Wodogłowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodogłowie
hydrocephalus
ICD-10 Q03
Wodogłowie wrodzone
Q03.0 Wady rozwojowe wodociągu mózgu Sylwiusza
Q03.1 Zarośnięcie otworów Magendiego i Luschki
Q03.8 Wodogłowie wrodzone inne
Q03.9 Wodogłowie wrodzone, nie określone
ICD-10 G91
Wodogłowie
G91.0 Wodogłowie komunikujące
G91.1 Wodogłowie z niedrożności
G91.2 Wodogłowie normociśnieniowe (zespół Hakima)
G91.3 Wodogłowie pourazowe, nie określone
G91.8 Inne wodogłowie
G91.9 Wodogłowie, nie określone
Wodogłowie widoczne na obrazie TK głowy
Czaszka mężczyzny z wodogłowiem

Wodogłowie (hydrocefalia, wodomózgowie, łac. hydrocephalus) — zwiększenie objętości płynu mózgowo-rdzeniowego w układzie komorowym mózgu. Najczęściej wodogłowie spowodowane jest nieprawidłowym krążeniem płynu mózgowo-rdzeniowego, spowodowanym przez wrodzone wady anatomiczne. Stanowi istotny problem kliniczny w neonatologii i pediatrii, ale może dotyczyć pacjentów w każdym wieku.

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Płyn mózgowo-rdzeniowy jest wytwarzany i krąży w przestrzeniach wewnątrzmózgowych, nazywanych układem komorowym. Następnie wypływa do przestrzeni zewnątrzmózgowych, gdzie jest wchłaniany przez ziarnistości pajęczynówki. Przeszkoda utrudniająca lub zupełnie zamykająca krążenie albo wchłanianie płynu mózgowo-rdzeniowego powoduje jego gromadzenie się pod ciśnieniem w układzie komorowym i czasami w przestrzeniach zewnątrzmózgowych, co prowadzi do ich stopniowego poszerzania.

Wodogłowie dzielimy na:

Ze względu na przyczynę stosuje się podział na:

  • wodogłowie niekomunikujące (hydrocephalus noncommunicans) - spowodowane blokiem przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego między komorami albo uciskiem wodociągu mózgu;
  • wodogłowie komunikujące - spowodowane zaburzeniem wchłaniania płynu mózgowo-rdzeniowego przez ziarnistości pajęczynówki (pozapalne, po przebytym krwawieniu dokomorowym, albo w zespole Arnolda-Chiariego) bądź, rzadziej, przez nadmierne wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego (pozapalne, nowotworowy rozrost splotu naczyniówkowego).

Inne postacie wodogłowia:

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Wodogłowie przebiega bezobjawowo do momentu wzrostu ciśnienia śródczaszkowego powyżej wartości 3 cm H2O. Objawy zależą od wieku pacjenta. U noworodków i niemowląt kości czaszki są luźno ze sobą związane i wodogłowie powoduje powiększanie się obwodu głowy (główka dziecka ma kształt gruszki), uwypuklenie i poszerzenie ciemiączek, poszerzenie szwów czaszkowych i opóźnienie rozwoju dziecka. Charakterystyczny jest tzw. objaw zachodzącego słońca, czasem występuje niedomykalność powiek. Starsze dzieci, u których czaszka uformowała się już ostatecznie, skarżą się na nasilające się bóle głowy, później pojawiają się wymioty, zaburzenia przytomności. Są to zawsze objawy oznaczające zagrożenie życia dziecka i wymagają pilnego zgłoszenia się do lekarza.

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

Spontaniczny krwotok śródmózgowy i dokomorowy z widocznym wodogłowiem[1]

Wodogłowie rozpoznaje się na podstawie palpacyjnej oceny napięcia i wielkości ciemiączek, szerokości szwów czaszkowych, pomiarów obwodu główki odpowiednio do wieku na siatkach centylowych. Badaniem obrazowym, wykonywanym w pierwszej kolejności, jest przezciemiączkowe USG, ewentualnie TK, MRI.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Narastające wodogłowie, nazywane czynnym, może być leczone tylko operacyjnie. Leczenie wodogłowia polega na ciągłym przetaczaniu płynu mózgowo-rdzeniowego z poszerzonych przestrzeni wewnątrzmózgowych do innej przestrzeni w ciele dziecka lub poza organizm (drenaż zewnętrzny). Stosuje się do tego celu specjalne układy zastawkowe (ang. shunts), pozwalające kontrolować obniżenie ciśnienia w układzie komorowym lub objętość przepływającego płynu. Najczęściej stosuje się odprowadzenie płynu mózgowo-rdzeniowego do jamy otrzewnowej, historycznie zastawka drenowała do pęcherzyka żółciowego[potrzebne źródło] lub prawego przedsionka.

Przypisy

  1. Yadav YR., Mukerji G., Shenoy R., Basoor A., Jain G., Nelson A. Endoscopic management of hypertensive intraventricular haemorrhage with obstructive hydrocephalus.. „BMC neurology”, s. 1, 2007. doi:10.1186/1471-2377-7-1. PMID 17204141. .

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • V. Kumar, R. Cotran, S. Robbins: Patologia Robbinsa. Urban&Partner, 2005. ISBN 978-83-89581-92-1.
  • A. Dobrzańska, J. Ryżko: Pediatria. Podręcznik do Państwowego Egzaminu Lekarskiego i egzaminu specjalizacyjnego. Urban&Partner, 2005. ISBN ISBN 83-89581-25-6.
  • Harold L Rekate. The definition and classification of hydrocephalus: a personal recommendation to stimulate debate. „Cerebrospinal Fluid Research”. 5. 2, 2008. doi:10.1186/1743-8454-5-218211712.  PDF

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.