Województwo łódzkie (II Rzeczpospolita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa łódzkiego w II Rzeczypospolitej. Zobacz też: województwo łódzkie.
województwo łódzkie
Herb
Herb
Położenie na mapie województwa
województwo łódzkie na mapie Polski
Utworzone 14 sierpnia 1919
Uruchomione 15 lutego 1920[1]
Stolica województwa Łódź
Urząd Wojewódzki Łódź, ul. Ogrodowa 15
Wojewoda ostatni: Henryk Józewski
Powierzchnia w 1921 19.034 km²
Powierzchnia w 1939 20.446 km²
Ludność 2.252.769 mieszk.
(1921)
2.650.100 mieszk.
(1931)
Gęstość zaludnienia 118,4 mieszk./km²
(1921)
130 mieszk./km²
(1931)
Tablica rejestracyjna ŁD
zobacz: szczegółowy podział administracyjny
powiaty grodzkie 1
ziemskie 14
gminy miejskie 39
wiejskie 237
Województwo łódzkie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30.IX.1921 i spisu powszechnego z 9. XII. 1931 r.
Województwo łódzkie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Województwo łódzkie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Podział administracyjny Polski po 1938
Podział Polski na powiaty (1930) - woj.łódzkie zaznaczone kolorem czerwonym

Województwo łódzkie, województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 19191939 ze stolicą w Łodzi.

Województwo łódzkie obejmowało (do 1938) wschodnią część obecnego województwa wielkopolskiego z Kaliszem i Koninem oraz południową i centralną część łódzkiego.

W 1930 podzielone było na 13 powiatów ziemskich oraz 1 miejski. W skład województwa wchodziło także 46 miast (1930) i 232 gminy. Graniczyło z 3 województwami: od zachodu z poznańskim, od południa z kieleckim, od północy oraz wschodu z warszawskim, a także od południowego zachodu z Niemcami.

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Według pierwszego spisu powszechnego w 1921 roku województwo zamieszkiwało 2.252.769 osób[2].

Podział ludności ze względu na narodowość[2]:

Podział ludności ze względu na wyznanie[2]:

W roku 1926 ludność województwa zamieszkująca miasta wynosiła 38,7%. Polacy stanowili 83,2% ogółu mieszkańców, Żydzi - 12%, Niemcy - 1,6%. 77% mieszkańców łódzkiego wyznawało religię katolicką, 14,5% mojżeszową, 7,6% ewangelicką i 0,7% unicką.

53,8% mieszkańców województwa łódzkiego zatrudniona była w rolnictwie, 24,6% w przemyśle (głównie włókienniczy), a 8,3% w handlu.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 1929 r. województwo łódzkie miało obszar 19 034 km², w tym:

  • grunty orne – 65,6%
  • łąki – 7,3%
  • pastwiska – 5,6%
  • lasy – 13,5%
  • nieużytki i tereny przemysłowe – 8%

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Podział na powiaty w latach 1919-1938
powiat miasto
powiatowe
powierzchnia
km² (1929)
ludność
(1929)
gęstość
os./km²
brzeziński Brzeziny 1 117 125 029 111,9
kaliski Kalisz 1 480 180 320 121,8
kolski Koło 1 233 112 029 90,9
koniński Konin 1 313 111 415 84,9
łaski Łask 1 403 149 404 106,5
łęczycki Łęczyca 1 316 122 422 93,1
łódzki (miejski) Łódź 58,75 597 183 10165
łódzki (wiejski) Łódź 883 110 381 125,1
piotrkowski Piotrków Trybunalski 2 088 197 285 94,5
radomszczański Radomsko 2 113 169 847 80,4
sieradzki Sieradz 1 613 155 425 96,4
słupecki Słupca 1 070 83 985 78,5
turecki Turek 1 248 102 139 81,8
wieluński Wieluń 2 101 181 362 86,3

Największe miasta[edytuj | edytuj kod]

Największe miasta województwa łódzkiego
miasto powiat ludność
(1929)
Łódź łódzki (miejski) 597 183
Kalisz kaliski 55 613
Piotrków Trybunalski piotrkowski 43 437
Tomaszów Mazowiecki brzeziński 35 484
Pabianice łaski 34 967
Zgierz łódzki (wiejski) 24 800
Zduńska Wola sieradzki 23 540
Radomsko radomszczański 20 372
Koło kolski 13 040
Ozorków łęczycki 12 589
Wieluń wieluński 11 032
Brzeziny brzeziński 10 633
Konin koniński 10 379
Łęczyca łęczycki 10 267
Turek turecki 10 073
Sieradz sieradzki 9 284

Podział administracyjny (1939)[edytuj | edytuj kod]

Z dniem 1 kwietnia 1938 r. wyłączono z obszaru województwa łódzkiego i przyłączono do województwa poznańskiego powiaty kaliski, kolski, koniński i turecki [3].

Z dniem 1 kwietnia 1939 r. włączono w obszar województwa łódzkiego: z województwa warszawskiego powiaty: kutnowski, łowicki, rawski i skierniewicki; z województwa kieleckiego powiaty: opoczyński i konecki z wyjątkiem gmin miejskich: Skarżysko-Kamienna i Szydłowiec oraz gmin wiejskich: Bliżyn i Szydłowiec [4]

Wojewodowie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. M.P. z 1920 r. Nr 48, poz. brak
  2. 2,0 2,1 2,2 Wg publikacji: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom II - Województwo Łódzkie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  3. Ustawa z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego. (Dz. U. z 1937 r. Nr 46, poz. 350)
  4. Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zmianie granic województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego i warszawskiego. (Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240)