Wodorowęglan amonu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wodorowęglan amonu
Wodorowęglan amonu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CH5NO3
Inne wzory NH4HCO3
Masa molowa 79,06 g/mol
Wygląd biały, krystaliczny proszek o zapachu amoniaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 1066-33-7
PubChem 14013[4]
Podobne związki
Podobne związki NH4CO3, NaHCO3
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wodorowęglan amonu, NH4HCO3nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól amonowa kwasu węglowego.

Tworzy bezbarwne kryształy o zapachu amoniaku, które łatwo rozkładają się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla. Dobrze rozpuszczalny w wodzie, hydrolizuje jako sól słabego kwasu i słabej zasady.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany m.in. jako rodzaj proszku do pieczenia (o nazwie handlowej amoniak, amoniak do pieczenia, amoniak spożywczy itp.), środków gaśniczych, leków, barwników, a także jako prosty nawóz (szczególnie w Chinach, choć jest tam wypierany przez mocznik z powodu niższej jakości i braku stabilności). Jest również stosowany w wyrobie ceramiki, tworzyw sztucznych i gumy, przy garbowaniu skór i wyrobie katalizatorów. Służy też do otrzymywania innych związków amonowych.

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Związek rozpuszcza się w wodzie dając lekko zasadowe roztwory. Jest nierozpuszczalny w acetonie i alkoholach. Wodorowęglan amonu w temperaturze powyżej 36 °C rozkłada się do amoniaku, wody i dwutlenku węgla w reakcji endotermicznej, powodując tym samym obniżenie temperatury układu.

NH4HCO3 → NH3 + H2O + CO2.
T [K] 298,6 307,4 313,9 318,2 323,2 329,0 332,5
p [kPa] 7,85 16,26 26,79 37,06 52,65 82,11 108,64

Zależność ciśnienia rozkładu wodorowęglanu amonu w zależności od temperatury[5].

W reakcji z kwasami tworzy sól i dwutlenek węgla:

NH4HCO3 + HCl → NH4Cl + CO2 + H2O.

Reakcja z zasadami tworzy amoniak.

Reaguje z siarczanami metali ziem alkalicznych strącając ich węglany:

CaSO4 + 2 NH4HCO3CaCO3 + (NH4)2SO4 + CO2 + H2O.

Regauje również z halogenkami litowców tworząc węglan litowca i halogenek amonu:

NH4HCO3 + NaClNH4Cl + NaHCO3;
NH4HCO3 + KINH4I + KHCO3;
NH4HCO3 + NaBrNH4Br + NaHCO3.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wodorowęglan amonu (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2012-09-17].
  2. Wodorowęglan amonu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-09-07].
  3. 3,0 3,1 3,2 Wodorowęglan amonu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-09-07].
  4. Wodorowęglan amonu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. Karl-Heinz Zapp: Ammonium Compounds. W: Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wyd. 6. Wiley-VCH, grudzień 2002. DOI:10.1002/14356007.a17_157. ISBN 978-3-527-30385-4. (ang.)