William Turner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy malarza. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
William Turner
Turner selfportrait.jpg
Autoportret z 1798
Imiona i nazwisko Joseph Mallord William Turner
Data i miejsce urodzenia 23 kwietnia 1775
Wielka Brytania Londyn
Data i miejsce śmierci 19 grudnia 1851
Wielka Brytania Londyn
Narodowość brytyjska
Dziedzina sztuki malarstwo
Ważne dzieła Statek niewolniczy
Deszcz, para, szybkość
Muzeum artysty Tate Gallery
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty William Turner w Wikicytatach

Joseph Mallord William Turner (ur. 23 kwietnia 1775[a] w Londynie, zm. 19 grudnia 1851 w Londynie) – malarz angielski, znany przede wszystkim z romantycznych pejzaży. Uważany za prekursora impresjonizmu.

Jego obrazy charakteryzują się pięknymi barwami; głównie żółcieniami. Malarz świetnie umiał uchwycić światło na swoich pracach.

Jego najbardziej znane dzieła to Zachód słońca, Deszcz, para, szybkość, Upadek Kartaginy oraz Burza śnieżna na morzu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie producenta peruk Williama Turnera, w domu nr 21 przy Maiden Lane w Covent Garden (aktualnie dzielnica Londynu). Matką Williama była Mary z domu Marshall. W roku 1785 został wysłany do wuja mieszkającego w Brentford, gdzie rozpoczął naukę. W wieku 14 lat rozpoczął naukę na kursach przygotowawczych do wstąpienia do Królewskiej Akademii Sztuki. Pierwszą akwarelę, scenę z Oxfordu, namalował w 1787 roku.

Odbył liczne podróże po Anglii i Europie. W 1790 po raz pierwszy wystawił swój obraz na Salonie Królewskiej Akademii Sztuki, a 10 lutego 1802 roku został członkiem tejże akademii. Prowadził własną galerię, wiele podróżował po Anglii, wyjeżdżał do Paryża, Holandii, Szwajcarii i Włoch (Wenecja).

Zmarł w swoim domu w Chelsea, umierając miał powiedzieć: Słońce jest Bogiem. Został pochowany w londyńskiej Katedrze Św. Pawła.

William Turner zostawił po sobie blisko trzydzieści tysięcy prac, z których większość to szkice  krajobrazu[1]. Większość z nich (282 płótna olejne, 19 049 szkiców) przekazał w testamencie Galerii Narodowej w Londynie[2].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 11 grudnia 1789 – został przyjęty do Królewskiej Akademii Sztuki po egzaminie zdanym przed Joshuą Reynoldsem, pierwszym prezydentem Akademii.
  • 1790 – czternastoletniemu artyście przyznano stypendium, umożliwiające nieodpłatne studia w Royal Academy
  • 1791 – otrzymał pierwsze zlecenie – malowanie scenografii w londyńskim teatrze operowym Panteon przy Oxford Street
  • 1792 – odbył podróż w górzyste rejony Walii
  • 1793 – otrzymał nagrodę Wielkiej Srebrnej Palety Królewskiej Akademii Sztuki w kategorii rysunku pejzażowego
  • 1794 – techniką akwaforty wykonano reprodukcję jednej z jego akwareli, przedstawiającej widok Rochester. Wkrótce ryciny oparte na jego obrazach zaczęły ukazywać się na łamach różnych ilustrowanych magazynów
  • 1796 – Turner zaprezentował swój pierwszy obraz olejny – Rybacy na morzu
  • 1797 – wyjechał do Krainy Jezior
  • 1798 – związał się z Sarah Danby, wdową po muzyku Johnie Danby, matką trojga dzieci. Wyprowadził się od ojca, żeby zamieszkać przy Harley Street
  • 1799 – przeprowadzka do Londynu i założenie samodzielnej pracowni malarskiej
  • 4 listopada 1799 – został wybrany członkiem stowarzyszonym Królewskiej akademii Sztuk
  • 10 lutego 1802 – Turner został przyjęty w poczet pełnoprawnych członków Królewskiej Akademii Sztuki
  • 15 lipca 1802 – wyruszył w podróż po Europie (odwiedził Francję (Muzeum w Luwrze), Szwajcarię (Alpy)) – wrażenia z tej podroży wywarły decydujący wpływ na jego twórczość
  • 1803 – rozpoczął budowę własnej galerii – uwidocznił się zmysł ekonomiczny malarza
  • 1804 – zmarła jego matka. Turner otworzył galerię przy Harley Street
  • 1806 – artysta rozpoczął pracę nad zbiorem szkiców – Liber studiorum (Księga studiów)
  • 1817-1820 – druga podróż Turnera do Europy, tym razem Turner dotarł do Włoch
  • 1828 – trzecia podróż do Europy – tym razem głównym celem był Rzym
  • 1829 – głęboko przeżył śmierć ojca. Poznał Sophię Booth
  • 1833 – udał się w podróż do Drezna, Berlina, Pragi i Wiednia. Zamieszkał z Sophią
  • 1834 – był świadkiem pożaru londyńskiego parlamentu. Wykonał liczne szkice, na podstawie których namalował później obraz (Pożar Izby Lordów i Izby Gmin)
  • 19 grudnia 1851 – Turner zmarł we własnym domu

Niektóre dzieła[edytuj | edytuj kod]

