William Brown

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

William Brown (hiszp. Guillermo Brown, ur. 22 czerwca 1777 r., zm. 3 marca 1857 r.) – admirał irlandzkiego pochodzenia, argentyński bohater narodowy.

Urodził się w Foxford (hr. Mayo) w Irlandii. W wieku 9 lat wraz z rodziną wyemigrował do Ameryki i osiadł w Filadelfii. Osierocony wkrótce potem (jego ojciec zmarł na żółtą febrę), zaciągnął się na statek kupiecki, gdzie rozpoczął służbę chłopca okrętowego a następnie pnąc się stopniowo po szczeblach kariery marynarza statku handlowego, dosłużył się posady kapitana.

W trakcie wojen napoleońskich został siłą wcielony do marynarki brytyjskiej, z której zbiegł i poddał się Francuzom. Ci jednak nie uwierzyli w jego intencję i uwięzili Browna. Dwukrotnie uciekał on z niewoli i w końcu przez Niemcy, w 1809 r. powrócił do Anglii, by jeszcze tego samego roku wyemigrować do Urugwaju i zostać kupcem w Montevideo.

W Ameryce Południowej szybko dorobił się własnego szkunera (o nazwie Industria) i rozpoczął regularny handel między prowincjami Urugwaju, Argentyny i Chile. Władze hiszpańskie widząc zagrożenie dla swych interesów, zatopiły statek Browna. Wtedy to przyłączył się on do walczących o niepodległość Argentyńczyków i został mianowany dowódcą nowo powstałej floty Argentyny. W trakcie argentyńskiej wojny o niepodległość wsławił się przełamaniem hiszpańskiej blokady Montevideo.

W 1827 r. Brown dowodził flotą Zjednoczonych Prowincji de La Plata w wojnie z Brazylią, której zadał klęskę w bitwie pod Juncal, 8-9 lutego 1827 r., zdobywając 12 jednostek wroga, bez strat własnych.

W latach 1842-1843 brał udział w działaniach wojny domowej w Urugwaju, kiedy to Argentyna wsparła frakcję "białych", popierającą prezydenta Manuela Oribe. 15 sierpnia 1842 r. w trzech potyczkach pod Montevideo rozbił flotyllę rzeczną dowodzoną przez przyszłego bohatera Włoch, Giuseppe Garibaldiego, którego wziął do niewoli a następnie ocalił przed egzekucją (w dowód wdzięczności, w późniejszych latach Garibaldi nazwał jednego ze swych wnuków William, właśnie na cześć Browna).

Brown zmarł w 1857 r. i został pochowany z honorami wojskowymi. Jest bohaterem narodowym Argentyny a jego nazwiskiem nazywano w tym państwie okręty wojenne, administracyjne jednostki terytorialne, uniwersytet i kluby sportowe.

Argentyna i Irlandia rozgrywają też corocznie mecz w rugby, którego zwycięzca otrzymuje Puchar Admirała Browna.