Wojciech Skarszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojciech Skarszewski
Prymas Królestwa Polskiego
Wojciech Skarszewski
Herb Wojciech Skarszewski
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1743
Janów
Data i miejsce śmierci 12 czerwca 1827
Warszawa
Arcybiskup metropolita warszawski
Okres sprawowania 1824–1827
Biskup diecezjalny lubelski
Okres sprawowania 1805–1824
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 21 lipca 1776
Sakra biskupia 6 lutego 1791
Odznaczenia
Order Orła Białego Order Świętego Stanisława
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 6 lutego 1791
Konsekrator Antoni Onufry Okęcki

Wojciech Skarszewski herbu Leszczyc (ur. 10 listopada 1743, zm. 12 czerwca 1827 w Warszawie) – biskup rzymskokatolicki, pisarz wielki koronny, podkanclerzy koronny, biskup diecezjalny chełmski w latach 1791–1805, biskup diecezjalny lubelski w latach 1805–1824, arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego w latach 1824–1827.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był członkiem konfederacji Sejmu Czteroletniego[1]. Sprzeciwiał się konstytucji 3 maja, został konsyliarzem konfederacji targowickiej[2] i jako jeden z nielicznych senatorów duchownych wziął udział w sejmie rozbiorowym grodzieńskim w 1793. Na sejmie grodzieńskim w 1793 został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem Sieversem[3]. Z ramienia konfederacji targowickiej mianowany został w 1793 członkiem Komisji Edukacyjnej Koronnej[4]. Był członkiem konfederacji grodzieńskiej 1793 roku[5]. 22 lipca 1793 podpisał traktat cesji przez Rzeczpospolitą ziem zagarniętych przez Rosję, a 25 września cesji ziem zagarniętych przez Prusy w II rozbiorze Polski[6]. Sejm grodzieński (1793) nominował go do Komisji Edukacji Narodowej[7]. W czasie insurekcji kościuszkowskiej został aresztowany i 11 września 1794 skazany przez Sąd Kryminalny Wojskowy na karę śmierci. Uniknął szubienicy dzięki osobistej interwencji nuncjusza papieskiego Laurentiusa Litty[8] i Tadeusza Kościuszki.

W Królestwie Polskim został senatorem i jako obrońca nierozerwalności małżeństwa przyczynił się w 1820 do upadku ministra oświecenia publicznego Stanisława Kostki Potockiego.

Biskup zdawał się tolerować na swym terenie szerokie wpływy wolnomularstwa. Wydaje się, że nawet w roku supresji zakonów skłonny był współpracować z władzami w sprawach skarg masonów na potępiających ich księży. W końcu jednak przywołał bullę Klemensa XII z 1738, zakazującą katolikom przynależności do masonerii[9].

Jego szczątki znajdują się w podziemiu archikatedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie. W czasach II Rzeczypospolitej wśród lewicowej młodzieży przyjął się zwyczaj zostawiania na jego trumnie sznura szubienicznego.

W 1787 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[10]. W 1791 został odznaczony Orderem Orła Białego[11].

Przypisy

  1. Kalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. ..., Warszawa 1791, s. 308.
  2. S. Korwin [Kossakowski], Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 153.
  3. Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 11.
  4. „Korrespondent Kraiowy y Zagraniczny”. 1793, nr 36 + dod., s. 709 (mylnie 789).
  5. Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 54.
  6. Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 23, 37.
  7. Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 344.
  8. Papiestwo wobec sprawy polskiej w latach 1772–1864, wybór źródeł opracował Otton Beiersdorf, Wrocław 1960, s. XXIII.
  9. M. Deszczyńska, Biskup Wojciech Skarszewski a dymisja Stanisława Kostki Potockiego, [w:] „Kwartalnik Historyczny”, rocznik CVI nr 1, Warszawa 1999, s. 50–51.
  10. Z. Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 254.
  11. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 218.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Maciej Garnysz
Template-Bishop.svg Biskup diecezjalny chełmski
1791–1805
Template-Bishop.svg Następca
likwidacja diecezji