Obrazy Turnera
  • Rybacy na morzu (znany także jako Pejzaż morski z Cholmeley) (1796, olej na płótnie, 91,5x122,4 cm, Tate Gallery, Londyn) – pierwszy publicznie zaprezentowany obraz olejny artysty)
  • Poranek w górach Coniston Fells, w hrabstwie Cumberland (1798, olej na płótnie)
  • Piąta plaga egipska (1800, olej na płótnie, 124x183 cm, Indianapolis Museum of Art)
  • Bohater setki bitew (1800-1847, olej na płótnie, Galeria Tate, Londyn) został gruntownie przemalowany w 1847 r.: Turner, darzący księcia Wellingtonowa szczerym podziwem, przetworzył swój stary obraz w sposób wizjonerski: scenę zarejestrowaną najpewniej w słynnej hucie stali niedaleko Merthyr na południu Walii, przedstawiającą kobietę siedzącą wśród kół zębatych, uzupełnił o nowy, dominujący element – oglądamy proces odlewania posągu bohaterskiego wodza, wielką lawę rozgrzanego stopu metali.
  • Holenderskie statki w wichurze (1801, olej na płótnie, 165,2x222 cm, National Gallery w Londynie) – jeden z pierwszych obrazów artysty ukazujący jego mistrzostwo w przedstawianiu żywiołów, dzięki niemu zdobył przychylność Benjamina Westa i Henry'ego Fuseli co otwarło mu drogę do członkostwa Królewskiej Akademii Sztuki
  • Śnieżyca: Hanibal ze swoim wojskiem przekracza Alpy 1812 obraz olejny, 9146x237 cm, Tate Gallery, Londyn) – najbardziej imponujący obraz Turnera, realizujący romantyczną ideę wzniosłości
  • Przejście przez strumień (1815, olej na płótnie, 193x165 cm, Tate Gallery, Londyn) – inspirowany przez obrazem Claude'a Lorraina Pejzaż z odpoczynkiem Świętej Rodziny do Egiptu. Czasami płótno jest interpretowane jako alegoria dojrzewania – smukłe drzewa z lewej strony kojarzą się z dorosłością
  • Dydona wznosi Kartaginę (1815, olej na płótnie, 155,5x232 cm, Tate Gallery, Londyn)
  • Zatoka Neapolitańska lub Gniew Wezuwiusza (ok. 1817, akwarela na papierze, 17,6 × 28,4 cm, Tate Gallery, London)
  • Bitwa pod Trafalgarem (1823-1824, olej na płótnie, 261,5 x 368,5 cm, National Maritime Museum, Greenwich)
  • Ramstage (18261828, ołówek i akwarela na papierze, 16 x 23,2 cm, Tate Gallery, London) z cyklu Porty Anglii
  • Ulisses drwiący z Polifema (1829, olej na płótnie, 132,7x203,2 cm, National Gallery, Londyn) – obraz, którego wizjonerskie efekty kolorystyczne wiązano ze świetlistymi odcieniami renesansowych fresków, które malarz miał okazję podziwiać w trakcie pobytu w Pizie
  • Pożar Izby Lordów i Izby Gmin (1834, 92,1 x 123,2 cm, Philadelphia Museum of Art, Filadelfia)
  • Wenecja – widok z kanału Giudecca (1840, 61x91,5 cm, Muzeum Wiktorii i Alberta, Londyn – obraz namalowany na zamówienie bogatego handlarza tkaninami Johna Sheepshanks, wystawiony w tym samym roku w Royal Academy, a w 1857 został podarowany przez właściciela muzeum w Londynie. Krytycy ten i inne tzw. weneckie obrazy uznali za rapsodie szalonego pędzla Turnera i czyste kaprysy maniakalnego koloryzmu
  • Statek niewolniczy (1840, olej na płótnie, 90,8×122,6 cm, Museum of Fine Arts, Boston)
  • Księżyc w nowiu lub Straciłem łódkę, nie będziesz mieć sersa (1840, olej na desce mahoniowej)
  • Deszcz, para, szybkość (1844, 91x122 cm, National Gallery, Londyn) – jeden z najnowocześniejszych obrazów Turnera wyrażający uczucie podniecenia związane z jazdą pociągiem (malując ten obraz artysta odwołał się do wydarzenia, kiedy to w czasie jednej ze swoich pierwszych podróży pociągiem wychylił się przez okno w czasie burzy, by głębiej przeżyć siłę żywiołu)
  • Burza śnieżna (Parowiec wychodzący z portu) (1842, olej na płótnie, 91,5x122 cm, Tate Gallery, Londyn)
  • Ostatnia droga Temeraire'a (1839, olej na płótnie, 91x122 cm, National Gallery, Londyn)

Uwagi

  1. Data urodzenia Turnera bywa kwestionowana.

Przypisy

  1. http://zwierciadlo.pl/2011/kultura/sztuka/william-turner-malarz-zywiolow/attachment/deszcz-para-szybkosc-1844
  2. Monika Małkowska, Malowane ogniem i wodą, "Rzeczpospolita" nr 14.10.2011.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Praca zbiorowa, 2006, Wielka Kolekcja Sławnych Malarzy, t.12 William Turner , Polskie Media Amer.Com, ISBN 83-7425-498-X.

Literatura dodatkowa

  • G. Crepaldi, Turner i Constable, Warszawa 2006 (Klasycy Sztuki)
  • C. Jones, Turner, Warszawa 1997
  • William Turner, Poznań 2006 (Wielka Kolekcja Sławnych Malarzy, t. 12)
  • D. Zabunyan, William Turner, Siechnice 1999 (Wielcy Malarze, nr 21)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]