Winiary (Poznań)
|
|||
| Status | jednostka pomocnicza | ||
| Powierzchnia | 2,17 km² | ||
| Ludność (2010) • liczba ludności |
14 484 |
||
| Strefa numeracyjna | (+48) 61 | ||
| Tablice rejestracyjne | PO | ||
| SIMC10 | 0969758 | ||
Położenie na planie Poznania |
|||
Winiary – część miasta Poznania i osiedle administracyjne w północnej części miasta.
Granice stanowią ulice Lutycka, Lechicka, Piątkowska, Maczka, Źródlana, Szelągowska, Dojazd i Aleje Solidarności. Winiary są obszarem dość starym i historycznym. Nazwa pochodzi od niegdysiejszych wytwórni win istniejących na Winiarach. Winiary poza Trójpolem składają się z bloków (4 i 10 piętrowych) oraz kamienic (ulica Sokoła). Trójpole to zabudowa domów jednorodzinnych.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Dwie wsie o nazwie Winiary wymieniono w akcie lokacyjnym Poznania w 1253 roku. Pojawiają się jako podmiejskie villa vinitorum, czyli wieś winiarzy. Znajdowały się one wówczas na Wzgórzu Winiarskim. Swoją nazwę zawdzięczały winnicom rozłożonym na pobliskich wzgórzach; zachowały się one do lat 20. XIX wieku. Bliskość miasta miała duży wpływ na funkcjonowanie Winiar, a rozwój Poznania w XV i XVI wieku spowodował, że gospodarstwa winiarskie wykupywali zamożni kupcy poznańscy, którzy zakładali tam swoje folwarki.
Na początku XVIII wieku Winiary zostały spustoszone w wyniku działań wojennych, epidemii dżumy (1708–1710) oraz klęsk żywiołowych. W 1718 roku zdewastowane i niezaludnione Winiary nadal pozostawały w zasadzie całkowicie opustoszałe. Ich mieszkańcy zginęli bądź uciekli do innych, bardziej oddalonych od miasta Poznania wsi. Próba odbudowy Winiar podjęta przez Radę Miejska Poznania zakończyła się fiaskiem m.in ze względu na brak środków finansowych na zagospodarowanie wsi. Również oddanie Winiar wraz z Boninem w ośmioletnią dzierżawę Maciejowi Rzepeckiemu nie przyniosło znaczącej poprawy sytuacji w zrujnowanych Winiarach. W zaistniałej sytuacji miasto postanowiło sprowadzić osadników. Pomimo wielu starań władze miejskie nie mogły znaleźć nowych osadników ze względu na rozległość zniszczeń na Winiarach. W 1728 Winiary zostały oczynszowane co stanowiło sporą zachętę do osiedlania się w nich przez nowych gospodarzy. W latach 30. XVIII wieku udało się miejskim włodarzom sprowadzić jako osadników dla Winiar mieszkańców przeludnionych wsi pod Bambergiem. Początkowo było to zaledwie kilka rodzin bamberskich jednak z upływem czasu napływ osadników bamberskich relatywnie się zwiększał. Pierwsi z nich osiedlili się we wsi winiarskiej obok żyjących jeszcze nielicznych kmieci i zagrodników. Przybycie tzw. Bambrów do Winiar miało znaczy wpływ na odrodzenie się i dalszy rozwój tej podmiejskiej wsi. Miasto udzielając ze swej strony znacznych, początkowych ulg dla nowych osadników, ułatwiając wiele spraw oraz dostarczając pomoc m.in w postaci ziarna do zasiewów i do wypieku chleba, drewna na budulec i niewielkiej ilości pieniędzy, dokonało zaplanowanej i udanej w swych konsekwencjach inwestycji która zaowocowała pełną odbudową Winiar. Na obecne miejsce Winiary przeniosły w 1830 roku władze pruskie. Miało to związek z budową na Wzgórzu Winiarskim cytadeli.
Obszar Winiar w latach 1954–1990 należał do dwóch dzielnic Jeżyce oraz Stare Miasto.
W 1994 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Powstańców Warszawy[2]. Następnie w 1997 r. utworzono Osiedle Winiary[3]. W 2010 r. w Poznaniu przeprowadzono reformę funkcjonalną jednostek pomocniczych i 1 stycznia 2011 roku połączono osiedla administracyjne: Winiary oraz Osiedle Powstańców Warszawy w jedno Osiedle Winiary[4].
[edytuj] Obiekty
Na terenie Winiar znajdują się m.in. następujące obiekty:
- Kościół św. Stanisława Kostki
- Zespół klasztorny Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej w Poznaniu
- zespół czterech okazałych kapliczek słupowych pozostałych z dawnego założenia wiejskiego, a zbudowanych w latach: 1833, 1857 (2szt.) oraz 1859
- Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (przy granicy z Sołaczem)
- Sąd Apelacyjny na Trójpolu
- Szpital Wojewódzki
- Szpital MSWiA
- dolina Wierzbaka - oddziela Winiary od Bonina
[edytuj] Komunikacja miejska na Winiarach
Wzdłuż ulicy Winiarskiej ciągnie się istniejąca od 1929 roku trasa tramwajowa, która do roku 1980 kończyła bieg przy kościele pw. św. Stanisława Kostki. W 1980 roku trasa tramwajowa została wydłużona do pętli przy ulicy Piątkowskiej tuż przed Lechicką. Nowa pętla leży również na Winiarach. Do pętli docierają od kilkudziesięciu lat tramwaje linii 9 i 11 (w pewnych okresach, jako linie stałe, kursowały tu także linie 17 i 24). W różne rejony Winiar można dotrzeć także autobusami linii 60, 64, 68, 69, 72, 76, 78, 82, 83, 87, 91, 93 i 95.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Joanna i Jerzy Sobczakowie, Poznań - kapliczki przydrożne, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2010, ss.20-21, ISBN 978-83-7503-112-6
- ↑ Uchwała Nr 10/II/94 Rady Miasta Poznania z dnia 7 lipca 1994 r. w sprawie powołania Osiedla Powstańców Warszawy
- ↑ Uchwała Nr LXV/478/II/97 Rady Miasta Poznania z dnia 16 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia Osiedla Winiary w Poznaniu
- ↑ uchwała nr LXXV/1056/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 6 lipca 2010r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3354)
[edytuj] Bibliografia
- Winiary, red. prow. Jacek Wiesiołowski, "Kronika Miasta Poznania", ISSN 977-0137-3552, 2008, nr 4
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||
|
||||||||||
