Windawa (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Windawa
Ventspils
Herb Flaga
Herb Windawy Flaga Windawy
Państwo  Łotwa
Region Windawa
Burmistrz Aivars Lembergs
Powierzchnia 55,4 km²
Wysokość 10 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

42 715Red Arrow Down.svg
771 os./km²
Położenie na mapie Łotwy
Mapa lokalizacyjna Łotwy
Windawa
Windawa
Ziemia 57°23′06″N 21°32′46″E/57,385000 21,546111Na mapach: 57°23′06″N 21°32′46″E/57,385000 21,546111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Windawa (łot. Ventspils, niem. Windau, ros. Вентспилс, dawniej Винда́ва) – miasto na Łotwie, miasto wydzielone, położone nad Morzem Bałtyckim, u ujścia rzeki Windawy (Venty), w zachodniej części Kurlandii, duży niezamarzający port przeładunkowy (głównie paliwa i surowce mineralne z Rosji) oraz pasażerski (połączenia z Lubeką, Rostockiem, Karlshamn, Nynäshamn oraz wyspą Saaremaa), posiada międzynarodowy port lotniczy, ośrodek akademicki, turystyczny i sportowy (łotewskie centrum olimpijskie, klub piłkarski FK Ventspils i klub koszykarski BK Ventspils).

Zamek kawalerów mieczowych w Windawie

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało po raz pierwszy wspomniane w kronikach w 1290 roku. Windawa została założona przez niemiecki zakon kawalerów mieczowych, władający w XIV wieku ziemiami obecnej Łotwy. Bracia zakonni wybudowali u ujścia rzeki Windawy zamek, wokół którego rozwinęła się osada handlowa. W 1378 otrzymała ona prawa miejskie, była również członkiem Hanzy. Już w tym czasie powstał tutaj ważny port. Od 1561 Windawa należała do Księstwa Kurlandii i Semigalii, lenna Rzeczypospolitej. W 1659 r. została zdobyta przez Szwedów pod dowództwem Douglasa. W 1795 włączona do Cesarstwa Rosyjskiego. Od XIX wieku ważny ośrodek kultury łotewskiej. Do 1914 r. ważny ośrodek eksportu zboża, lnu i drewna. Podczas I wojny światowej (wrzesień 1914) windawska latarnia morska stała się celem ataku niemieckiej marynarki wojennej. Windawa znalazła się pod okupacją niemiecką w 1915 r. W styczniu 1919 r. miasto zostało zajęte przez bolszewików, a w lutym ponownie przez wojska niemieckie znajdujące się nadal na terytorium Łotwy. W czerwcu tegoż roku Windawa została wyzwolona przez oddziały łotewskie. W 1921 r. liczyła 7.200 mieszkańców. Jesienią 1939 r. ZSSR wymusił na Łotwie pozwolenie na utworzenie baz wojskowych w szeregu miast, w tym i w Windawie. Okupowana przez wojska sowieckie w czerwcu 1940 r., 29 czerwca 1941 r., po bombardowaniu przez Luftwaffe zajęta przez Niemców. Do ponownej okupacji sowieckiej w 1945 r. miasto było ośrodkiem masowych ucieczek przez Bałtyk ludności łotewskiej do Szwecji. Obecnie posiada najwyższy w kraju PKB na jednego mieszkańca i najniższy wskaźnik bezrobocia.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

„Powstaniec Listopadowy” zacumowany w porcie w Windawie

W Windawie warto zobaczyć zamek kawalerów mieczowych z końca XIII wieku z bezcennymi malowidłami ściennymi. Obecnie mieści się tam muzeum historii miasta. Stare miasto ma charakter zabudowy niskiej, w większości drewnianej. Typowo miejski charakter posiada ulica Tirgus. W parku Jūrmala znajduje się otwarte muzeum kotwic oraz kursuje kolejka wąskotorowa. Przy Jūras iela (ul. Morska) znajduje się klasycystyczny kościół katolicki p. w. Krzyża Świętego z zabytkowym wyposażeniem wnętrza. Natomiast przy Tirgus laukums (pl. Targowy) stoi klasycystyczny kościół luterański p. w. Świętego Mikołaja. Warta zobaczenia jest również promenada Ostgals oraz skansen. Plaża w Windawie posiada od 1999 Błękitną Flagę. Dla zwiedzających udostępnione jest południowe molo przy wejściu do portu. Ok. 13 km na północ od miasta znajdują się astronomiczne radary VIRAC (Ventspils Starptautiskais Radioastronomijas Centrs), zamontowane tam w okresie sowieckim. Do 1994 istnienie tych instalacji było trzymane w ścisłej tajemnicy.

Ludzie[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jãnis Straume: Latvia during the Second World War, Nacionalãis Apgãds, Ryga 2007, ISBN 978-9984-26-330-4
  • Nordisk Familjebok, tom 32, Sztokholm 1921

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]