William Whewell

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
William Whewell

William Whewell (ur. 24 maja 1794 w Lancaster, zm. 6 marca 1866 w Cambridge) – angielski filozof, logik, historyk nauki i wszechstronny uczony. Zajmował się głównie teorią, historią oraz metodologią nauk przyrodniczych. Był profesorem Uniwersytetu w Cambridge oraz członkiem Royal Society w Londynie. W latach 1837-1839 pełnił funkcję przewodniczącego Londyńskiego Towarzystwa Geologicznego (Geological Society of London)[1]. W 1837 roku otrzymał nagrodę Royal Medal przyznawaną przez Royal Society w Londynie za osiągnięcia w dziedzinie fizyki[2].

Życie i praca[edytuj | edytuj kod]

Whewell był jedną z najważniejszych i najbardziej wpływowych osób w XIX-wiecznej Wielkiej Brytanii[3]. Posiadał wszechstronną wiedzę w wielu dziedzinach nauki. Był polihistorem, pisał prace naukowe obejmujące zakresem tak różne dziedziny wiedzy jak geologia, astronomia, fizyka, teologia, prawo międzynarodowe, ekonomia polityczna, mineralogia, filozofia moralna, architektura.

Po porady w sprawach nauki i filozofii zwracali się do niego najwybitniejsi uczeni brytyjscy. Wywarł istotny wpływ na Johna Stuarta Milla, z którym dyskutował. Ze względu na swoją erudycję i zdolności językowe stworzył on wiele terminów naukowych. Przykładowo dla Michaela Faradaya stworzył pojęcia: anoda, katoda, jon. Whewell stworzył angielskie słowo scientist (naukowiec), które zastąpiło dotychczas używane w języku angielskim natural philosopher (filozof przyrody) czy man of science (człowiek nauki).

Był jednym ze współzałożycieli British Association for the Advancement of Science.

Twórczość Whewella[edytuj | edytuj kod]

Prace Whewella z zakresu nauk ścisłych:

  • An Elementary Treatise on Mechanics (1819)
  • A Treatise on Dynamics (1823)
  • The Mechanical Euclid, containing the Elements of Mechanics and Hydrostatics demonstrated after the Manner of the Elements of Geometry (1837)
  • Essay on Mineralogical Classification and Nomenclature (1828)
  • Astronomy and General Physics (1833)
William Whewell

Prace Whewella z zakresu filozofii i historii nauki:

  • History of the Inductive Sciences (3 vols.) (1837)
  • The Philosophy of the Inductive Sciences (2 vols.) (1840)

Whewell napisał również pracę z dziedziny architektury: Architectural Notes on German Churches, with Remarks on the Origin of Gothic Architecture (1830)

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia PWN, Tom 3, Warszawa 1991, s. 751.