Wina hiszpańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Regiony klasy DO i DOCa w Hiszpanii
Regiony klasy VdlT w Hiszpanii

Hiszpania to drugi najstarszy winiarski kraj basenu Morza Śródziemnego[1]. Produkuje nowoczesne wina od owocowych po gronowe wysokiej jakości i potencjale starzenia.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wina były produkowane już pomiędzy 1100 a 500 rokiem p.n.e. w Andaluzji i u podnóża Pirenejów. Pierwszymi producentami byli mieszkańcy mitycznego Tartessos[2], osadnicy feniccy z Gadesu, Qart Hadasht i Abdery, a także koloniści greccy, przede wszystkim z Messalii i Syrakuz, którzy założyli m.in. Majnake, Emporion i Saguntum, skąd − w 212 roku p.n.e. − rozpoczął się podbój Półwyspu Iberyjskiego przez Rzymian. Ci rozwinęli produkcję wina do wielkości pozwalającej wyżywić legiony. Głównymi jednak produktami eksportowymi półwyspu były złoto, srebro, wełna, garum i oliwa[3].

W roku 409 n.e. Hiszpania została najechana przez barbarzyńców z północy, a w 711 przez plemiona arabsko-berberyjskie z południa. Powstały wówczas kalifaty muzułmańskich Maurów, co spowodowało upadek przemysłu winiarskiego[4].

Ponowny rozkwit nastąpił w czasie rekonkwisty w XIV-XV wieku. W XVII i XVIII wieku otworzyły się nowe rynki w krajach podbitych przez Hiszpanów w Ameryce. W latach pięćdziesiątych XIX wieku w regionie La Rioja po raz pierwszy wyprodukowano wino czerwone metodą bordoską. Największy rozwój rynku i produkcji wina nastąpił po wybuchu we Francji epidemii filoksery. Wielu producentów francuskich straciło swoje winnice a wina zaczęto sprowadzać z Hiszpanii. Kolejny skok rynku winiarskiego nastąpił dopiero po 1978 roku i po przystąpieniu Hiszpanii do EWG, w 1986 roku. Dzięki większym inwestycjom w winnicach ulepszono sposoby uprawy i wytwarzania, co przełożyło się na poprawę jakości wina.

Obecnie Hiszpania ma największy areał winnic na świecie - 1,1 mln ha i zajmuje trzecie miejsce w produkcji wina - 45,3 mln hl rocznie[5]. W Hiszpanii działa dziesięć tysięcy winiarni w 60 apelacjach i 17 dystryktach autonomicznych.

Hiszpańskie prawo winiarskie[edytuj | edytuj kod]

Hiszpańskie nowe prawo regulujące uprawę i produkcję win istnieje od 2003 roku. Przepisy wprowadziły dwie nowe kategorie DO Pago i VCIG. Poza tym, zgodnie z prawem unijnym, wina hiszpańskie dzielą się na jakościowe − wytwarzane zgodnie ze ściśle przestrzeganymi regulacjami i w określonych strefach − regionalne oraz stołowe. Wina posiadają cztery kategorie jakościowe: Pago DO, DO, DOCa i VCIG. Kategorie i ich przyznawanie kontrolowane jest przez organ concejo regulador.

Klasyfikacja win hiszpańskich[6][7][edytuj | edytuj kod]

  • Denominacion de Origen de Pago (DO Pago) - najwyższy stopień klasyfikacji zarezerwowany dla najlepszych win z pojedynczych posiadłości osiągających co roku najwyższą jakość.
  • Denominacion de Origen Calificada (DOCa) - wina o stałej jakości. Staus ten otrzymały wina z regionów Rioja oraz Priorat oraz region produkujący wina musujące cava
  • Denominacion de Origen
  • Vino de Calidad con Indicacion Geografica (VCIG)
  • Vino de la tierra (VdIT)
  • Vino de mesa (VdM)

Regiony winiarskie Hiszpanii[8][edytuj | edytuj kod]

