Witold Kieżun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Witold Kieżun
Witold Kieżun (2014)
Witold Kieżun (2014)
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1922
Wilno
Zawód ekonomista, nauczyciel akademicki
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia PolskiKrzyż Walecznych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Witold Kieżun w Wikicytatach
Witold Kieżun podczas powstania warszawskiego 23 sierpnia 1944, zdjęcie filmowe
Danuta Magreczyńska „Jola” (po lewej), przyszła żona Witolda
Witold Kieżun podczas konferencji Ćwierćwiecze transformacji i co dalej? na Akademii Leona Koźmińskiego (2014)

Witold J. Kieżun (ur. 6 lutego 1922 w Wilnie) – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, teoretyk zarządzania, przedstawiciel polskiej szkoły prakseologicznej, w ramach której rozwija prakseologiczną teorię organizacji i zarządzania, uczeń Tadeusza Kotarbińskiego i Jana Zieleniewskiego, żołnierz Armii Krajowej, podporucznik czasu wojny, uczestnik powstania warszawskiego, więzień sowieckich łagrów. Pracownik naukowy Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1931 przeniósł się z matką z Wilna do Warszawy. W czasie okupacji pracował jako szklarz, zajmował się również szmuglowaniem podziemnej prasy. Od 1939 brał udział w działalności konspiracyjnej. Od 1944 jego mieszkanie było magazynem broni. Walczył w powstaniu warszawskim pod ps. „Wypad”. Służył w oddziale do zadań specjalnych „Harnaś” w batalionie Gustaw. Uczestniczył m.in. w akcji zdobycia Poczty Głównej (plac Napoleona, dziś Powstańców Warszawy), Komendy Policji (na Krakowskim Przedmieściu 1) i parafialnego domu kościoła Świętego Krzyża (Krakowskie Przedmieście 3). Samodzielnie wziął do niewoli 14 jeńców niemieckich (przy czym pozyskał 14 karabinów oraz 2000 sztuk amunicji). W sierpniu 1944 odznaczono go Krzyżem Walecznych. 23 września 1944 został odznaczony bezpośrednio podczas walk przez Bora-Komorowskiego Krzyżem Virtuti Militari, a w październiku 1944 roku awansował do stopnia podporucznika.

Po powstaniu uciekł z niemieckiego transportu wiozącego żołnierzy-powstańców do obozów jenieckich. Dostał się do Krakowa, nawiązał kontakt z tamtejszą AK. W marcu 1945 wskutek zdrady został aresztowany przez NKWD. Przesłuchanie odbyło się na Montelupich. Nie ujawnił żadnych nazwisk, nie przyznał się do swojej podziemnej działalności (wg zakazu ujawniania się wydanego przez gen. Okulickiego). 23 maja 1945 przewieziony poprzez Syberię do łagru sowieckiego w Krasnowodsku w Turkmeńskiej SRR (obecnie Turkmenistan), na obrzeżu pustyni Kara-kum. Tam doświadczył skrajnej formy wyczerpania. Chory na zapalenie płuc trafił do obozowego "szpitala", w którym podczas czteromiesięcznego pobytu przeszedł dodatkowo tyfus, dystrofię, świnkę, świerzb oraz beri-beri, skrajną formę awitaminozy[1].

Do kraju powrócił na mocy amnestii w 1946. Był jeszcze więziony przez Urząd Bezpieczeństwa. Po wyjściu na wolność rozpoczął studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1949 (wcześniej, w okresie okupacji studiował na tajnym Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego).

Następnie pracował w Narodowym Banku Polskim. Był współorganizatorem Rewolucyjnego Komitetu Destalinizacji. W 1964 uzyskał stopień doktora w Szkole Głównej Planowania i Statystyki, a w 1969 habilitował się. W 1971 został kierownikiem Zakładu Prakseologii Polskiej Akademii Nauk. Z funkcji tej usunięto go w 1973 z inicjatywy tamtejszej POP. Następnie był kierownikiem Zakładu Teorii Organizacji Instytutu Organizacji i Kierowania Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk (od 1977 Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego). W 1975 uzyskał tytuł naukowy profesora.

W 1980 wyjechał za granicę. Wykładał zarządzanie m.in. na Temple University w Filadelfii i na Uniwersytecie w Montrealu. Pracował w Burundi (Afryka Środkowa), najpierw z ramienia ONZ, później jako przedstawiciel Kanady. Utworzył w Burundi nowoczesną administrację.

W 1995 został profesorem Akademii Leona Koźmińskiego; doktor honoris causa tej uczelni, w 2012 otrzymał doctorat honoris causa Akademii Obrony Narodowej. Wykładał także m.in. w Wyższej Szkole Humanistycznej w Pułtusku.

W 2004 za wybitne zasługi w pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[2].

W 2005 był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. Objął funkcję przewodniczącego Rady Fundacji Ius et Lex. W 2007 otrzymał nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia naukowe[3].

Od 2012 jest „Honorowym Obywatelem m.st. Warszawy”[4], w 2013 nagrodzony Nagrodą Przeglądu Wschodniego im. Aleksandra Gieysztora[5], a w 2014 został uhonorowany doktoratem honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego[6].

Jest członkiem honorowym PAN.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Ożenił się z Danutą Magreczyńską „Jolą” sanitariuszką z kompanii „Anna” batalionu „Gustaw”. Ma dwoje dzieci, syna Witolda Olgierda Kieżuna (ur. 1954) oraz córkę Krystynę Macqueron (ur. 1951), a także troje wnuków. Syn Witold był współinicjatorem angielskojęzycznej witryny internetowej warsawuprising.com, poświęconej powstaniu warszawskiemu i prowadzonej przez jego syna.

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • 2013 – Magdulka i cały świat. Rozmowa biograficzna z Witoldem Kieżunem przeprowadzona przez Roberta Jarockiego.
  • 2012 – Drogi i bezdroża polskich przemian
  • 2012 – Patologia transformacji
  • 2003 – O odbudowę kapitału społecznego
  • 1997 – Sprawne zarządzanie organizacją
  • 1994 – Successful, though short lived sociotechnics
  • 1992 – Management Efficient
  • 1991 – Management in Socialist Countries
  • 1990 – Manuel sur l’analyse des travaux administratifs
  • 1990 – Problematique generale de la reforme administrative dans le monde
  • 1984 – Organisation et Gestion
  • 1978 – Ewolucja systemów zarządzania
  • 1977 – Podstawy organizacji i zarządzania
  • 1977 – Autonomization of Organizational Units. From Pathology of Organization
  • 1974 – Organizace prace reditele
  • 1971 – Organizacja pracy własnej dyrektora
  • 1971 – Autonomizacja jednostek organizacyjnych. Z patologii zarządzania
  • 1968 – Dyrektor. Z problematyki zarządzania instytucją
  • 1965 – Organizacja bankowości w Polsce Ludowej
  • 1964 – Bank a przedsiębiorstwo
  • Okruchy wspomnień AK
  • Niezapomniane twarze
  • Dobre państwo

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]