Wniebowstąpienie (film 1976)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wniebowstąpienie
Восхождение
Gatunek dramat wojenny
Data premiery 1976
Kraj produkcji  ZSRR
Język rosyjski
Czas trwania 105 minut
Reżyseria Łarisa Szepit´ko
Scenariusz Łarisa Szepit´ko, Wasil Bykow, Jurij Klepikow
Główne role Borys Płotnikow
Władimir Gostiuchin
Muzyka Alfred Sznitke
Zdjęcia Władimir Czuchnow
Nagrody Złoty Niedźwiedź (1977), FIPRESCI (1977)

Wniebowstąpienie, ros. Восхождение, ang. The Ascent – czarno-biały film radziecki z 1976 roku, wyreżyserowany przez Łarisę Szepit´ko – jej ostatnie ukończone dzieło przed tragiczną śmiercią w wypadku samochodowym w 1979 roku.

Literacką podstawą tego obrazu było opowiadanie Sotnikow (1970) białoruskiego pisarza Wasila Bykaua. W 1977 roku na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie Wniebowstąpienie zostało nagrodzone Złotym Niedźwiedziem oraz nagrodami FIPRESCI i OCIC. Ponadto zdobyło nagrodę główną na WFF w Rydze w 1977 roku. W Polsce miał 310 tys. widzów[1].

Chrystus Zbawca świata El Greca. Wygląd Sotnikowa przywołuje portrety Chrystusa tego malarza.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Akcja filmu toczy się podczas II wojny światowej zimą 1942 roku i opisuje wędrówkę dwóch radzieckich partyzantów, wysłanych przez dowódcę w poszukiwaniu żywności. Głodni i bez możliwości zdobycia pożywienia wędrują przez terytoria kontrolowane przez okupantów niemieckich. Podczas wymiany strzałów z wrogiem, jeden z nich - Sotnikow zostaje ranny. Próbuje popełnić samobójstwo, ale jego towarzysz Rybak wydobywa go z zasadzki. Docierają do chaty na uboczu, a jej właścicielka, widząc nadciągającą obławę, ukrywa partyzantów. Zdradza ich atak kaszlu Sotnikowa. Zostają ujęci i przesłuchiwani przez śledczego Portnowa – przed wojną partyjnego aktywisty i agitatora, a teraz kolaboranta. Stawiający opór Sotnikow jest poddawany torturom, a Rybak godzi się na współpracę. Sotnikow gnie w publicznej egzekucji, a Rybak w ostatniej scenie, już jako policyjny kolaborant, próbuje nieudanie popełnić samobójstwo.

Diametralnie różne postawy – bohatera Sotnikowa i zdrajcy Rybaka oraz kilku innych osób są przejmującą ilustracją i dogłębną analizą postaw obywateli ZSRR wobec okupantów podczas II wojny światowej.

Główne role[edytuj | edytuj kod]

Głosy krytyków[edytuj | edytuj kod]

Szepit´ko zinterpretowała wojenną historię jako przypowieść zawierającą pasyjny motyw Judasza i Chrystusa. Ten charakter podkreślają dialogi, kompozycja kadrów, tło dźwiękowe: w tych symbolicznych odwołaniach do Wielkiego Piątku widz znający Ewangelię dostrzeże bez trudu paralelizmy. (...) Krótko po premierze filmu krytycy w Polsce dostrzegali wyraźnie nawiązanie do tradycji chrześcijańskiej: twarz Sotnikowa przypomina Chrystusa z obrazów El Greca, zaś Rybak to zarówno apostoł Piotr (z początku odważny i pewny siebie) jak Judasz (jako zdrajca).

— Marek Lis, Wniebowstąpienie[2]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Grzegorz Wiśniewski. Polsko-radzieckie stosunki kulturalne w latach siedemdziesiątych: współpraca kultur artystycznych. Wydawn. Poznańskie, 1980. ISBN 9788321002071. s. 208.
  2. Światowa encyklopedia filmu religijnego. Marek Lis i Adam Garbicz (red.). Kraków: Biały Kruk, 2007, s. 585. ISBN 978-83-60292-30-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]