Województwo mazowieckie

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa mazowieckiego od 1999. Zobacz też: województwo mazowieckie.
województwo mazowieckie
Herb województwa mazowieckiego Flaga województwa mazowieckiego
Herb Flaga
województwo mazowieckie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku		  Warszawa
Urząd Wojewódzki Warszawa, pl. Bankowy 3/5
Wojewoda Jacek Kozłowski
Urząd Marszałkowski Warszawa, ul. Jagiellońska 26
Marszałek Adam Struzik
Powierzchnia 35 558,18 km²
Ludność 5 188 488[1] mieszk.
(2008)
Gęstość zaludnienia 145[1] mieszk./km²
Urbanizacja 64,7%
Tablica rejestracyjna W
TERYT 14
Kod ISO PL-MZ
zobacz: szczegółowy podział administracyjny
Powiaty województwa mazowieckiego
powiaty grodzkie 5
ziemskie 37
gminy miejskie 35
miejsko-wiejskie 50
wiejskie 229
Mazowiecki Urząd Wojewódzki

pl. Bankowy 3/5
00-950 Warszawa
tel.: (22) 695 62 44, fax 620-37-04
Oficjalna strona województwa mazowieckiego
Gęstość zaludnienia w województwie mazowieckim terenów wiejskich w osobach na km² (w przekroju gminnym, stan 1 stycznia 2007 roku) [1].

Województwo mazowieckie – od 1 stycznia 1999 jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw.

Spis treści

[edytuj] Historia

 Osobny artykuł: Województwo mazowieckie (I Rzeczpospolita).

Historycznie województwo mazowieckie istniało w latach 1526-1795 i 1816-1837.

Obecne województwo mazowieckie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie administracyjne

Województwo jest położone w środkowo-wschodniej Polsce i graniczy z następującym województwami:

[edytuj] Położenie fizycznogeograficzne

 Osobny artykuł: Regionalizacja fizycznogeograficzna województwa mazowieckiego.

Województwo położone jest w większości na obszarze Niżu Środkowoeuropejskiego, tylko jego niewielkie wschodnie fragmenty leżą na terenie Niżu Wschodniobałtycko-Białoruskiego, a południowe na terenie Wyżyn Polskich. Obszar Województwa zawiera się w 11 makroregionach fizycznogeograficznych i 34 mezoregionach.

[edytuj] Położenie historyczne

Mimo że województwo mazowieckie jest często określane jako Mazowsze, nie jest nim w całości. Wschodnia część województwa to region Podlaski (w znacznie mniejszym stopniu niż geograficznie), natomiast południowa część to ziemia radomska będąca częścią Małopolski. Różnice historyczno-kulturowe widoczne są w wielu aspektach, m.in. w architekturze wiejskiej, sposobie zwijania snopów siana czy strojach ludowych.

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r. 29:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 5 188 488 100 2 705 344 52,1 2 483 144 47,9
powierzchnia 35 558,18 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 145,9 76,1 69,8

[edytuj] Ochrona przyrody

Wg danych z roku 2000 powierzchnia obszarów chronionych w województwie mazowieckim ogółem wynosiła 1053439,9 ha, co stanowiło 29,6% powierzchni województwa. Na terenie województwa mazowieckiego znajdowało się:

Zobacz też: pomniki przyrody województwa mazowieckiego.

[edytuj] Nauka i oświata

Na terenie województwa działa dobre zaplecze naukowo-oświatowe. Jest to obszar występowania wielu uczelni wyższych. Ich największym skupiskiem jest Warszawa, ale są również zlokalizowane w innych miastach województwa (Płock, Pułtusk, Radom, Siedlce).

Wyższe uczelnie publiczne: (zobacz też wyższe uczelnie w Warszawie)

[edytuj] Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny województwa mazowieckiego.

Województwo mazowieckie składa się z 42 powiatów (37 ziemskich i 5 grodzkich). Powiaty dzielą się na 314 gmin – 35 miejskich, 50 miejsko-wiejskich i 229 wiejskich.

