Wojciech Brudzewski
| Wojciech z Brudzewa | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | początek 1446 Brudzew koło Kalisza |
| Data i miejsce śmierci | kwiecień 1495 Wilno |
| Zawód | astronom, matematyk |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Wojciech Brudzewski, Wojciech z Brudzewa, Albert Brudzewski, łac. Albertus de Brudzewo (ur. na początku 1446 w Brudzewie koło Kalisza[1], zm. kwiecień 1495 w Wilnie) – polski astronom i matematyk, czołowy przedstawiciel krakowskiej szkoły matematyczno-astronomicznej; filozof, pedagog, dyplomata.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
W 1468 wpisał się na wydział nauk wyzwolonych Akademii Krakowskiej, 2 lata później został bakałarzem a w 1474 magistrem. W 1476 jako członek Kolegium Mniejszego rozpoczął wykłady matematyki i astronomii. W 1483 został przyjęty do Kolegium Większego. Obok przedmiotów ścisłych objaśniał filozofię Arystotelesa. W 1485 został dziekanem wydziału artium. Studia teologiczne zakończył bakalaureatem w 1490. Był wybitnym profesorem Akademii Krakowskiej, w której nauczał przez 20 lat. Jego uczniami byli m.in.: Mikołaj Kopernik, Bernard Wapowski i Konrad Celtis.
Działalność naukowa [edytuj]
Wojciech z Brudzewa był wyraźnie nieufny wobec systemu geocentrycznego. Jako pierwszy stwierdził, że Księżyc porusza się po elipsie i że w stronę Ziemi zwrócony jest zawsze tylko jedną stroną. Zestawił tablice do obliczeń położenia ciał niebieskich. W 1482 napisał dzieło Commentum planetarium in theoricas Georgii Purbachii, które było komentarzem do podręcznika Nowe teorie planet Georga von Peurbacha. Prawdopodobnie w 1495 wyjechał do Wilna na dwór późniejszego króla Polski Aleksandra Jagiellończyka, gdzie pełnił funkcję jego sekretarza (w związku z planami polityczno-kościelnymi na Wschodzie).
Ważniejsze dzieła [edytuj]
- Commentaria utilissima in theoricis planetarum, Milano 1495, drukarnia U. Seizenzeler
- Conciliator (1494-1495), traktat prawdopodobnie teologiczny, zaginął
- Tabulae de mediis et veris motibus planetarum super meridianum Pragensem, nie wydany rękopis, Bodlejany Canon Misc. 499, k. 72-118===
Listy i materiały [edytuj]
- List do K. Celtesa, 1492, Kraków (ogł. w: J. Fritz "List Brudzewskiego do Celtisa", Eos 1911)
- List od Jana Ursinusa, 22 listopada 1493 lub 1494 (ogł. w: J. Ursinus Modus epistolandii, Norymberga 1495-1496, drukarnia K. Hochfeder
- Materiały do dziejów działalności uniwersyteckiej (zob. Conclusiones Uniwersitatis Cracoviensis ab anno 1441 ad annum 1589, wyd. H. Barycz, Kraków 1933)
Przypisy
- ↑ Źródła historyczne podają, że Wojciech urodził się w Brudzewie koło Kalisza. Prawdopodobne jest, że pochodził z Brudzewa w obecnym powiecie kaliskim, jednak możliwe jest także, że pochodził on z nieco dalej od Kalisza położonego Brudzewa w obecnym powiecie tureckim, lub z Brudzewa w powiecie Sieradzkim.
Bibliografia [edytuj]
- Iłowiecki M. Dzieje nauki polskiej, Warszawa 1981
- Retinger J. Polacy w cywilizacjach świata, Warszawa 1937
- Bibliografia Literatury Polskiej - Nowy Korbut, t.2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 54-55
