Wincuk Wiaczorka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wincuk Wiaczorka
Вінцук Вячорка
Vincuk Viacorka.jpg
Data i miejsce urodzenia 7 lipca 1961
Brześć
Przewodniczący Partii BNF
Przynależność polityczna Partia BNF
Okres urzędowania od 1999
do 9 grudnia 2007
Poprzednik Zianon Pazniak
Następca Lawon Barszczeuski
Pierwszy wiceprzewodniczący Partii BNF
Przynależność polityczna Partia BNF
Okres urzędowania od 9 grudnia 2007
Poprzednik Alaksiej Janukiewicz
Wiceprzewodniczący Białoruskiego Frontu Ludowego
Przynależność polityczna Białoruski Front Ludowy
Okres urzędowania od 1995
do 1999

Wincuk/Walancin Ryhorawicz Wiaczorka (biał. Вінцук/Валянцін Рыгоравіч Вячорка[a], ros. Винцук/Валентин Григорьевич Вечёрко, Wincuk/Walentin Grigorjewicz Wieczorko; ur. 7 lipca 1961 w Brześciu) – białoruski polityk i działacz społeczny, od 1979 roku aktywny uczestnik białoruskiego ruchu narodowo-demokratycznego, w latach 1999–2007 przewodniczący Partii BNF; filolog, nauczyciel języka i kultury białoruskiej; wielokrotnie aresztowany.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 7 lipca 1961 roku w Brześciu w Białoruskiej SRR[1]. W 7 klasie przeprowadził się do Mińska[2]. W 1983 roku ukończył[1] Wydział Filologii[2] Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego im. Włodzimierza Lenina, uzyskując wykształcenie nauczyciela języka i kultury białoruskiej. W 1986 ukończył aspiranturę w Instytucie Językoznawstwa Akademii Nauk Białoruskiej SRR[1].

Pracował jako wykładowca w Mińskim Państwowym Instytucie Pedagogicznym. Od 1988 roku był dziennikarzem i zastępcą redaktora naczelnego czasopisma „Spadczyna” (pol. „Spuścizna”). Od 1990 roku pracował jako nauczyciel w Białoruskim Liceum Humanistycznym[1] (według innego źródła obie te funkcje sprawował od 1 stycznia 1991 roku)[2].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Od 1979 roku aktywnie uczestniczył w białoruskim ruchu narodowo-demokratycznym. Był współzałożycielem i przewodniczącym grup i organizacji młodzieżowych: „Majstrouni” (1979–1984), „Tałaki” (1986–1989) i Konfederacji Białoruskich Stowarzyszeń Młodzieżowych (1988–1989)[1]. Dwukrotnie bezskutecznie kandydował na deputowanego parlamentu: w 1990 roku do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kandencji i 1995 roku do Rady Najwyższej Republiki Białorusi XIII kadencji[2]. Od 1995 roku był założycielem i przewodniczącym pozarządowej, społecznej organizacji oświatowej – Centrum „Supolnaść”. W latach 1999[1]–2000[2] pełnił funkcję przewodniczącego grupy roboczej Zgromadzenia Organizacji Pozarządowych Białorusi[1].

W 1988 roku był jednym z założycieli i członkiem Komitetu Organizacyjnego Białoruskiego Frontu Ludowego. Stał na czele Komisji ds. Dokumentów Programowych, wchodził w skład Sejmu BFL (organu zarządzającego). W latach 1995–1999 był wiceprzewodniczącym BFL. W 1999 roku doszło do rozłamu we Froncie, w wyniku którego powstały dwa ugrupowania: Konserwatywno-Chrześcijańska Partia - BNF pod kierownictwem Pazniaka oraz Partia BNF, na czele której stanął Wincuk Wiaczorka. Od tego czasu pełnił funkcję przewodniczącego Partii BNF oraz organizacji społecznej BNF „Odrodzenie”[1]. 17 grudnia 2005 roku został ponownie wybrany na te stanowiska. 9 grudnia 2007 roku, na kolejnym zjeździe partii, zastąpił go Lawon Barszczeuski. Wiaczorka został wybrany na pierwszego wiceprzewodniczącego i szefa Komisji ds. Działalności Międzynarodowej. Jego kandydaturę na to stanowisko poparło 173 z 237 delegatów partii[2].

W czasie wyborów prezydenckich w 2006 roku Wincuk Wiaczorka był mężem zaufania wspólnego kandydata sił demokratycznych Alaksandra Milinkiewicza. Od maja 2007 roku jest współprzewodniczącym Rady Politycznej Zjednoczonych Sił Demokratycznych, odpowiadając za pracę informacyjno-mobilizacyjną i stosunki międzynarodowe[2].

W marcu 2010 została zarejestrowana jego kandydatura do Rady Miejskiej w Mińsku[3]

Represje[edytuj | edytuj kod]

Wincuk Wiaczorka był wielokrotnie aresztowany i obciążany karami finansowymi za udział w masowych akcjach społecznych. W kwietniu 1996 roku, po manifestacji Czarnobylska droga, na znak protestu w areszcie odmawiał przyjmowania pokarmu. Sprawa karna dotycząca tych wydarzeń trwała do 1998 roku. Wiaczorka oskarżony był wówczas o wywieranie presji na milicję[1].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Wincuk Wiaczorka swobodnie posługuje się kilkoma europejskimi językami. W książce „Kto jest kim w Białorusi” opisany został następująco: Intelektualista (…) o wszechstronnym wykształceniu, erudyta, w kontaktach dokładny i obowiązkowy, dobrze wychowany. (…) umiejący pozyskiwać sojuszników i prowadzić rozmowy z oponentami[1]. Mieszka w pobliżu Zalewu Cniańskiego, w północnej części Mińska[4]. Był żonaty z działaczką kulturalną i producentem muzycznym Aryną Wiaczorką, mają razem trójkę dzieci: Franciszka, Radosławę i Rużanę. Obecnie jest rozwiedziony[2].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Wincuk Wiaczorka opublikował liczne wystąpienia w białoruskich i zagranicznych periodykach o tematyce społeczno-politycznej. Jest autorem m.in.:

  • Prawapis. Sproba suczasnaje narmalizacyi. „Spadczyna”. 5, 1995 (biał.). ;
  • Pra hierb i sciah. Mińsk: 1993. (biał.).

Uwagi

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna forma zapisu, przy użyciu białoruskiej łacinki: Vincuk/Valancin Ryhoravič Viačorka.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Kto... s. 278–279.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Wiaczorka Wincuk/Walentin Grigorjewicz (ros.). Kto jest' Kto w Riespublikie Biełaruś. [dostęp 2013-05-19].
  3. Janukiewicza, Wiaczorku, Iwaszkiewicza zarehistrawali (biał.). Nasza Niwa, 2010-03-25. [dostęp 2013-05-19].
  4. Andrej Lachowicz, Waler Bułhakau, Waler Karbalewicz, Wital Silicki. Autarytarny erzac wybarczaj kampanii. „ARCHE Paczatak”. 11, s. 7, 2008. Mińsk: Redakcyja czasopisu „Arche-Paczatak”. ISSN 1392-9682 (biał.). [dostęp 2013-05-19]. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Centrum Naukowo-Analityczne „Białoruska Perspektywa”: Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313, seria: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś. ISBN 83-913780-0-4.