Powiaty ziemskie:

Powiaty grodzkie:

[edytuj] Miasta

Województwo mazowieckie - miasta w granicach administracyjnych

W województwie mazowieckim jest 85 miast, w tym 5 miast na prawach powiatów i 30 miast na prawach gminy.
Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 30 czerwca 2006 r.

  1. Warszawa – 1 700 536 (517,90 km²)
  2. Radom – 226 895 (111,71 km²)
  3. Płock – 127 307 (88,06 km²)
  4. Siedlce – 76 074 (31,87 km²)
  5. Pruszków – 55 452 (19,15 km²)
  6. Ostrołęka – 53 579 (29,00 km²)
  7. Legionowo – 50 553 (13,60 km²)
  8. Ciechanów – 45 888 (32,84 km²)
  9. Otwock – 43 833 (47,33 km²)
  10. Żyrardów – 40 892 (14,35 km²)
  11. Sochaczew – 37 998 (26,13 km²)
  12. Mińsk Mazowiecki – 37 544 (13,12 km²)
  13. Piaseczno – 37 506 (16,33 km²)
  14. Wołomin – 36 710 (17,32 km²)
  15. Mława – 29 744 (35,50 km²)
  16. Nowy Dwór Mazowiecki – 27 431 (28,27 km²)
  17. Wyszków – 27 112 (20,78 km²)
  18. Grodzisk Mazowiecki – 26 933 (13,19 km²)
  19. Ząbki – 24 599 (11,13 km²)
  20. Marki – 23 513 (26,01 km²)
  21. Piastów – 23 214 (5,83 km²)
  22. Ostrów Mazowiecka – 22 641 (22,09 km²)
  23. Płońsk – 22 295 (11,38 km²)
  24. Pionki – 19 944 (18,34 km²)
  25. Sokołów Podlaski – 19 338 (17,50 km²)
  26. Gostynin – 19 084 (32,31 km²)
  27. Pułtusk – 19 049 (22,83 km²)
  28. Sierpc – 18 831 (18,60 km²)
  29. Kozienice – 18.633 (10,45 km²)
  30. Sulejówek – 18 569 (19,51 km²)
  31. Józefów – 18 306 (23,92 km²)
  32. Kobyłka – 17 933 (20,05 km²)
  33. Zielonka – 17 091 (79,23 km²)
  34. Przasnysz – 16 960 (25,16 km²)
  35. Konstancin-Jeziorna – 16 454 (17,10 km²)
  36. Garwolin – 16 191 (22,08 km²)
  37. Łomianki – 15 679 (8,40 km²)
  38. Milanówek – 15 540 (13,52 km²)
  39. Grójec – 15 028 (8,52 km²)
  40. Węgrów – 12 592 (35,50 km²)
  41. Błonie – 12 229 (9,12 km²)
  42. Szydłowiec – 12 172 (21,93 km²)
  43. Brwinów – 11 934 (10,06 km²)
  44. Góra Kalwaria – 11 216 (13,72 km²)
  45. Warka – 11 018 (25,78 km²)
  46. Karczew – 10 422 (28,11 km²)
  47. Maków Mazowiecki – 9 953 (10,30 km²)
  48. Żuromin – 8 733 (11,11 km²)
  49. Zwoleń – 8 216 (15,78 km²)
  50. Ożarów Mazowiecki – 8 041 (5,75 km²)
  51. Radzymin – 7 913 (23,32 km²)
  52. Nasielsk – 7 419 (12,67 km²)
  53. Tłuszcz – 7 328 (7,81 km²)
  54. Białobrzegi – 7 317 (7,51 km²)
  55. Łosice – 7 173 (23,75 km²)
  56. Łochów – 6 485 (13,35 km²)
  57. Mszczonów – 6 238 (8,56 km²)
  58. Przysucha – 6 228 (6,98 km²)
  59. Lipsko – 5 914 (15,70 km²)
  60. Iłża – 5 212 (15,83 km²)
  61. Łaskarzew – 4 941 (15,35 km²)
  62. Raciąż – 4 732 (8,16 km²)
  63. Pilawa – 4 221 (6,62 km²)
  64. Gąbin – 4 138 (28,16 km²)
  65. Żelechów – 4 028 (12,14 km²)
  66. Skaryszew – 4 019 (27,49 km²)
  67. Tarczyn – 3 883 (5,24 km²)
  68. Nowe Miasto nad Pilicą – 3 874 (11,14 km²)
  69. Podkowa Leśna – 3 729 (10,10 km²)
  70. Serock – 3 686 (12,48 km²)
  71. Halinów – 3 394 (2,84 km²)
  72. Zakroczym – 3 348 (19,51 km²)
  73. Glinojeck – 3 119 (7,37 km²)
  74. Myszyniec – 3 030 (10,74 km²)
  75. Drobin – 2 973 (9,64 km²)
  76. Kałuszyn – 2 927 (12,29 km²)
  77. Chorzele – 2 799 (17,51 km²)
  78. Wyszogród – 2 793 (13,87 km²)
  79. Różan – 2 673 (6,67 km²)
  80. Mogielnica – 2 476 (12,98 km²)
  81. Kosów Lacki – 2 157 (11,57 km²)
  82. Bieżuń – 1 871 (12,07 km²)
  83. Brok – 1 869 (28,05 km²)
  84. Mordy – 1 855 (4,54 km²)
  85. Wyśmierzyce – 871 (16,56 km²)
 Zobacz też: Miasta w Polsce (statystyki).

[edytuj] Gospodarka

Województwo mazowieckie ma najwyższy spośród wszystkich polskich województw dochód na głowę mieszkańca, który wynosi 81% średniego dochodu w Unii Europejskiej. Warszawa jest uznawana za finansową stolicę Polski. W Płocku swoją siedzibę ma PKN Orlen, największy polski koncern paliwowy.

Mazowieckie jest jednym z najbardziej zróżnicowanych gospodarczo województw w kraju. Większość województwa jest stosunkowo słabo rozwinięta. Wybija się tu najbardziej rozwinięta gospodarczo Warszawa oraz jej okolice, bogate są również miasta Płock i Siedlce[potrzebne źródło]. Najbiedniejszym regionem jest region radomski. Radom ma obecnie najwyższe bezrobocie wśród miast ponad 100-tysięcznych oraz wśród powiatów grodzkich.

[edytuj] Religia

Większość mieszkańców województwa mazowieckiego należy do Kościoła katolickiego. Praktykuje jednak mniej niż połowa ludności. W archidiecezji warszawskiej praktykuje 30% ludności, w diecezji płockiej 32% i 34% w diecezji warszawsko-praskiej, co sprawia, że należą one do najbardziej zlaicyzowanych w Polsce. W diecezji radomskiej praktykuje 37% ludności. Najbardziej religijna jest diecezja siedlecka (45%) i diecezja łomżyńska (44%).[2] Na terenie województwa działają także synagogi (neoortodoksyjna, reformowana i ortodoksyjna), meczet, sikhowska gurdawara, jedyna wolnostojąca kaplica mormonów oraz bardzo dużo kościołów protestanckich. Trwają starania o wybudowanie świątyni buddyjskiej. Historycznie, bardzo duże znaczenie na tych ziemiach miał judaizm, gdyż Żydzi stanowili do II wojny światowej między 20% a 50% ludności mazowieckich miasteczek. Na północno-wschodnim Mazowszu istotny był kalwinizm. W Płocku z kolei narodził się mariawityzm. Obecnie w na terenie województwa mazowieckiego działają parafie Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, zrzeszonie w diecezji warszawsko-płockiej i lubelsko-podlaskiej, oraz Kościoła Katolickiego Mariawitów z siedzibą w Felicjanowie.

[edytuj] Język

Większość ludności Mazowsza posługuje się językiem polskim. Przed II wojną światową wśród Żydów w użyciu był język jidisz, obecnie jest on nauczany jedynie na Uniwersytecie Warszawskim oraz używany w Teatrze Żydowskim w Warszawie w niektórych sztukach. Na wsi posługiwano się dialektem mazowieckim, który zanikł w ostatnich dziesięcioleciach.

[edytuj] Zmiany

Rozważany był projekt wyłączenia z regionu Warszawy jako niezależnego województwa i przeniesienia stolicy Mazowsza do innego miasta np. do Płocka lub Radomia. Zwolennicy tego rozwiązania wskazują, że z powodu wysokiego wskaźnika PKB per capita w Warszawie reszta województwa nie będzie mogła korzystać z funduszy strukturalnych UE, gdy PKB dla całego województwa przekroczy wyznaczony przez Unię Europejską wskaźnik 75% PKB. Przeciwnicy zwracają uwagę na wysokie koszty administracyjne wynikłe z dublowania urzędów i przeprowadzki do innego miasta oraz konieczności zmiany wielu systemów w administracji publicznej. Premier Donald Tusk w swoim expose zapowiedział, że nie przewiduje w czasie swoich rządów poparcia żadnych inicjatyw w zakresie zmiany podziału administracyjnego.

Zobacz także: Warszawa (projekt województwa), województwo staropolskie

[edytuj] Galeria

Warszawa - Stare Miasto

Centrum finansowe Warszawy

Płock - Ratusz

Płock Zamek Książąt Mazowieckich

Płock- Katedra

Mariawicka Świątynia Miłosierdzia i Miłości w Płocku

Siedlce - Urząd Miasta

Ostrołęka - Ratusz

Ciechanów - Ratusz

Mińsk Mazowiecki - Pałac Doria Dernałowiczów

Starawieś - Pałac Radziwiłłów

Radom - Urząd Wojewódzki


[edytuj] Wojewodowie

 Osobny artykuł: Wojewodowie mazowieccy.

[edytuj] Zarząd Województwa Mazowieckiego

Zbigniew Kuźmiuk

[edytuj] Marszałkowie Województwa Mazowieckiego

[edytuj] Wicemarszałkowie Województwa Mazowieckiego

[edytuj] Członkowie Zarządu Województwa Mazowieckiego

[edytuj] Sejmik Województwa Mazowieckiego

[edytuj] Prezydium Sejmiku Województwa Mazowieckiego

Krzysztof Borkowski

[edytuj] Radni Sejmiku Województwa Mazowieckiego

[edytuj] Klub Radnych Platforma Obywatelska

  1. Ludwik Rakowski - Przewodniczący Klubu
  2. Artur Buczyński
  3. Leszek Celej od listopada 2007 (zastąpił radnego Jacka Kozaczyńskiego)
  4. Lucyna Fidor od listopada 2007 (zastąpiła radnego Czesława Czechyrę)
  5. Janusz Gołota
  6. były radny PiS Jarosław Jankowski
  7. Klara Kazimierska-Czaja
  8. Jolanta Koczorowska
  9. Grzegorz Kostrzewa-Zorbas
  10. Stefan Kotlewski
  11. Tomasz Kucharski
  12. była radna PiS Elżbieta Lanc
  13. Olga Łyjak
  14. były radny PiS Jan Osiej od listopada 2007 (zastąpił radną Teresę Wargocką)
  15. Leszek Ruszczyk
  16. Krzysztof Skolimowski
  17. Robert Soszyński
  18. Urszula Uranowska-Muszyńska
  19. Andrzej Wojciechowski

[edytuj] Klub Radnych Polskie Stronnictwo Ludowe

Adam Struzik
  1. Adam Struzik - Przewodniczący Klubu
  2. Henryk Antczak
  3. vacat (Krzysztof Borkowski 24 czerwca 2009 objął mandat poselski po Jarosławie Kalinowskim, który dostał się do Parlamentu Europejskiego)
  4. Witold Chrzanowski
  5. Bogumił Ferensztajn
  6. Danuta Janusz
  7. Maria Kowalska
  8. Wiesława Krawczyk
  9. Jerzy Krupa
  10. Marian Krupiński od grudnia 2006 (zastąpił radnego Mirosława Augustyniaka)
  11. Bożenna Pacholczak
  12. była radna PiS Erwina Ryś-Ferens
  13. Wojciech Siemion od listopada 2007 (zastąpił radnego Janusza Piechocińskiego)

