Witold Kieżun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witold Kieżun
Witold Kieżun (2014)
Witold Kieżun (2014)
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1922
Wilno
Zawód ekonomista, nauczyciel akademicki
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Srebrny Medal "Za zasługi dla obronności kraju" Brązowy Medal "Za zasługi dla obronności kraju" Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Medal Komisji Edukacji Narodowej
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Witold Kieżun w Wikicytatach
Witold Kieżun
Wypad, 2786
Witold Kieżun podczas powstania warszawskiego 23 sierpnia 1944, zdjęcie filmowe
Witold Kieżun podczas powstania warszawskiego 23 sierpnia 1944, zdjęcie filmowe
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1922
Wilno
Przebieg służby
Lata służby 1939-1944
Siły zbrojne Związek Walki Zbrojnej-Armia Krajowa
Jednostki Zgrupowanie Pułku Baszta
Batalion Karpaty
Batalion Gustaw
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (powstanie warszawskie)
Danuta Magreczyńska „Jola” (po lewej), przyszła żona Witolda
Witold Kieżun podczas konferencji Ćwierćwiecze transformacji i co dalej? na Akademii Leona Koźmińskiego (2014)

Witold Jerzy Kieżun (ur. 6 lutego 1922 w Wilnie) – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, teoretyk zarządzania, przedstawiciel polskiej szkoły prakseologicznej, w ramach której rozwija prakseologiczną teorię organizacji i zarządzania, uczeń Tadeusza Kotarbińskiego i Jana Zieleniewskiego, żołnierz Armii Krajowej, podporucznik czasu wojny, uczestnik powstania warszawskiego, więzień sowieckich łagrów. Pracownik naukowy Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Wilnie jako syn Witolda i Leokadii. W 1931 przeniósł się z matką z Wilna do Warszawy. W 1939 zdał maturę w Gimnazjumi Liceum im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej w okresie okupacji niemieckiej pracował jako szklarz, zajmował się również szmuglowaniem podziemnej prasy. Od 1939 brał udział w działalności konspiracyjnej. Jednocześnie kształcił się i w 1942 ukończył studia w Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki (dawniejszej Wawelberga i Rotwanda) uzyskując dyplom technika – inżyniera budowy maszyn w tym samym roku podjął studia na Wydziale Prawa tajnego Uniwersytecie Warszawskiego. Służył w Komendzie Głównej Armii Krajowej, Zgrupowaniu Pułku Baszta, batalionie „Karpaty”, kompanii „K-4” (łączności), a od 1944 w Batalionie Gustaw NOW-AK. Od 1944 jego mieszkanie było magazynem broni. Od sierpnia 1944 walczył w powstaniu warszawskim w stopniu kaprala podchorążego pod ps. „Wypad”. Służył w oddziale do zadań specjalnych „Harnaś” w batalionie Gustaw. Uczestniczył m.in. w akcji zdobycia Poczty Głównej (plac Napoleona, dziś Powstańców Warszawy), Komendy Policji (na Krakowskim Przedmieściu 1) i parafialnego domu kościoła Świętego Krzyża (Krakowskie Przedmieście 3). Samodzielnie wziął do niewoli 14 jeńców niemieckich (przy czym pozyskał 14 karabinów oraz 2000 sztuk amunicji)[potrzebne źródło]. W sierpniu 1944 odznaczono go Krzyżem Walecznych. 23 września 1944 został odznaczony bezpośrednio podczas walk przez gen. Bora-Komorowskiego Orderem Virtuti Militari, a w październiku 1944 roku awansował do stopnia podporucznika.

Po powstaniu uciekł z niemieckiego transportu wiozącego żołnierzy-powstańców do obozów jenieckich. Dostał się do Krakowa, nawiązał kontakt z tamtejszą AK. W marcu 1945 wskutek zdrady został aresztowany przez NKWD. Przesłuchanie odbyło się na Montelupich. Nie ujawnił żadnych nazwisk, nie przyznał się do swojej podziemnej działalności (wg zakazu ujawniania się wydanego przez gen. Okulickiego). 23 maja 1945 przewieziony poprzez Syberię do łagru sowieckiego w Krasnowodsku w Turkmeńskiej SRR (obecnie Turkmenistan), na obrzeżu pustyni Kara-kum. Tam doświadczył skrajnej formy wyczerpania. Chory na zapalenie płuc trafił do obozowego "szpitala", w którym podczas czteromiesięcznego pobytu przeszedł dodatkowo tyfus, dystrofię, świnkę, świerzb oraz beri-beri, skrajną formę awitaminozy[1].

Do kraju powrócił na mocy amnestii w 1946. Był jeszcze więziony przez Urząd Bezpieczeństwa. Po wyjściu na wolność rozpoczął studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1949 (wcześniej, w okresie okupacji studiował na tajnym Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego). W tym samym roku wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego[2].

Następnie pracował w Narodowym Banku Polskim. Był współorganizatorem Rewolucyjnego Komitetu Destalinizacji. W 1964 uzyskał stopień doktora w Szkole Głównej Planowania i Statystyki, a w 1969 habilitował się. W 1971 został kierownikiem Zakładu Prakseologii Polskiej Akademii Nauk. Z funkcji tej usunięto go w 1973 z inicjatywy tamtejszej POP. Następnie był kierownikiem Zakładu Teorii Organizacji Instytutu Organizacji i Kierowania Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk (od 1977 Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego). W 1975 uzyskał tytuł naukowy profesora. W latach 70. prowadził wykłady z zakresu zarządzania i administracji w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR[2].

W 1980 wyjechał za granicę. Wykładał zarządzanie m.in. na Temple University w Filadelfii i na Uniwersytecie w Montrealu. Pracował w Burundi (Afryka Środkowa), najpierw z ramienia ONZ, później jako przedstawiciel Kanady. W Burundi pomagał w tworzeniu nowoczesnej administracji.

W 1995 został profesorem Akademii Leona Koźmińskiego. Wykładał także m.in. w Wyższej Szkole Humanistycznej w Pułtusku.

W 2005 był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. Objął funkcję przewodniczącego Rady Fundacji Ius et Lex. W 2007 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe[3]. Z okazji 70. rocznicy Powstania Warszawskiego Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczki z podobizną prof. Kieżuna[4]. Jest członkiem honorowym PAN.

22 września 2014 tygodnik „Do Rzeczy” opublikował artykuł Sławomira Cenckiewicza i Piotra Woyciechowskiego Tajemnica „Tamizy” – jak prof. Kieżun współpracował z bezpieką, w którym przedstawiono dokumenty świadczące o współpracy Witolda Kieżuna ze służbami specjalnymi PRL[5]. W zamieszczonym w tygodniku oświadczeniu Witold Kieżun przyznał się do rozmów z SB, jednak zaprzeczył formalnej i świadomej współpracy[6]. Twierdził również, że te kontakty były pozorne i potrzebne w związku z jego współpracą ze służbami amerykańskimi[7].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Ożenił się z Danutą Magreczyńską „Jolą” sanitariuszką z kompanii „Anna” batalionu „Gustaw”. Ma dwoje dzieci, syna Witolda Olgierda Kieżuna (ur. 1954) oraz córkę Krystynę Macqueron (ur. 1951), a także troje wnuków. Syn Witold był współinicjatorem angielskojęzycznej witryny internetowej warsawuprising.com, poświęconej powstaniu warszawskiemu i prowadzonej przez jego syna.

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • 2013 – Magdulka i cały świat. Rozmowa biograficzna z Witoldem Kieżunem przeprowadzona przez Roberta Jarockiego.
  • 2012 – Drogi i bezdroża polskich przemian
  • 2012 – Patologia transformacji
  • 2003 – O odbudowę kapitału społecznego
  • 1997 – Sprawne zarządzanie organizacją
  • 1994 – Successful, though short lived sociotechnics
  • 1992 – Management Efficient
  • 1991 – Management in Socialist Countries
  • 1990 – Manuel sur l’analyse des travaux administratifs
  • 1990 – Problematique generale de la reforme administrative dans le monde
  • 1984 – Organisation et Gestion
  • 1978 – Ewolucja systemów zarządzania
  • 1977 – Podstawy organizacji i zarządzania
  • 1977 – Autonomization of Organizational Units. From Pathology of Organization
  • 1974 – Organizace prace reditele
  • 1971 – Organizacja pracy własnej dyrektora
  • 1971 – Autonomizacja jednostek organizacyjnych. Z patologii zarządzania
  • 1968 – Dyrektor. Z problematyki zarządzania instytucją
  • 1965 – Organizacja bankowości w Polsce Ludowej
  • 1964 – Bank a przedsiębiorstwo
  • Okruchy wspomnień AK
  • 2008 – Niezapomniane twarze
  • Dobre państwo

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia
Wyróżnienia

Przypisy

  1. Dr Dariusz Rogut: Obóz śmierci na pustyni Kara-Kum. Nasz Dziennik, 20 grudnia 2012.
  2. 2,0 2,1 Rozmawiałem z SB, gdy mnie wzywali, „Rzeczpospolita” z 26 września 2014
  3. Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla prof. Witolda Kieżuna. [dostęp 2014-05-31].
  4. Powstańczy znaczek Poczty Polskiej z prof. Kieżunem. [dostęp 2014-08-03].
  5. Sławomir Cenckiewicz, Piotr Woyciechowski: Tajemnica „Tamizy”. Jak prof. Kieżun współpracował z bezpieką. (pol.). dorzeczy.pl. [dostęp 2014-09-22].
  6. Witold Kieżun, Syndrom wroga. Odpowiedź Sławomirowi Cenckiewiczowi i Piotrowi Woyciechowskiemu, „Do Rzeczy” nr 39/2013
  7. Prof. Kieżun: całe szczęście dla tych sku…, że nie mam już pistoletu!. onet.pl, 22 września 2014. [dostęp 2014-09-27].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Kwestionariusz osobowy. Kieżun Witold. Do Rzeczy, 2014-09-27. [dostęp 2014-09-28]. s. 4.
  9. M.P. z 1954 r. Nr 100, poz. 1236
  10. Uchwała Rady Państwa z dnia 10 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 29 lipca 2014].
  11. M.P. z 1955 r. Nr 37, poz. 376
  12. Uchwała Rady Państwa z dnia 8 stycznia 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych. monitorpolski.gov.pl. [dostęp 29 lipca 2014].
  13. M.P. z 2005 r. Nr 8, poz. 143
  14. Uniwersytet Jagielloński świętował 650–lecie. 10-05-2014
  15. Program sesji i lista nagrodzonych – Warszawa. 30-07-2013
  16. Nagrody "Przeglądu Wschodniego". Prof. Kieżun wśród laureatów. 21-03-2014

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]