Województwo podkarpackie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
województwo podkarpackie
Herb województwa podkarpackiego Flaga województwa podkarpackiego
Herb województwa Flaga województwa
Podkarpackie (EE,E NN,N).png
województwo podkarpackie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku		 POL Rzeszów COA.svg Rzeszów
Urząd Wojewódzki Rzeszów,
ul. Grunwaldzka 15
Wojewoda Małgorzata Chomycz-Śmigielska
Urząd Marszałkowski Rzeszów,
al. Łukasza Cieplińskiego 4
Marszałek Mirosław Karapyta
Powierzchnia 17 845,66 km²
Ludność 2 103 505 ▲[1] mieszk.
(2011)
Gęstość zaludnienia 118[1] mieszk./km²
Urbanizacja 40,6%
Tablica rejestracyjna R
TERYT 18
Kod ISO PL-PK
Podział administracyjny województwa podkarpackiego
Powiaty województwa podkarpackiego
powiaty grodzkie 4
ziemskie 21
gminy miejskie 16
miejsko-wiejskie 34
wiejskie 110
Adres urzędu
wojewódzkiego		 ul. Grunwaldzka 15
35-959 Rzeszów
Podkarpacki Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa podkarpackiego

Województwo podkarpackie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 roku. Powstało poprzez scalenie ziem dawnego województwa rzeszowskiego sprzed 1975 roku (z wyjątkiem powiatu gorlickiego), tj. województw przemyskiego i rzeszowskiego, oraz części krośnieńskiego, tarnobrzeskiego i tarnowskiego. Województwo zajmuje powierzchnię 17 846 km² i zajmuje 11 miejsce w kraju. Pod względem liczby mieszkańców (2 103 505 osób) województwo znajduje się na 9 miejscu w Polsce.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Województwo podkarpackie - mapa fizyczna.png
Tarnica 1346 n.p.m. – najwyższy szczyt polskich Bieszczadów i najwyżej położony punkt województwa
Zapora w Solinie i Jezioro Solińskie
San widok z Zamku Sobień

[edytuj] Położenie administracyjne

Region położony jest w południowo-wschodniej części kraju, graniczy od wschodu z obwodem lwowskim i obwodem zakarpackim Ukrainy, od południa ze krajem preszowskim Słowacji oraz z województwami: od północnego wschodu z lubelskim, od północnego zachodu z świętokrzyskim i od zachodu z małopolskim. Stolicą województwa podkarpackiego jest Rzeszów.

[edytuj] Położenie geograficzne

Obszar woj. podkarpackiego obejmuje:

Pod względem historycznym woj. podkarpackie obejmuje południowo-wschodnią część Małopolski.

[edytuj] Wody

Trzy największe rzeki w województwie to prawe dopływy Wisły: San i Wisłoka oraz dopływ Sanu: Wisłok. Rzeki Strwiąż oraz Mszanka uchodzą do Dniestru i należą do zlewni Morza Czarnego[2][3]. Wszystkie pozostałe należą do zlewni Morza Bałtyckiego. Rzeki regionu są uważane za jedne z najczystszych w kraju.

[edytuj] Podział administracyjny

Information icon.svg Osobny artykuł: Podział administracyjny województwa podkarpackiego.

Podział na powiaty – dane wg GUS z 1 stycznia 2011[1]