[edytuj] Klub Radnych Prawo i Sprawiedliwość

Jan Rejczak
  1. Maciej Więckowski - Przewodniczący Klubu
  2. Agnieszka Górska od marca 2007 (zastąpiła radnego Igora Marszałkiewicza)
  3. Irena Kleniewska od listopada 2007 (zastąpiła radnego Mariusza Błaszczaka)
  4. Benedykt Pszczółkowski
  5. Jan Rejczak
  6. Janina Rogg
  7. Karol Tchórzewski

[edytuj] Mazowieckie Przymierze Prawicy

[4]

  1. były radny LPR i PSL Cyprian Gutkowski - Przewodniczący Klubu
  2. były radny LPR i PSL Ryszard Chojnacki
  3. były radny PiS, członek Polski XXI Jakub Czułba
  4. były radny PO, członek Prawicy Rzeczypospolitej Piotr Strzembosz
  5. były radny LPR i PSL Paweł Sulowski
  6. była radna PiS, członkini Polski XXI Lidia Ujazdowska

[edytuj] Radni Niezrzeszeni

  1. były radny LPR Marian Brudzyński
  2. były radny LiD, członek PD - demokraci.pl Marcin Święcicki
  3. była radna LiD, członkini SdPL Dorota Grochala od listopada 2007 (zastąpiła radnego Marka Borowskiego)
  4. były radny PiS Tomasz Matuszewski od maja 2007 (zastąpił radnego Marka Martynowskiego)
  5. były radny LiD, członek SLD Marek Papuga od listopada 2007 (zastąpił radnego Marka Balickiego)
  6. były radny LiD, członek SLD Jacek Pużuk od listopada 2007 (zastąpił radnego Andrzeja Celińskiego)

[edytuj] Byli Radni

  1. Mirosław Augustyniak (PSL) do grudnia 2006 (zrzeczenie się mandatu)
  2. Janusz Kotowski (PiS) do grudnia 2006 (od 4 grudnia 2006 prezydent miasta Ostrołęki)
  3. Igor Marszałkiewicz (PiS) do lutego 2007 (zrzeczenie się mandatu)
  4. Marek Martynowski (PiS) do kwietnia 2007 (od 19 kwietnia 2007 do 13 listopada 2007 I wicewojewoda mazowiecki)
  5. Czesław Czechyra do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PO)
  6. Jacek Kozaczyński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PO)
  7. Mariusz Błaszczak do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PiS)
  8. Teresa Wargocka od grudnia 2006 do listopada 2007 (od listopada 2007 posłanka PiS), (w grudniu 2006 zastąpiła radnego Janusza Kotowskiego)
  9. Janusz Piechociński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł PSL)
  10. Marek Balicki do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
  11. Marek Borowski do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
  12. Andrzej Celiński do listopada 2007 (od listopada 2007 poseł LiD)
  13. Krzysztof Borkowski do czerwca 2009 (od czerwca 2009 poseł PSL)

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008 r.. „Informacje i opracowania statystyczne” (2008). Ireneusz Budzyński – kierujący. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507 . [dostęp 2008-08-13]. 
  2. ↑ Ekai.pl - Statystyki religijności
  3. ↑ GW: Jak dentysta Giertycha został marszałkiem (22.06.2007)
  4. ↑ http://www.mazovia.pl/?a=radni_klub&kad=3&gm=8&sm=11

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Zobacz też

p • d • e
Województwo mazowieckie
Powiaty grodzkie Herb województwa mazowieckiego
Powiaty ziemskie
p • d • e
Województwa Polski
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_mazowieckie”
Utwórz książkę