Witamina K

Struktura chemiczna witamin K₁, K₂ i K₃

Witaminy K - grupa związków chemicznych, będących pochodnymi 2-metylo-1,4-naftochinonu. Organizm człowieka potrzebuje około 2 mg witaminy K na dobę. W organizmie podlega ona procesowi regeneracji w wątrobie w cyklu witaminy K. Może być również produkowana przez bakterie znajdujące się w jelicie grubym..

Naturalne

Do witamin K zalicza się dwie naturalne (rozpuszczalne w tłuszczach):

• witamina K₁ (fitomenadion, fitonation, filochinon i inne), która w pozycji trzeciej posiada resztę fitylową.
• witamina K₂ (menachinon-6, farnochinon), która w pozycji trzeciej posiada resztę difarnezylową lub inne grupy izoprenowe.

Syntetyczne

Otrzymuje się również szereg pochodnych syntetycznych (rozpuszczalne łatwiej w tłuszczach lub rozpuszczalne w wodzie) np:

• witamina K₃ (menadion)

Funkcja biochemiczna

Główne znaczenie witamin K polega na udziale w procesach posttranslacyjnej γ-karboksylacji białek PIVKA, a konkretniej reszt kwasu glutaminowego w tych białkach w pozycji γ. Witamina K uczestniczy w tej reakcji jako kofaktor γ-karboksylazy. Warunkuje to:

• utrzymanie prawidłowego stężenia czynników krzepnięcia: II, VII, IX, X, a także: osteokalcyny, osteopontyny, osteonektyna.
• syntezę i utrzymanie prawidłowego stężenia naturalnych czynników krzepnięcia, a także białek wiążących wapń w nerkach, łożysku i płucach.

Oprócz tego witaminy te biorą udział w procesach glikozylacji.

Funkcje witamin K w organizmie

Funkcje witamin K w organizmie:

• regulują wytwarzanie protrombiny
• zapewniają krzepliwość krwi i powodują zatrzymanie krwawienia
• zmniejszają nadmierne krwawienia miesiączkowe
• odgrywają rolę w gospodarce wapniowej i mineralizacji tkanek
• hamują rozwój raka piersi, jajnika, okrężnicy, żołądka, pęcherzyka żółciowego, wątroby i nerki

Skutki niedoboru

Niedobór witamin K powoduje:

• słabą krzepliwość krwi,
• łatwość powstawania krwotoków wewnętrznych i zewnętrznych,
• problemy z gojeniem się ran,
• trudności w mineralizacji kości,
• zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów, zapalenie jelita, biegunki.

Skutki nadmiaru

Nadmiar witamin K może powodować:

• rozpad krwinek czerwonych,
• niedokrwistość,
• nadmierne wydzielanie potu,
• uczucie gorąca,
• u niemowląt - żółtaczkę i uszkodzenia tkanki mózgowej.

Produkty zawierające witaminy K

Witaminy K mogą być wytwarzane przez florę jelitową saprofitującą w jelicie cienkim i jednocześnie występują w wielu produktach spożywczych, takich jak brokuły, rzepa, szpinak, ogórek, sałata, kapusta właściwa, lucerna, morszczyn, a także w owocach awokado, również w ziemniakach, jajkach, jogurcie, serze, wątrobie, oleju sojowym i szafranowym.

Uwagi

Suplementację witaminą K można stosować tylko zgodnie z zaleceniami lekarza, bądź po konsultacji z dietetykiem.

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.