Wiosłonos amerykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiosłonos amerykański
Polyodon spathula[1]
(Walbaum, 1792)
Wiosłonos amerykański
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Podgromada kostnochrzęstne
Rząd jesiotrokształtne
Rodzina wiosłonosowate
Rodzaj Polyodon
Lacepède, 1797
Gatunek wiosłonos amerykański
Synonimy
  • Accipenser lagenarius Rafinesque, 1820
  • Platirostra edentula Lesueur, 1818
  • Polyodon feuille Lacepède, 1797
  • Polyodon folium Bloch & Schneider, 1801
  • Proceros maculatus Rafinesque, 1820
  • Proceros vittatus Rafinesque, 1820
  • Squalus spathula Walbaum, 1792
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wiosłonos amerykański[3], wieloząb[4], wiosłonos[5] (Polyodon spathula) – gatunek słodkowodnej ryby jesiotrokształtnej z rodziny wiosłonosowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju Polyodon.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Występuje w dorzeczu Missisipi i w jeziorze Erie. W 1974 został z powodzeniem introdukowany w Europie. Do Polski sprowadzono go w latach 90. XX wieku.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ryj – rostrum o kształcie poziomo ułożonego wiosła – stanowi niekiedy połowę długości całego ciała. Stanowi on czułe narzędzie czuciowe pokryte licznymi elektroreceptorami. Pysk nie jest wysuwalny jak u jesiotrów. Wiosłonos osiąga nawet do 2 m długości i 70 kg masy ciała.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

W charakterystyczny sposób chwyta pokarm, który stanowią głównie pelagiczne skorupiaki, pływając z szeroko otwartym pyskiem w strefie pozbawionej roślinności odfiltrowuje organizmy planktonowe za pomocą długich i gęstych wyrostków filtracyjnych (młode osobniki początkowo mają zęby, które z czasem zostają zresorbowane), zataczając koła, a często ósemki.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Tarło odbywa wczesną wiosną w rzekach i jeziorach w mętnej wodzie o piaszczysto-żwirowym lub kamienistym dnie, w temperaturze 14–15 °C. Samica składa od 80–250 tys. ziaren ikry. Tworzy wtedy duże stada, które wpływają do większych dopływów lub jezior. W swoim środowisku przebywa z dala od brzegu na znacznej głębokości.

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu ryba ta miała duże znaczenie, a jej połowy dochodziły do 1000 ton rocznie. Szczególnie ceniona była jej ikra. Na skutek zanieczyszczenia i zabudowy rzek jego pogłowie znacznie się zmniejszyło.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Polyodon spathula w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Polyodon spathula. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  4. Ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976, seria: Mały słownik zoologiczny.
  5. Stanislav Frank: Wielki atlas ryb. Przekład: Henryk Szelęgiewicz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polyodon spathula. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 23 lutego 2009]
  • Polyodon spathula. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 23 lutego 2009]
  • Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.