Wina polskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Asortyment win produkowanych w Polsce na Śląsku i Podkarpaciu (2013)
Stoiska winnic z polskimi winami na V Dniach Wina w Jaśle (sierpień 2010)

Wina polskiewina produkowane w Polsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według wykopalisk archeologicznych, już na przełomie IX i X wieku winorośl uprawiano na terenach Małopolski, z tego bowiem czasu pochodzą pozostałości winnicy odkryte na zboczach Wawelu[1][2]. Według Władysława Korcza najstarszym dokumentem potwierdzającym uprawę winorośli w Polsce jest bulla gnieźnieńska papieża Innocentego II z 1136 roku o uposażeniu arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, w której mowa jest o winnicach w okolicy grodu płockiego i włocławskiego. Mnisi benedyktyńscy i cysterscy w przyklasztornych gospodarstwach sadzili winorośl i produkowali wino, przede wszystkim na potrzeby liturgiczne[3]. Do Małopolski winorośl dotarła z południa Europy, przypuszczalnie z Państwa Wielkomorawskiego[1][3].

W XIV wieku uprawą winorośli i produkcją wina zajęli się również mieszczanie[4]. O tradycji upraw świadczy nazewnictwo geograficzne: kilka miejscowości o nazwie Winna Góra, Winogrady, Winiary, Winnica, Winiary itd.[4] Popularność wina dorównywała popularności piwa i miodu pitnego[4]. Winnice znajdowały się przede wszystkim na Śląsku, w Zielonej Górze, Poznaniu, terenach nadwiślańskich (Toruń, Płock, Sandomierz), w Lublinie i Krakowie, w okolicach Przemyśla i Krosna[4][5].

Od XVI wieku winiarstwo w Polsce podupadało, a głównym powodem była coraz większa dostępność win z krajów, gdzie warunki klimatyczne bardziej sprzyjały uprawie[4]. Rozwinął się handel winem importowanym, przede wszystkim z obszaru Królestwa Węgier - tzw. węgrzynem[2]. Często sprowadzane wino starzono przed sprzedażą jeszcze w polskich piwnicach[2]. Inne kraje, z których przywożono wino to Francja, Włochy i Niemcy[4].

Siedemnastowieczne wojny przetrzebiły polskie winnice[4]. Na terytorium Polski najdłużej, bo do XX wieku uprawiano winorośl w okolicach Zielonej Góry, leżącej wówczas w Niemczech[4][6]. W okresie międzywojennym w okolicach Zielonej Góry istniało ok. 300 hektarów winnic[4][6].

Renesans winiarstwa[edytuj | edytuj kod]

Po wieloletniej przerwie nastąpiło odrodzenie polskiego winiarstwa oraz turystyki winiarskiej (enoturystyki)[4][7]. W przeciwieństwie jednak do historii, to nie w pobliżu Zielonej Góry, lecz w województwie podkarpackim pojawiły się pierwsze profesjonalne winnice – w roku 1984 Roman Myśliwiec założył winnicę Golesz[6]. W 2011 było w Polsce już około 500 winnic, z reguły niewielkich, gdyż łączna szacowana powierzchnia winnic w Polsce wynosiła wtedy ok. 500 ha (wg Polskiego Instytutu Winorośli i Wina)[8].

W 2004 roku, produkcja wina wyniosła 199 637 hl[9]. Uprawia się klasyczne odmiany winorośli właściwej, np. riesling, chardonnay, gewürztraminer, pinot gris, sylvaner, jak również mieszańce z przewagą winorośli właściwej, np. seyval blanc, bianca, muscat odessa, regent i rondo[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Wojciech Bosak: Uprawa winorośli i winiarstwo w małym gospodarstwie na Podkarpaciu. Poradnik dla początkujących. Jasło: 2004.
  2. 2,0 2,1 2,2 Wawro 2011 ↓, s. 14.
  3. 3,0 3,1 Myśliwiec 2009 ↓, s. 8.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Myśliwiec 2009 ↓, s. 9.
  5. Wawro 2011 ↓, s. 13-14.
  6. 6,0 6,1 6,2 Wawro 2011 ↓, s. 11.
  7. Wawro 2011 ↓, s. 21.
  8. Wawro 2011 ↓, s. 16.
  9. Mirosław Kuleba: Ampelografia Zielonej Góry. Zielona Góra: Pro Libris, 2005.
  10. Wawro 2011 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons