Wirus Ebola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wirus Ebola
Ebola virus em.png
Wirus Ebola
Systematyka
Grupa Grupa V ((-)ssRNA)
Rząd Mononegavirales
Rodzina Filowirusy
Rodzaj Ebolavirus
Gatunek Zaire Ebolavirus
Cechy wiralne
Skrót EBOV
Kwas nukleinowy RNA
Liczba nici jedna
Polaryzacja kwasu nukleinowego ujemna
Rezerwuar owocożerne nietoperze
Wywoływane choroby Gorączka krwotoczna Ebola

Wirus Ebola[1] (ang. Ebola virus (EBOV)), wcześniej nazywany oficjalnie Zaire Ebolavirustakson wirusów (grupa wirusów) należących do gatunku Zaire Ebolavirus, z rodzaju Ebolavirus i rodziny Filoviridae (wirusy należące do tej rodziny nazywane są filowirusami)[2][3][4][5][6][7]. Rodzina Filoviridae należy do rzędu Mononegavirales[8].


Gatunek Zaire Ebolavirus jest gatunkiem typowym rodziny Ebolavirus[8]. Jest najbardziej niebezpiecznym (pod względem liczby zakażeń i śmiertelności) z pięciu gatunków wchodzących w skład tego rodzaju wirusów, z których cztery wywołują gorączkę krwotoczną Ebola[9][2] – ciężką chorobę zakaźną (z grupy gorączek krwotocznych) u ludzi i innych naczelnych[3][4][5]. Nazwa wirusa pochodzi od nazwy rzeki Ebola w północnej części Demokratycznej Republiki Konga, gdzie odnotowano pierwsze przypadki choroby wywołanej tym wirusem.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Materiał genetyczny stanowi jednoniciowe RNA o ujemnej polarności. Podobnie jak wirus Marburg przypomina poskręcaną pałeczkę, ale wykazuje odmienność antygenową. Ebola zbudowana jest z siedmiu białek, z których nie przebadano jeszcze czterech, a co najmniej jedno z nich jest odpowiedzialne za supresję (spowolnienie) działania układu immunologicznego.

Patogenność[edytuj | edytuj kod]

Wirusy te są przyczyną poważnych i trudnych w leczeniu, występujących endemicznie na obszarze Afryki gorączek krwotocznych Ebola (EHF). Najwięcej ofiar pochłonęła trwająca obecnie epidemia w Afryce Zachodniej (2014).

Zakaźność, drogi szerzenia i rezerwuar[edytuj | edytuj kod]

Epidemia choroby rozpoczyna się od osób, które miały kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi zakażonych zwierząt, takich jak małpy czy owocożerne nietoperze[3][4][5][6]. Uważa się, że naturalnym rezerwuarem zarazków są owocożerne nietoperze, jednak pomimo intensywnych badań nie zostało to potwierdzone[3][4][5][6]. Następnie wiriony mogą być przenoszone pomiędzy ludźmi poprzez bezpośredni kontakt z krwią i innymi płynami ustrojowymi chorych oraz zmarłych na tę chorobę osób[3][4][5][6][7], a także poprzez bezpośredni kontakt z przedmiotami skażonymi przez ich krew i inne płyny ustrojowe[3][4][5].

Odporność populacji[edytuj | edytuj kod]

Występuje powszechna wrażliwość. Prace nad szczepionką trwają. Wykryto przeciwciała u niektórych badanych pacjentów.

Zastosowania filowirusów jako broni biologicznej[edytuj | edytuj kod]

Wirus gorączki krwotocznej Ebola jest wymieniany w kategorii A jako jeden z najgroźniejszych czynników o wysokim potencjale bioterrorystycznym. Nigdy nie były użyte na polu walki, choć badania nad tym były prowadzone (szczególnie przez ZSRR[potrzebne źródło]). Obecnie ich znaczenie jako broni B jest wątpliwe, ze względu na szczególne tendencje wirusa do samoograniczania swojego rozszerzania (duża śmiertelność i gwałtowny przebieg). Poza tym jedną z trudności przy wykorzystaniu eboli jako broni biologicznej jest problem z uzyskaniem wirusa. Podobna sytuacja dotyczy wirusa Marburg, który charakteryzuje się jednak znacznie mniejszą wirulencją.

