Withoba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Withoba

Withoba ( dewanagari विठोबा, trl. viṭhobā, Witthala marathi विठ्ठल, trl. viṭṭhala, kannada ವಿಟ್ಟಲ trl. viṭṭala, Panduranga marathi पांडुरंग , kannada ಪಾಂಡುರಂಗ trl. w obydwu przypadkach paṇḍuraṇga ) – męskie bóstwo hinduistyczne, uznawane za jedną z manifestacji Kryszny ( według zwolenników Madhwy ) lub Wisznu, niekiedy również Śiwy [1] . Withoba jest ważną postacią w panteonie lokalnego ruchu bhakti i warkari w indyjskich stanach Maharashtra, Karnataka i Andhra Pradesh.

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Witobhę przedstawia się jako młodzieńca, który stojąc dłonie wspiera na biodrach.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Jest prawdopodobnym, że imię bóstwa pochodzi od postaci mitologicznej z obszaru południowoindyjskiego języka kannada [2].

Kult zainspirowała tradycja śriwajsznawa Ramanudźy (1017-1137) [3].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Centra kultowe[edytuj | edytuj kod]

  1. Maharashtra geograficznie należy do południowych rejonów Indii, ale kulturowo do północy
  2. Pandharpur znajduje się przy południowej granicy Maharashtry ( na zachód od Solapuru )
  3. leży nad brzegami rzeki Bhimy

Pielgrzymki[edytuj | edytuj kod]

Wyznawcy odwiedzają Pandharpur jednokrotnie, dwukrotnie lub trzykrotnie w ciągu roku. Najważniejsza pielgrzymka ma miejsce w miesiącu aszadha, gromadząc jednocześnie prawie sześć tysięcy wiernych. [4]

Wpływ[edytuj | edytuj kod]

Warkari panth w drodze pomiędzy Alandi a Pandharpur

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Bóstwu temu poświęcona jest znaczna część literatury religijnej w językach marathi i kannada.

Tradycje religijne[edytuj | edytuj kod]

Znani wyznawcy[edytuj | edytuj kod]

Withabai[edytuj | edytuj kod]

Dla części wyznawców, szczególnie dla kobiet, Withobha uosabiał bóstwo żeńskie i był postrzegany jako matka. Niektóre utwory Muktabai ( siostry Dźńaneśwary ) i Dźanabai, ( służącej Namdewy ) określają Withobhę jako kobietę, równocześnie przydając mu imię Withabai [7].

Wikimedia Commons

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

  • Deleury: The Cult of Vitoba. Poona: Deccan College Postgraduate and Research Institute, 1960.

Przypisy

  1. Miłość Wisznu. W: Gavin Flood: Hinduizm. Wprowadzenie. Małgorzata Ruchel(tłum.). Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 151, seria: Ex Oriente. ISBN 9788323325178.
  2. Bóg miłości i filozofii. W: Piotr Kłodkowski: Homo mysticus hinduizmu i islamu.. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1998, s. 99, seria: Świat Orientu. ISBN 83-86483-72-5.
  3. Późniejsze tradycje wisznuickie. W: Gavin Flood: Hinduizm. Wprowadzenie. Małgorzata Ruchel(tłum.). Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 141, seria: Ex Oriente. ISBN 9788323325178.
  4. Kult Withoby. W: Gavin Flood: Hinduizm. Wprowadzenie. Małgorzata Ruchel(tłum.). Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 151-2, seria: Ex Oriente. ISBN 9788323325178.
  5. Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski(red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 368. ISBN 83-7132-370-0.
  6. Bhakti na północy. W: J.L. Brockington: Święta nić hinduizmu. Hinduizm w jego ciągłości i różnorodności. Józef Marzęcki(tłum.). Wyd. 1. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990, s. 168-9. ISBN 8322111432.
  7. Kult Withoby. W: Gavin Flood: Hinduizm. Wprowadzenie. Małgorzata Ruchel(tłum.). Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 151, seria: Ex Oriente. ISBN 9788323325178.