Herb Nazwa Rodzaj
powiatu		 Siedziba Powierzchnia
(km²)		 Ludność Gęstość zaludnienia
(osób/km²)
POL powiat bieszczadzki COA.png bieszczadzki ziemski Ustrzyki Dolne 1139,07 21990 19,31
POL powiat brzozowski COA.svg brzozowski ziemski Brzozów 539,34 65274 121,03
POL powiat dębicki COA.svg dębicki ziemski Dębica 777,48 133517 171,73
POL powiat jarosławski COA.svg jarosławski ziemski Jarosław 1028,66 121433 118,05
POL powiat jasielski COA.svg jasielski ziemski Jasło 830,87 114628 137,96
POL powiat kolbuszowski COA.svg kolbuszowski ziemski Kolbuszowa 773,17 61594 79,66
POL powiat krośnieński COA.svg krośnieński ziemski Krosno 925,88 111194 120,1
POL powiat leski COA.png leski ziemski Lesko 834,94 26658 31,93
POL powiat leżajski COA.svg leżajski ziemski Leżajsk 583,71 68985 118,18
POL powiat lubaczowski COA.svg lubaczowski ziemski Lubaczów 1308,36 56681 43,32
POL powiat łańcucki COA.svg łańcucki ziemski Łańcut 451,84 78656 174,08
POL powiat mielecki COA.svg mielecki ziemski Mielec 880,50 134045 152,24
POL powiat niżański COA 1.svg niżański ziemski Nisko 785,64 66909 85,16
POL powiat przemyski COA.svg przemyski ziemski Przemyśl 1211,21 71244 58,82
POL powiat przeworski COA.svg przeworski ziemski Przeworsk 698,02 78655 112,68
POL powiat ropczycko-sędziszowski COA.svg ropczycko-sędziszowski ziemski Ropczyce 548,31 72008 131,33
POL powiat rzeszowski COA.svg rzeszowski ziemski Rzeszów 1157,38 161104 139,2
POL powiat sanocki COA.svg sanocki ziemski Sanok 1223,66 94905 77,56
POL powiat stalowowolski COA.svg stalowowolski ziemski Stalowa Wola 831,74 107470 129,21
POL powiat sztrzyżowski COA.svg strzyżowski ziemski Strzyżów 503,47 61897 122,94
POL powiat tarnobrzeski COA.svg tarnobrzeski ziemski Tarnobrzeg 521,07 53517 102,71
POL Krosno COA.svg Krosno miasto na prawach powiatu - 43,50 47471 1091,29
POL Przemyśl COA.svg Przemyśl miasto na prawach powiatu - 46,18 66229 1434,15
POL Rzeszów COA.svg Rzeszów miasto na prawach powiatu - 116,36 178227 1531,69
POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg miasto na prawach powiatu - 85,40 49214 576,28

[edytuj] Demografia

Obszar województwa zamieszkuje 2 103 505 osób (dane z 1 stycznia 2011 r. opublikowane przez GUS) w 46 miastach, 2164 miejscowościach wiejskich tworzących 1530 sołectw, 160 gmin (stan na 1 stycznia 2011) , 21 powiatów oraz 4 miasta na prawach powiatu.

Dane GUS z 1 stycznia 2011[1]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 2 103 505 100 1 074 891 51,1 1 028 614 48,9
powierzchnia 17 845,66 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 117,8 60,2 57,6

Według ostatnich danych GUS-u średnia życia w województwie jest najwyższą w Polsce i wynosi odpowiednio: mężczyźni 73 lata (Polska 71), kobiety 81 lat (Polska 80). Na długowieczność mieszkańców regionu decydujący wpływ mają: czyste środowisko, zdrowy styl życia oraz niski poziom stresu[4].

[edytuj] Miasta

Ratusz w Rzeszowie
Ratusz w Jarosławiu
Część zachodnia Rynku w Sanoku
Fort XV "Borek" Twierdzy Przemyśl
Organy w Bazylice Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Leżajsku
Zamek Kazimierzowski w Przemyślu
Pałac Sroczyńskich.Miejsce urodzenia Hubala
Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie

W województwie podkarpackim jest 50 miast, w tym 4 miasta na prawach powiatów. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców (faktycznego miejsca zamieszkania), na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2011[1]

Herb Nazwa Powiat Ludność Powierzchnia
(km²)		 Gęstość zaludnienia
(osób/km²)		 Siedziba
powiatu
POL Rzeszów COA.svg Rzeszów miasto na prawach powiatu 178 227 116,36 1532 grodzkiego,ziemskiego
POL Przemyśl COA.svg Przemyśl miasto na prawach powiatu 66 229 46,18 1434 grodzkiego,ziemskiego
POL Stalowa Wola COA.svg Stalowa Wola stalowowolski 63 371 82,52 768 ziemskiego
POL Mielec COA.svg Mielec mielecki 60 743 46,89 1295 ziemskiego
POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg miasto na prawach powiatu 49 214 85,40 576 grodzkiego,ziemskiego
POL Krosno COA.svg Krosno miasto na prawach powiatu 47 471 43,50 1091 grodzkiego,ziemskiego
POL Dębica N COA.svg Dębica dębicki 47 234 33,98 1374 ziemskiego
POL Jarosław COA alt.svg Jarosław jarosławski 39 702 34,61 1147 ziemskiego
POL Sanok COA.svg Sanok sanocki 39 106 38,08 1027 ziemskiego
POL Jasło COA.svg Jasło jasielski 36 932 36,52 1011 ziemskiego
POL Łańcut COA.svg Łańcut łańcucki 18 057 19,42 930 ziemskiego
POL Przeworsk COA.svg Przeworsk przeworski 15 733 22,13 711 ziemskiego
POL gmina Nisko COA.svg Nisko niżański 15 535 60,96 255 ziemskiego
POL Ropczyce COA.svg Ropczyce ropczycko-sędziszowski 15 369 47,10 326 ziemskiego
POL Leżajsk COA 1.svg Leżajsk leżajski 14 126 20,58 686 ziemskiego
POL Lubaczów COA.svg Lubaczów lubaczowski 12 374 25,73 481 ziemskiego
POL Nowa Dęba COA.svg Nowa Dęba tarnobrzeski 11 237 16,70 673
POL Kolbuszowa COA.svg Kolbuszowa kolbuszowski 9 156 7,94 1153 ziemskiego
POL Ustrzyki Dolne COA.svg Ustrzyki Dolne bieszczadzki 9 349 16,79 557 ziemskiego
POL Strzyżów COA.svg Strzyżów strzyżowski 8 773 13,89 632 ziemskiego
POL Brzozów COA.svg Brzozów brzozowski 7 579 11,46 661 ziemskiego
POL Sędziszów Małopolski COA.svg Sędziszów Małopolski ropczycko-sędziszowski 7 149 9,96 718
POL Rudnik nad Sanem COA.svg Rudnik nad Sanem niżański 6 753 36,60 185
POL Dynów COA.svg Dynów rzeszowski 6 105 24,55 249
POL Nowa Sarzyna COA.svg Nowa Sarzyna leżajski 6 103 9,15 667
POL Boguchwała COA.svg Boguchwała rzeszowski 5 943 9,11 652
POL Lesko COA.svg Lesko leski 5 700 15,33 372 ziemskiego
POL Jedlicze COA.svg Jedlicze krośnieński 5 608 10,60 529
POL Głogów Małopolski COA.svg Głogów Małopolski rzeszowski 5 568 13,73 406
POL Radymno COA.svg Radymno jarosławski 5 440 13,62 399
POL Zagórz COA.svg Zagórz sanocki 5 007 22,30 225
POL Pilzno COA.svg Pilzno dębicki 4 622 16,04 288
POL Sokołów Małopolski COA.svg Sokołów Małopolski rzeszowski 3 968 15,54 255
POL Rymanów COA.svg Rymanów krośnieński 3 571 12,39 288
POL gmina Pruchnik COA.svg Pruchnik jarosławski 3 678 19,91 185
POL Tyczyn COA.svg Tyczyn rzeszowski 3 474 9,67 359
POL Kańczuga COA.svg Kańczuga przeworski 3 178 7,60 418
POL Radomyśl Wielki COA.svg Radomyśl Wielki mielecki 3 045 8,79 346
POL Oleszyce COA.svg Oleszyce lubaczowski 3 036 5,08 589
POL gmina Brzostek COA.svg Brzostek dębicki 2 640 8,82 301
POL Sieniawa COA 1.svg Sieniawa przeworski 2 133 6,74 316
POL Dukla COA.svg Dukla krośnieński 2 128 5,48 388
POL Błażowa COA.svg Błażowa rzeszowski 2 119 4,23 501
POL Narol COA.svg Narol lubaczowski 2 069 12,42 167
POL Cieszanów COA.svg Cieszanów lubaczowski 1 943 15,06 129
POL Iwonicz-Zdrój COA.svg Iwonicz-Zdrój krośnieński 1 763 5,89 299
POL gmina Przeclaw COA.svg Przecław mielecki 1 621 16,02 101
POL Ulanów COA.svg Ulanów niżański 1 526 8,20 186
POL gmina Kołaczyce COA.svg Kołaczyce jasielski 1 453 7,15 203
POL Baranów Sandomierski COA.svg Baranów Sandomierski tarnobrzeski 1 423 9,15 156
Information icon.svg Zobacz też: Miasta w Polsce (statystyki).

[edytuj] Administracja i polityka

[edytuj] Samorząd

Organem stanowiącym jest Sejmik Województwa Podkarpackiego, składający się z 33 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Rzeszów. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Podział klubów w Sejmiku Województwa Podkarpackiego (stan na grudzień 2010 r.):

Marszałkowie województwa:

[edytuj] Administracja rządowa

Urząd wojewódzki w Rzeszowie

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Podkarpacki, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Rzeszów[5]. Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie znajduje się przy ulicy Grunwaldzkiej 15. W ramach urzędu działają także 3 delegatury: w Krośnie, Przemyślu i Tarnobrzegu.

