Wołowiec (Tatry)

Wołowiec
Widok z Trzydniowiańskiego Wierchu
Państwo	Polska Słowacja
Pasmo	Tatry, Karpaty
Wysokość	2064 m n.p.m.
Wybitność	153 m
Pierwsze wejście zimowe	1906 Imre Barcza i inni
Położenie na mapie Tatr Wołowiec
49°12′28″N 19°45′45″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Wołowiec. Widok z Ornaku (w dole grań Łopaty i Czubika)

Wołowiec, widok z Ostrego Rohacza

Na szczycie Wołowca. W tle Rohacze

Wołowiec, widok z Rakonia

Wołowiec (słow. Volovec) – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 2064 m n.p.m.

Topografia

Wołowiec jest zwornikiem dla trzech grani: od wschodu grani głównej z Jarząbczym Wierchem i Łopatą, od południowej strony grani głównej z Rohaczami oraz biegnącej w północnym kierunku bocznej północnej grani Wołowca przez Rakoń i Grzesia do Bobrowca. Ten jeden z najwyższych szczytów polskiej części Tatr Zachodnich wznosi się nad dolinami: Chochołowską, Rohacką i Jamnicką. Od Ostrego Rohacza oddziela go Jamnicka Przełęcz (1908 m), od Łopaty Dziurawa Przełęcz (1827 m), od Rakonia przełęcz Zawracie (1863 m).

Opis

Kopulasty masyw zbudowany z silnie zdeformowanych skał metamorficznych (alaskity i mylonity) został w plejstocenie podcięty z trzech stron przez lodowiec.

Stale przebywają na nim kozice, a piarżyska po północnej stronie szczytu zamieszkują świstaki. Wysokość szczytu dokładnie zmierzono już w 1820 r., a sam szczyt był ważnym punktem triangulacyjnym. Dawniej zbocza Wołowca były wypasane, wchodziły w skład Hali Chochołowskiej. Z rzadkich w Polsce gatunków roślin stwierdzono występowanie takich gatunków, jak: mietlica alpejska, saussurea wielkogłowa, turzyca Lachenala, ukwap karpacki, wierzba szwajcarska.

Z dość obszernego i płaskiego wierzchołka roztacza się bardzo rozległy widok. Janusz Chmielowski w 1898 pisał: "Widok ze szczytu Wołowca jest nadzwyczaj interesujący (...), ku południowemu zachodowi wachlarzowato rozłożona grupa urwistych Rohaczów (...), ku wschodowi Tatry Wysokie przedstawiające się jakby olbrzymia wyspa skalista...". Na północno-zachodnim horyzoncie widoczna jest Babia Góra. W zachodnim kierunku widok na leżące poniżej Rohackie Stawy.

Przez polskich pasterzy szczyt ten nazywany był przeważnie Hrubym Wierchem. Taką nazwę tego szczytu podaje Ludwik Zejszner, który utrzymywał stałe kontakty z ludnością góralską. Słowaccy pasterze nazywali go Wołowcem i ta nazwa zwyciężyła, gdyż znalazła się na mapach sporządzonych przez austriackich kartografów. Z map tych nazwę wzięli polscy badacze Tatr i turyści, od nich przewodnicy zakopiańscy, którzy ją rozpowszechnili. Pierwsze odnotowane zimowe wejście zostało dokonane przez węgierskich taterników w 1906 roku – Imre Barczę z towarzyszem.

Szlaki turystyczne

Przez szczyt przechodzą dwa szlaki turystyczne, trzeci dołącza do niebieskiego na północnym grzbiecie

– niebieski szlak, prowadzący boczną granią z Grzesia przez Długi Upłaz i Rakoń na Wołowiec, a dalej wspólnie z czerwonym na Jamnicką Przełęcz i do Doliny Jamnickiej.

• Czas przejścia z Grzesia na Wołowiec: 1:45 h, ↓ 1:30 h
• Czas przejścia z Wołowca do Rozdroża w Dolinie Jamnickiej: 1:35 h, ↑ 2:05 h

– czerwony szlak biegnący główną granią, prowadzący z Rohaczy przez Smutną Przełęcz na Wołowiec (od Jamnickiej Przełęczy razem z niebieskim), a dalej wzdłuż granicy na Łopatę, Jarząbczy Wierch i Kończysty Wierch.

• Czas przejścia z Rohacza Ostrego na Wołowiec: 1:05 h, z powrotem 1:00 h
• Czas przejścia z Wołowca na Jarząbczy Wierch: 2:00 h, z powrotem 1:45 h

– zielony szlak z Polany Chochołowskiej przez Wyżnią Dolinę Chochołowską, wyprowadzający na grzbiet pomiędzy Rakoniem a Wołowcem. Stąd dalej szlakiem niebieskim. Czas przejścia: 2:40 h, ↓ 2:05 h

Szlaki wejściowe (oprócz szlaku przez Rohacze) są pozbawione większych trudności, natomiast wymagają pokonania stosunkowo dużej odległości i różnicy wzniesień.

Na szczycie odbywa się masowy ruch turystyczny, szczególnie od strony słowackiej – co jest efektem wybudowania w latach 1968-1970 szosy Zuberec – Zverovka, która dochodzi do stóp Rakonia i Wołowca. Skutkiem tego jest tzw. "erozja turystyczna" wokół szczytu.

Bibliografia

1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1. 
2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3. 
3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4. 
4. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5. 

Linki zewnętrzne

• Plan trasy z Siwej Polany Doliną Chochołowską na Grześ, Rakoń i Wołowiec z powrotem Wyżnią Chochołowską Doliną

Opisana panorama 360° z Wołowca