Wodorosiarczek amonu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wodorosiarczek amonu
Wodorosiarczek amonu Wodorosiarczek amonu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny NH4HS
Masa molowa 51,11 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 12124-99-1
PubChem 25515[2]
Podobne związki
Inne kationy wodorosiarczek sodu, wodorosiarczek potasu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wodorosiarczek amonu, NH4HSnieorganiczny związek chemiczny, nietrwała wodorosól amonowa kwasu siarkowodorowego.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Stały wodorosiarczek amonu tworzy jedną z 3 warstw chmur w atmosferach planet-olbrzymów w Układzie Słonecznym[4][5]. Chmury te zlokalizowane są powyżej chmur złożonych z lodu, a poniżej chmur zestalonego amoniaku. Według modeli matematycznych na Jowiszu występują one w temperaturach od −90 do −60 °C przy ciśnieniu ok. 2 atm, a na Saturnie w temperaturach od −80 do −40 °C przy ciśnieniu w zakresie ok. 3–5 atm[5].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Wodorosiarczek amonu niezanieczyszczony siarczkiem amonu ((NH4)2S) znany jest tylko w rozcieńczonych roztworach. Można go otrzymać w wyniku długotrwałego (ok. 24 h) nasycania siarkowodorem rozcieńczonej (<7%) wody amoniakalnej lub rozcieńczonego roztworu soli mieszanej (NH4)2S·18NH4HS w temperaturze 0 °C. Uzyskane roztwory są bezbarwne, lecz na powietrzu szybko żółkną wskutek powstawania wielosiarczków[6].

Reakcje prowadzone z użyciem bardziej stężonych roztworów amoniaku w wodzie lub etanolu, a także w warunkach bezwodnych w fazie gazowej prowadzą do uzyskania soli mieszanych o składzie od (NH4)2S·2NH4HS do (NH4)2S·18NH4HS. Tworzą one białe kryształy o pokroju igieł lub płatków, łatwo sublimujące w temperaturze pokojowej. Na powietrzu szybko żółkną[6].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Zarówno roztwory, jak i kryształy mieszane mają odrażający zapach wskutek uwalniania amoniaku i siarkowodoru[6]:

NH4HSNH3↑ + H2S

Wydzielane gazy są silnie trujące. Wyraźne efekty fizjologiczne obserwuje się nawet przy ich niewielkim stężeniu we wdychanym powietrzu i są one znacznie poważniejsze, niż przy wdychaniu samego siarkowodoru[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze prace nad siarczkami amonu prowadził w latach 40. XIX w. J. Fritzsche. Warunki otrzymywania i właściwości wodorosiarczku amonu opisał w 1895 roku angielski chemik W.P. Bloxam[6][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-47. ISBN 9781420090840.
  2. Wodorosiarczek amonu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Wodorosiarczek amonu (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA).
  4. Robert A. West: Atmospheres of the Giant Planets. W: Paul Weissman, Lucy-Ann McFadden, Torrence Johnson: Encyclopedia of the Solar System. Academic Press, 1998-09-18. ISBN 0080573134.
  5. 5,0 5,1 Sushil K. Atreya, Ah-San Wong. Coupled Clouds and Chemistry of the Giant Planets— A Case for Multiprobes. „Space Science Reviews”. 116 (1–2), s. 121–136, 2005. doi:10.1007/s11214-005-1951-5. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 W.P. Bloxam. The sulphides and polysulphides of ammonium. „Journal of the Chemical Society, Transactions”. 67, s. 277–309, 1895. doi:10.1039/CT8956700277. 
  7. J. Fritzsche. Ueber zwei krystallisirte Verbindungen des Ammoniums mit Schwefel. „Journal für Praktische Chemie”. 24 (1), s. 460–467, 1841. doi:10.1002/prac.18410240166.