Wrażliwość na czynniki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wirusy te wrażliwe są na promieniowanie jonizujące, światło słoneczne (promienie UV), wysoką temperaturę oraz powszechnie dostępne chemiczne środki do dezynfekcji, np. mydło[10].

Historia odkrycia[edytuj | edytuj kod]

Odkryty w 1976 r. w czasie epidemii w Zairze (ognisko znajdowało się prawdopodobnie koło rzeki Ebola, dlatego też tak nazwano wirus) i Sudanie (w Zairze wykazywał większą wirulencję i śmiertelność).

Szczepionka[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2008 roku doniesiono, że przeprowadzono pomyślne testy na małpach. Zwiększa to szansę odkrycia szczepionki skutecznej dla ludzi, nad którą naukowcy pracują od 2009 roku[11].

Ebola w literaturze i filmie[edytuj | edytuj kod]

Szczególnie wirus Ebola i gorączka krwotoczna, którą wywołuje, są tematem filmów science-fiction (podobnie jak w przypadku wirusa Machupo). Wirus ten jest też tematem głównym filmu Johna Murlowskiego Wirus.

W powieści Dekret Tom Clancy opisuje atak biologiczny na Stany Zjednoczone przy użyciu wirusa Eboli. Tematykę walki z Ebolą porusza również Robin Cook w Epidemii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Instytucje takie jak Główny Inspektorat Sanitarny i Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób stosują pisownię „Ebola” wielką literą, jednak Słownik języka polskiego PWN i Wielki słownik ortograficzny PWN traktują tę nazwę jako nazwę pospolitą i stosują pisownię małą literą.
  2. 2,0 2,1 Jens H. Kuhn, Stephan Becker, Hideki Ebihara, Thomas W. Geisbert, Karl M. Johnson, Yoshihiro Kawaoka, W. Ian Lipkin, Ana I. Negredo, Sergey V. Netesov, Stuart T. Nichol, Gustavo Palacios, Clarence J. Peters, Antonio Tenorio, Viktor E. Volchkov, Peter B. Jahrling. Proposal for a revised taxonomy of the family Filoviridae: classification, names of taxa and viruses, and virus abbreviations. „Archives of Virology”. 155 (12), s. 2083–2103, 2010. doi:10.1007/s00705-010-0814-x. PMID 21046175 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Ebola virus disease Fact sheet N°103 (ang.). W: World Health Organization [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Ebola Hemorrgagic Fever (ang.). W: Centers for Disease Control and Prevention [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ebola. General information (ang.). W: Public Health England [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Übersicht Ebola-Fieber / Marburg-Fieber (niem.). W: Robert Koch-Institut [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  7. 7,0 7,1 Fièvre hémorragique virale (FHV) à virus Ebola (fr.). W: Institut de veille sanitaire [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  8. 8,0 8,1 Virus Taxonomy: 2013 Release. EC 45, Edinburgh, July 2013; Email ratification 2014 (MSL #28) (ang.). W: International Committee on Taxonomy of Viruses [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  9. Chronology of Ebola Hemorrhagic Fever Outbreaks. Known Cases and Outbreaks of Ebola Hemorrhagic Fever, in Chronological Order (ang.). W: Centers for Disease Control and Prevention [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-27].
  10. Gorączka krwotoczna Ebola – informacje dla podróżnych (pol.). W: Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób [on-line]. 2014. [dostęp 2014-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-14)].
  11. Development of a preventive vaccine for Ebola virus infection in primates (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons