Wojciech Jastrzębiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojciech Jastrzębiec
prymas Polski i Litwy
Wojciech Jastrzębiec
Herb Wojciech Jastrzębiec
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 1362
Łubnice
Data i miejsce śmierci 2 września 1436
Mnichowice
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania 1423 - 1436
Prymas Polski
Okres sprawowania 1423 - 1436
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1384
Nominacja biskupia 1399
Sakra biskupia 1399

Wojciech Jastrzębiec herbu własnego (ur. ok. 1362 w Łubnicach, zm. 1436 w Mnichowicach) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1423-1436, biskup krakowski 1412-1423 i poznański 1399-1412, kanclerz koronny.

Po ukończeniu Seminarium Duchownego w Krakowie w 1384 otrzymał święcenia kapłańskie.

Pracował na dworze Władysława Jagiełły, kanclerz królowej Jadwigi. W 1399 w imieniu papieża Bonifacego IX trzymał do chrztu córkę Władysława Jagiełły i Jadwigi - Elzbietę.

W 1401 roku był sygnatariuszem unii wileńsko-radomskiej[1]. W latach 1404 i 1408 był rozjemcą w sporach z Krzyżakami.

Uczestniczył także w akcie Unii horodelskiej zawartej w dniu 2 października 1413 roku, którą podpisał[2]. Do swojego herbu adoptował wówczas Jana Niemirę z Wsielubia, który był założycielem rodu Niemirowiczów h. Jastrzębiec, używającego także (w istniejącej do dnia dzisiejszego gałęzi) nazwiska Niemirowicz-Szczytt (Niemirowicz-Szczyt), względnie Szczytt-Niemirowicz (Szczyt-Niemirowicz) lub Szczytt (Szczyt).

W 1416 postawił w Rytwianach zamek oraz kościółek modrzewiowy św. Wojciecha. W 1421 obsadził paulinów w Klasztorze w Łubnicach.

25 lipca 1434 koronował w katedrze wawelskiej Władysława III Warneńczyka na króla Polski.

Na dworze biskupim w Krakowie, posiadał licznych dworzan, m.in: Jakuba Szydłowieckiego.

Autor traktatów teologiczno-prawnych.

W 1422 roku według Jana Długosza biskup założył małe miasto nieopodal Szydłowca nazwane od jego imienia Jastrząb.

Brał udział w zawarciu pokoju z Krzyżakami nad jeziorem Melno w 1422 i w Brześciu Kujawskim w 1435.

Został pochowany w kapitularzu części przykościelnej klasztoru w Beszowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965 - 1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.
  • Grażyna Lichończak-Nurek, Wojciech Jastrzębiec (ok. 1362-1436), duchowny i mąż stanu (praca doktorska).
  • Maciej Zarębski, Regionalny słownik biograficzny, Staszów, "Ziemia Staszowska", kwartalnik społeczno-kulturalny, nr 2, 1990

Przypisy

  1. Codex Diplomaticus Poloniae, t. I, Warszawa 1847, s. 272.
  2. Statuta, Prawa Y Constitucie Koronne Łacinskie Y Polskie z Statutow Łaskiego Y Herborta Y Z Constituciy Koronnych Zebrane, Kraków 1600, s. 749.