Region Klimat Gleby Szczepy Regiony winiarskie (DO) Wina
Galicia klimat chłodny, wilgotny uniwersalne granitowe gleby albariño Rias Baixas, Roberio, Valderros głównie wina białe: Fillaboa, Martin Codax,
Kastylia-Leon ograniczony wpływ Atlantyku albariño, mencia, tempranillo Ribera del Duero, Rueda (wina białe), Toro, Cigales, Bierzo głównie wina czerwone. Aalto, Abadia Reuerta, Alejandro Fernandez, Alvarez y Diez, Castila la Vieja, Emilio Moro, Farina, Vina Bajoz, Mauro
Kraj Basków białe hondarrabi zuri i czerwone hondarrabi beltza biakaiko, txakolina, getariako txakolina
La Rioja tempranillo, graciano, cariñena, garnacha, macabeo, malvasia, garnacha blanca Rioja Alta, Rioja Alaversa, Rioja Baja
Nawarra cabernet sauvignon, chardonnay, garnacha blanca, merlot Valdizarbe, Tierra Estella, Ribera Alta, Baja Montana i Ribera Baja
Aragonia miękkie piaszczyste gleby o podłożu wapiennym cabernet sauvignon, garnacha, tempranillo, merlot, syrah Campo de Borja, Calatayud, Cariñena, Somontano
Katalonia parellada, macabeo, xarel-lo Penedes, Priorat, Tarragona, Montsant, Costers del Segre, Emporda-Costa Brava, Pla de Bages, Alella, Conca de Barbera, Terra Alta, Catalunya
Baleary manto negro, callet, monastrell, cabernet sauvignon, merlot Binissalem, Pla, Lievant de Mallorca
Madryt i Estremadura malvar, garnacha Vinos de Madrid, Ribera del Guadiana
Kastylia-La Mancha tempranillo, airen La Mancha, Valdepenas, Almansa, Mentrida, Manchuela, Mondejar, Ribera del Jucar, Domino de Valdepusa, Finca Elez
Walencja i Murcja Alcant, Utiel-Requena, Valencia, Jumilla, Yecla, Bullas
Andaluzja gleby kredowe Montilla-Moriles, Condado de Huelva, Malaga głównie sherry
Wyspy Kanaryjskie listán negro, negramoll, malvasia, bujariego, gual (dwie ostatnie odmiany występują tylko na wyspie) Tacoronte-Acentejo, Lanzarote

Przypisy

  1. Wina świata, Wyd. Wiedza i życie, s.288
  2. T.Miłkowski, P.Machcewicz, s.12-13.
  3. R.Carr, s.34.
  4. R.Carr, s.63.
  5. Wina świata, Wyd. Wiedza i życie, s.289.
  6. Felicia Sherbert Niezależny przewodnik po Winach s.104
  7. Wina świata, Wyd. Wiedza i życie, s.290-323
  8. Felicia Sherbert Niezależny przewodnik po Winach s.172-174

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Spain: A History. Raymond Carr (red.). Oxford University Press, 2000. ISBN 0-19-280236-4.
  • Tadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz: Historia Hiszpanii. Wrocław: Ossolineum, 1998. ISBN 83-04-04403-X.
  • Geoff Adams, Susan Keevil, Tomasz Prange-Barczyński: Wina świata. Warszawa: Wiedza i Życie, 2010. ISBN 978-83-7575-729-3.
  • Jürgen Mathäß: Wina hiszpańskie - Rioja. Warszawa: Wiedza i Życie, 2002. ISBN 83-7184-132-9.
  • Felicia Sherbert: Niezależny przewodnik po winach. Warszawa: Wyd. Mada, 2004. ISBN 83-89624-02-8.
  • Sylvie Girardo Lagorce: Wyjątkowe wina: Największe wina świata. Wydawnictwo Olesiejuk, 2011. ISBN 978-83-7708-720-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons