Witaszyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witaszyce
Pałac w Witaszycach
Pałac w Witaszycach
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat jarociński
Gmina Jarocin
Sołectwo Witaszyce
Wysokość 129 m n.p.m.
Liczba ludności (31.12.2007) 3967[1]
Strefa numeracyjna (+48) 62
Kod pocztowy 63-230
(poczta: Witaszyce)
Tablice rejestracyjne PJA
SIMC 0199562
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Witaszyce
Witaszyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Witaszyce
Witaszyce
Ziemia 51°56′31″N 17°33′43″E/51,941944 17,561944Na mapach: 51°56′31″N 17°33′43″E/51,941944 17,561944
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Witaszyce - kolej cegielniana (1996)
Cukrownia Witaszyce (2009)

Witaszyce – duża wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Jarocin. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Witaszyce leżą w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego w powiecie jarocińskim. Nieopodal wsi płynie rzeka Lutynia. We wsi nie krzyżują się inne trakty, ale położenie wzdłuż drogi Poznań-Katowice oraz przy linii kolejowej Poznań-Ostrów zapewniło dobrą sytuację komunikacyjną. Z siedzibą powiatu, Jarocinem wieś jest skomunikowana za pomocą podmiejskich linii autobusowych kursujących przez Witaszyczki albo przez Prusy i Zakrzew. Położenie wzdłuż drogi krajowej 11 i 12 powoduje duże natężenie ruchu tranzytowego (około 30 000 pojazdów na dobę w tym 2000 tirów).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia wsi sięga wieku XIV gdy była osadą przynależącą do dóbr biskupów poznańskich, potem stanowiła własność wielkopolskich magnatów, by w okresie zaborów w XIX w. trafić w ręce niemieckich właścicieli, z których ostatnimi byli rodzina von Ohnesorge, a przez małżeństwo hrabia Konrad Bniński. W okresie gdy właścicielem majątku w Witaszycach był pochodzący z francusko-niemieckiej rodziny Willy Dülong wybudowano jako siedzibę dla rodziny okazały pałac.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W centralnej części wsi turyści oraz przejeżdżający biegnącą obok drogą S11 kierowcy mogą dostrzec neobarokowy pałac wybudowany w roku 1899 według projektu architekta Ludwika Otte zamieszkującego w Gross Lichterfelde w pobliżu Berlina. Od lat sześćdziesiątych znajdował się tu oddział Krajowego Instytutu Włókien Naturalnych w Poznaniu a od lat siedemdziesiątych funkcjonowała w budynku pałacu filia Biblioteki Publicznej w Jarocinie. Obecnie obiekt znajduje się w prywatnych rękach, właściciel prowadzi w nim hotel i restaurację, udostępniając dawne wystawne sale balowe jako sale konferencyjne. Siedzibę ma też tutaj lokalne Stowarzyszenie na Rzecz Witaszyc prężnie działające od roku 2003.

W otaczającym pałac parku, po jego wschodnej stronie, znajduje się wcześniej nieco podupadający późnobarokowy dworek. Stylowy budynek został wybudowany przez Franciszka Gorzeńskiego, który kupił majątek od Stanisława Koszutskiego. Jak wskazują historyczne przekazy w tym właśnie dworku doszło do ratyfikacji „Konwencji Jarosławieckiej”. Zamiłowania obecnego właściela pałacu stanęły u źródła powstania w odrestaurowanym dworze Muzeum Wojen Napoleońskich (jedynego w Polsce) z dwiema dioramami przedstawiającymi przebieg bitw pod Raszynem i pod Waterloo.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Witaszyce były kiedyś największą uprzemysłowioną wsią w Polsce. Obecnie już nie funkcjonują zakłady jak cukrownia i rafineria Witaszyce i zakład obróbki lnu Lenwit. Za prawie współczesne zabytki można uznać obiekty zakładów przemysłowych funkcjonujących we wsi w XX wieku, szczególnie znajdująca się w centralnej części miejscowości cegielnię. Pierwotnie opalana tylko węglem, obecnie ze zmodernizowanymi piecami gazowymi do wypalania specjalizowała się w wyrobie ceramiki budowlanej: cegły pełnej i dziurawki, dachówek oraz gąsiorów. Źródłem surowca była własna kopalnia gliny znajdująca się za wsią, transport odbywał się z wykorzystaniem fabrycznej kolejki wąskotorowej.

Ciekawostką jest, że w Witaszycach rozpoczynał się też bieg innej linii kolejki wąskotorowej, która została uruchomiona w 1902 roku i łączyła wieś z odległym o 29 km Komorzem. Linia ta została pomyślana przede wszystkim jako kolej transportowa, dostarczająca buraki do dużej cukrowni w Witaszycach i mniejszej fabryczki w Komorzu. W drugiej połowie XX wieku rozbudowano infrastrukturę i jako Jarocińska Kolej Dojazdowa linia została doprowadzona do Zagórowa. Kres funkcjonowania kolejki nastąpił w 1992 roku, wtedy też rozebrano sprawiający olbrzymie problemy w transporcie drogowym niski wiadukt na drodze S11.

Information icon.svg Osobny artykuł: Witaszyce Wąskotorowe.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Obecnym proboszczem parafii rzymsko-katolickiej Witaszyce jest Stanisław Szymański, który przybył do Witaszyc we wrześniu 1992 (wcześniej parafią zajmowali się franciszkanie wywodzący się z parafii Świętego Antoniego z Jarocina). W historii lokalnej wspólnoty niewątpliwie najsilnej wbiła się w pamięć konfliktowa sprawa obrazu, który pierwotnie znajdował się w kościele, a później trafił do Potarzycy. Starania o zwrot wznowił proboszcz ksiądz Stefan Figas, później także ojcowie Franciszkanie zwracali się o to wielokrotnie do Kurii Metropolitarnej. Wierną kopię obrazu umieszczono w ołtarzu głównym kościoła pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Odprawiano też specjalne nabożeństwa kierowane do Maryi. Podczas ważnych uroczystości kościelnych obraz Wniebowzięcia NMP, który przykrywał cudowny obraz Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych, był odsłaniany, a w kościele rozbrzmiewały fanfary.

Chór[edytuj | edytuj kod]

Chór "Kairos" został założony w 1999 roku przez ks. Kazimierza Wawrzyniaka. Był to zespół wokalny wykonujący muzykę sakralną. Za czasów założyciela wydał dwie płyty studyjne oraz jedną płytę za czasów ks. Damiana Skonieckiego, zdobył wiele nagród. Członkami chóru była młodzież z parafii W.N.M.P w Witaszycach. Chór liczył około 40 osób. Następnie dyrygentem chóru był mgr Mirosław Skórzybut (obecny organista parafii w Witaszycach). Opiekunami chóru byli kolejno: ks. Kazimierz Wawrzyniak, ks. Damian Skoniecki, ks. Włodzimierz Muszalski oraz ks. Piotr Wróbel (wikariusze witaszyckiej parafii). Chór uświetniał msze święte w Witaszycach w każdą niedzielę i w ważne święta.

Muzeum[edytuj | edytuj kod]

Muzeum w Witaszycach

Muzeum Wojen Napoleońskich w Witaszycach jest jedynym w Polsce muzeum poświęconym Epoce Napoleońskiej. Siedzibą muzeum jest XVIII wieczny dwór. Myślą przewodnią towarzyszącą przy jego powstaniu było pokazanie ogromnego wkładu Polaków w walkę o niepodległość pod przewodnictwem Napoleona. W salach wystawowych prezentowana jest kolekcja ponad 10.000 figurek żołnierzy, wszystkich walczących stron tamtych czasów. Duże dioramy prezentują bitwy pod Raszynem i Waterloo. Ponadto w muzeum można zobaczyć broń, mundury, monety, książki i dokumenty z epoki i o epoce. Spośród zbiorów na szczególną uwagę zasługuje maska pośmiertna Napoleona i jego włos.

Przypisy

  1. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Jarocin 2010. Jarocin: 26.01.2010. Cytat: tabela 8.1. (Zameldowania stan 31.12.2007 r.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]