Województwo łódzkie (II Rzeczpospolita)
| województwo łódzkie | |||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
 województwo łódzkie na mapie Polski |
|||||||||||||||||
| Utworzone | 14 sierpnia 1919 | ||||||||||||||||
| Uruchomione | 15 lutego 1920[1] | ||||||||||||||||
| Stolica województwa | Łódź | ||||||||||||||||
| Urząd Wojewódzki | Łódź, ul. Ogrodowa 15 | ||||||||||||||||
| Wojewoda | ostatni: Henryk Józewski | ||||||||||||||||
| Powierzchnia w 1921 | 19.034 km² | ||||||||||||||||
| Powierzchnia w 1939 | 20.446 km² | ||||||||||||||||
| Ludność | 2.252.769 mieszk. (1921) 2.650.100 mieszk. (1931) |
||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 118,4 mieszk./km² (1921) 130 mieszk./km² (1931) |
||||||||||||||||
| Tablica rejestracyjna | ŁD | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Województwo łódzkie, województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 1919–1939 ze stolicą w Łodzi.
Województwo łódzkie obejmowało (do 1938) wschodnią część obecnego województwa wielkopolskiego z Kaliszem i Koninem oraz południową i centralną część łódzkiego.
W 1930 podzielone było na 13 powiatów ziemskich oraz 1 miejski. W skład województwa wchodziło także 46 miast (1930) i 232 gminy. Graniczyło z 3 województwami: od zachodu z poznańskim, od południa z kieleckim, od północy oraz wschodu z warszawskim, a także od południowego zachodu z Niemcami.
Spis treści |
Ludność [edytuj]
Według pierwszego spisu powszechnego w 1921 roku województwo zamieszkiwało 2.252.769 osób[2].
Podział ludności ze względu na narodowość[2]:
Podział ludności ze względu na wyznanie[2]:
- rzymskokatolickie 1.734.117 (77%)
- mojżeszowe 326.973 (14,5%)
- ewangelickie 171.169 (7,6%)
- menonickie 12.024 (0,53%)
W roku 1926 ludność województwa zamieszkująca miasta wynosiła 38,7%. Polacy stanowili 83,2% ogółu mieszkańców, Żydzi - 12%, Niemcy - 1,6%. 77% mieszkańców łódzkiego wyznawało religię katolicką, 14,5% mojżeszową, 7,6% ewangelicką i 0,7% unicką.
53,8% mieszkańców województwa łódzkiego zatrudniona była w rolnictwie, 24,6% w przemyśle (głównie włókienniczy), a 8,3% w handlu.
Struktura powierzchni [edytuj]
Według danych z roku 1929 r. województwo ma obszar 19 034 km², w tym:
- grunty orne: 65,6%
- łąki: 7,3%
- pastwiska: 5,6%
- lasy: 13,5%
- nieużytki i tereny przemysłowe: 8%
Podział administracyjny [edytuj]
| Podział na powiaty w latach 1919-1938 | ||||
| powiat | miasto powiatowe |
powierzchnia km² (1929) |
ludność (1929) |
gęstość os./km² |
|---|---|---|---|---|
| brzeziński | Brzeziny | 1 117 | 125 029 | 111,9 |
| kaliski | Kalisz | 1 480 | 180 320 | 121,8 |
| kolski | Koło | 1 233 | 112 029 | 90,9 |
| koniński | Konin | 1 313 | 111 415 | 84,9 |
| łaski | Łask | 1 403 | 149 404 | 106,5 |
| łęczycki | Łęczyca | 1 316 | 122 422 | 93,1 |
| łódzki (miejski) | Łódź | 58,75 | 597 183 | 10165 |
| łódzki (wiejski) | Łódź | 883 | 110 381 | 125,1 |
| piotrkowski | Piotrków Trybunalski | 2 088 | 197 285 | 94,5 |
| radomszczański | Radomsko | 2 113 | 169 847 | 80,4 |
| sieradzki | Sieradz | 1 613 | 155 425 | 96,4 |
| słupecki | Słupca | 1 070 | 83 985 | 78,5 |
| turecki | Turek | 1 248 | 102 139 | 81,8 |
| wieluński | Wieluń | 2 101 | 181 362 | 86,3 |
Największe miasta [edytuj]
| Największe miasta województwa łódzkiego | ||
| miasto | powiat | ludność (1929) |
|---|---|---|
| Łódź | łódzki (miejski) | 597 183 |
| Kalisz | kaliski | 55 613 |
| Piotrków Trybunalski | piotrkowski | 43 437 |
| Tomaszów Mazowiecki | brzeziński | 35 484 |
| Pabianice | łaski | 34 967 |
| Zgierz | łódzki (wiejski) | 24 800 |
| Zduńska Wola | sieradzki | 23 540 |
| Radomsko | radomszczański | 20 372 |
| Koło | kolski | 13 040 |
| Ozorków | łęczycki | 12 589 |
| Wieluń | wieluński | 11 032 |
| Brzeziny | brzeziński | 10 633 |
| Konin | koniński | 10 379 |
| Łęczyca | łęczycki | 10 267 |
| Turek | turecki | 10 073 |
| Sieradz | sieradzki | 9 284 |
Podział administracyjny (1939) [edytuj]
Z dniem 1 kwietnia 1938 r. wyłączono z obszaru województwa łódzkiego i przyłączono do województwa poznańskiego powiaty kaliski, kolski, koniński i turecki [3].
Z dniem 1 kwietnia 1939 r. włączono w obszar województwa łódzkiego: z województwa warszawskiego powiaty: kutnowski, łowicki, rawski i skierniewicki; z województwa kieleckiego powiaty: opoczyński i konecki z wyjątkiem gmin miejskich: Skarżysko-Kamienna i Szydłowiec oraz gmin wiejskich: Bliżyn i Szydłowiec [4]
Wojewodowie [edytuj]
- Antoni Kamieński 19 listopada 1919 - 1 marca 1922
- Paweł Garapich 1 marca 1922 - 14 lutego 1923 (p.o.)
- Marian Rembowski 9 marca 1923 - 12 sierpnia 1924
- Paweł Garapich 12 sierpnia 1924 - 30 grudnia 1924
- Ludwik Darowski 1925 - 22 czerwca 1926
- Jan Ossoliński czerwiec 1926 - lipiec 1926 (p.o.)
- Władysław Jaszczołt lipiec 1926 - 31 stycznia 1933
- Aleksander Hauke-Nowak 31 stycznia 1933 - 13 kwietnia 1938
- Henryk Józewski 13 kwietnia 1938 - 6 września 1939
Przypisy
- ↑ M.P. z 1920 r. Nr 48, poz. brak
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Wg publikacji: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom II - Województwo Łódzkie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
- ↑ Ustawa z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego. (Dz. U. z 1937 r. Nr 46, poz. 350)
- ↑ Ustawa z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zmianie granic województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego i warszawskiego. (Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240)
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||
