ZSRR w latach 1943-1946. Jego następcą na tym stanowisku był Walter Bedell Smith.

W latach 1946-1948 piastował stanowisko sekretarza handlu w gabinecie prezydenta Harry'ego Trumana.

Gubernator stanu Nowy Jork[edytuj | edytuj kod]

W 1954 został wystawiony przez demokratów jako kandydat na gubernatora swego rodzinnego stanu. W owym czasie stanowisko to zajmował republikanin Thomas Dewey, który dwukrotnie (1944 i 1948) mimo swej popularności był pokonywany przez kandydatów demokratów w wyborach prezydenckich.

Dewey poparł swego protegowanego Irvinga M. Ivesa, który jednak przegrał z Harrimanem.

Harriman pełnił urząd gubernatora do 1958 roku (ściślej rzecz ujmując: opuścił urząd w styczniu roku następnego), kiedy pokonał go przyszły wiceprezydent USA Nelson Rockefeller, mimo że ten rok był uważany powszechnie za "rok demokratów".

Kandydat prezydencki[edytuj | edytuj kod]

Wielu prominentnych demokratów, m.in. były prezydent Harry Truman, popierało w latach 1952 i 1956 kandydaturę Harrimana na prezydenta USA. Ale ostatecznie nominację w obu przypadkach uzyskał Adlai Stevenson II, który za każdym razem przegrywał z Dwightem Eisenhowerem.

Ponownie ambasador i członek rządu[edytuj | edytuj kod]

Prezydent John Kennedy ponownie powołał Harrimana na stanowisko ambasadora do specjalnych poruczeń (zwanego też czasami lotnym ambasadorem). Jednakże szybko, bo w listopadzie 1961, został podsekretarzem stanu ds. wschodnich. Zaś w kwietniu 1963 podsekretarzem stanu ds. politycznych. Pod rządami Lyndona Johnsona, ponownie został ambasadorem.

Odegrał istotną rolę w puczu, który w 1963 obalił prezydenta Wietnamu południowego Diema.

Harriman został odznaczony prezydenckim Medalem Wolności w 1969 roku.

Podczas negocjacji pokojowych z Demokratyczną Republiką Wietnamu (DRW) pełnił rolą szefa negocjatorów w Paryżu.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Wiadomo dziś, że Harriman i jego przyjaciel, późniejszy republikański senator z Connecticut Prescott Bush (dziadek George'a W. Busha) wspierali i finansowali dojście do władzy w Niemczech NSDAP.


Poprzednik
Thomas Dewey
Gubernatorzy stanu Nowy Jork
1955-1959
Następca
Nelson Rockefeller