Wojciech Jastrzębiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojciech Jastrzębiec
prymas Polski i Litwy
Wojciech Jastrzębiec
Herb Wojciech Jastrzębiec
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 1362
Łubnice
Data i miejsce śmierci 2 września 1436
Mnichowice
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania 1423–1436
Prymas Polski
Okres sprawowania 1423–1436
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1384
Nominacja biskupia 1399
Sakra biskupia 1399

Wojciech Jastrzębiec herbu własnego (ur. ok. 1362 w Łubnicach, zm. 1436 w Mnichowicach) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 14231436, biskup krakowski 14121423 i poznański 13991412, kanclerz koronny.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu Seminarium Duchownego w Krakowie w 1384 otrzymał święcenia kapłańskie.

Pracował na dworze Władysława Jagiełły, kanclerz królowej Jadwigi. W 1399 w imieniu papieża Bonifacego IX trzymał do chrztu córkę Władysława Jagiełły i Jadwigi – Elzbietę.

W 1401 roku był sygnatariuszem unii wileńsko-radomskiej[1]. W latach 1404 i 1408 był rozjemcą w sporach z Krzyżakami.

Uczestniczył także w akcie unii horodelskiej zawartej w dniu 2 października 1413 roku, którą podpisał[2]. Do swojego herbu adoptował wówczas Jana Niemirę z Wsielubia, który był założycielem rodu Niemirowiczów h. Jastrzębiec, używającego także (w istniejącej do dnia dzisiejszego gałęzi) nazwiska Niemirowicz-Szczytt (Niemirowicz-Szczyt), względnie Szczytt-Niemirowicz (Szczyt-Niemirowicz) lub Szczytt (Szczyt).

W 1416 postawił w Rytwianach zamek oraz kościółek modrzewiowy św. Wojciecha. W 1421 obsadził paulinów w Klasztorze w Łubnicach.

25 lipca 1434 koronował w katedrze wawelskiej Władysława III Warneńczyka na króla Polski. 31 grudnia 1435 roku podpisał akt pokoju w Brześciu Kujawskim[3].

Na dworze biskupim w Krakowie, posiadał licznych dworzan, m.in: Jakuba Szydłowieckiego.

Autor traktatów teologiczno-prawnych.

W 1422 roku według Jana Długosza biskup założył małe miasto nieopodal Szydłowca nazwane od jego imienia Jastrząb.

Brał udział w zawarciu pokoju z Krzyżakami nad jeziorem Melno w 1422 i w Brześciu Kujawskim w 1435.

Został pochowany w kapitularzu części przykościelnej klasztoru w Beszowej.

Przypisy

  1. Codex Diplomaticus Poloniae, t. I, Warszawa 1847, s. 272.
  2. Statuta, Prawa Y Constitucie Koronne Łacinskie Y Polskie z Statutow Łaskiego Y Herborta Y Z Constituciy Koronnych Zebrane, Kraków 1600, s. 749.
  3. Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dodgiel, t. 4, Wilno 1764, s. 133.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.
  • Grażyna Lichończak-Nurek, Wojciech Jastrzębiec (ok. 1362–1436), duchowny i mąż stanu (praca doktorska).
  • Maciej Zarębski, Regionalny słownik biograficzny, Staszów, "Ziemia Staszowska", kwartalnik społeczno-kulturalny, nr 2, 1990