Wisłoka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: Wisłoka Dębica – klub sportowy.
Wisłoka
Wisłoka
Wisłoka w Mielcu
Lokalizacja Europa
Polska
Źródło w środkowej części Beskidu Niskiego , okolice opustoszałej wsi Radocyna
Ujście rzeka Wisła
w okolicy wsi Ostrówek
50°26′17″N 21°23′07″E/50,438056 21,385278
Długość 164 km
Powierzchnia zlewni 4 110 km²
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Rzeki Polski
Wisłoka w Mielcu
Górny odcinek Wisłoki
Wisłoka w Jaśle, most na ulicy Mickiewicza. Stan po opadach z 16 maja 2010.
Wisłoka w Jaśle, ujście Jasiołki. Stan po opadach z 16 maja 2010.

Wisłokarzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawy dopływ górnej Wisły. Długość rzeki wynosi 164 km, a powierzchnia dorzecza 4110 km².
Wisłoka ma źródła w środkowej części Beskidu Niskiego na wysokości 575 m n.p.m. Po opuszczeniu Beskidu Niskiego płynie przez Pogórze Jasielskie, niżej wyznacza granicę między Pogórzem Ciężkowickim a Pogórzem Strzyżowskim. W dolnym biegu płynie przez Kotlinę Sandomierską. W górnym biegu płynie głęboką doliną, gdzie ma charakter przełomu, a od Dołów Jasielsko-Sanockich dolina rozszerza się. Uchodzi do Wisły w okolicy wsi Ostrówek na wysokości 154 m n.p.m.

W pobliżu miejscowości Pilzno i Mokrzec budowany jest zbiornik wodny. Zalew ten powstaje jako rekultywacja zbiorników po wydobyciu żwiru przez firmę „Kruszgeo” Rzeszów. Obecna powierzchnia zbiornika 120 ha, planowana 240 ha długość około 3 km szerokość około 800 m

Dorzecze Wisłoki jest od średniowiecza miejscem osadnictwa, szczególnie w górnym jej biegu. Zlokalizowano kilka wielodziałowych grodów, określonych mianem Wietrzno. Jednolitość ich formy, konstrukcji wałów, zblizone rozmiary przy stosunkowo słabym zasiedleniu zaplecza, wskazują, że stanowiły one militarną osłonę zachodniej rubieży znacznego skupiska (plemienia) stwierdzonego w rejonie Przemyśla. Tu wymienia się grodziska w Brzezowej, Przeczycy i Trzcinicy[1]

W roku 1869 dorzecze Wisłoki i okolic opisał m.in. Wincenty Pol; "Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział: Gorlice, Szymbark i Ropę od wschodu na zachód, ku północy aż po ziemię Pilźniańską która jest już ziemią województwa Sandomierskiego. Cała okolica Głuchoniemców jest nowo-siedlinami Sasów; jakoż strój przechowali ten sam co węgierscy i siedmiogrodzcy Sasi. Niektóre okolice są osiadłe przez Szwedów, ale cały ten lud mówi dzisiaj na Głuchoniemcach najczystszą mową polską dijalektu małopolskiego, i lubo z postaci odmienny i aż dotąd Głuchoniemcami zwany, nie zachował ani w mowie ani w obyczajach śladów pierwotnego swego pochodzenia, tylko że rolnictwo stoi tu na wyższym stopniu, a tkactwo jest powołaniem i głównie domowem zajęciem tego rodu"[2].

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

Wezbrana Wisłoka w Jaśle w dniu 17 maja 2010, godzina 9.15
Wezbrana Wisłoka w Jaśle w dniu 17 maja 2010, godzina 9.15

Miasta położone nad Wisłoką[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. K. Skowroński, Z dziejów osadnictwa nad Wisłoką w XIV wieku, Mediaevalia. W 50 rocznicę pracy naukowej Jana Dąbrowskiego, Warszawa 1960, s. 127-149
  2. Wincenty Pol. Historyczny obszar Polski ; rzecz o dijalektach mowy polskiej. Kraków 1869.
Zobacz hasło Wisłoka w Wikisłowniku