Delegatury urzędu wojewódzkiego obejmują swoim zasięgiem działania:

  • delegatura w Krośnie powiaty: bieszczadzki, brzozowski, jasielski, krośnieński, leski, sanocki i miasto Krosno;
  • delegatura w Przemyślu powiaty: jarosławski, lubaczowski, przemyski, przeworski i miasto Przemyśl;
  • delegatura w Tarnobrzegu powiaty: mielecki, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski i miasto Tarnobrzeg[6].

Wojewodowie

Wicewojewodowie

[edytuj] Okręgi wyborcze

Okręg wyborczy nr 22 do Sejmu RP (stan na 14 grudzień 2011)[7]

Okręg wyborczy nr 23 do Sejmu RP (stan na 14 grudzień 2011)

Okręg wyborczy nr 54 do Senatu RP (stan na 14 grudzień 2011)

Okręg wyborczy nr 55 do Senatu RP (stan na 14 grudzień 2011)

Okręg wyborczy nr 56 do Senatu RP (stan na 14 grudzień 2011)

Okręg wyborczy nr 57 do Senatu RP (stan na 14 grudzień 2011)

Okręg wyborczy nr 58 do Senatu RP (stan na 14 grudzień 2011)

Okręg wyborczy nr 9 do Parlamentu Europejskiego w Polsce (stan na 2009)

[edytuj] Zamki i pałace Podkarpacia

Zamek w Baranowie Sandomierskim
Zamek Lubomirskich w Łańcucie
Zamek w Krasiczynie
Zamek Lubomirskich w Rzeszowie

[edytuj] Gospodarka

Black Hawk – średni wielozadaniowy amerykański śmigłowiec transportowy produkowany w PZL Mielec[9].
Wyrzutnia WR-40 Langusta produkowana w Hucie Stalowa Wola
Haubicoarmata Krab produkowana w Hucie Stalowa Wola
Leopard 6 Litre Roadster – luksusowy samochód sportowy produkowany przez Leopard Automobile AB w Mielcu
Autosan – marka autobusów produkowanych w Sanoku.

W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. podkarpackiego wynosił 48,5 mld zł, co stanowiło 3,8% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 69,0% średniej krajowej, co plasowało podkarpackie na ostatnim miejscu względem innych województw[10].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. podkarpackiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 2962,52 zł, co lokowało je na 15. miejscu względem wszystkich województw[11].

W końcu czerwca 2011 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 135,7 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 15,0% do aktywnych zawodowo[12].

Podkarpackie gospodarstwa rolne są jednak bardzo rozdrobnione, co bardzo negatywnie wpływa na ich rentowność i rzadko kiedy jest jedynym źródłem utrzymania rodziny[13].

W regionie, szczególnie na południu rozwija się infrastruktura turystyczna. Powstaje coraz więcej hoteli, pensjonatów i ośrodków wypoczynkowych. Dzięki utworzeniu w roku 2005 międzynarodowego portu lotniczego w Rzeszowie, Podkarpacie odwiedza coraz więcej turystów zagranicznych[14].

Szczególnie charakterystyczny dla Rzeszowszczyzny jest przemysł lotniczy. Branża ta powoli wychodzi z fatalnej kondycji, w jakiej znalazła się po rozpadzie Układu Warszawskiego. Ponadto w województwie silnie rozwinięty jest przemysł farmaceutyczny, informatyczny i spożywczy. W Mieleckiej i Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej powstają kolejne zakłady przemysłowe (łącznie powstało już ponad 20 tys. miejsc pracy), kluczowe dla rozwoju regionu jest też powstanie Podkarpackiego Parku Naukowo-Technologicznego w Rzeszowie[15].

Surowcami kopalnymi są siarka, ropa naftowa oraz gaz ziemny. Surowce mineralne są wydobywane głównie w górzystej, południowej części województwa: piaskowce, wapienie, gipsy (w tym gips alabastrowy), glinki ceramiczne, piaski (w tym piaski szklarskie) i żwiry, a także torf, wody mineralne i geotermalne[16].

[edytuj] Specjalne strefy ekonomiczne

[edytuj] Parki przemysłowe i technologiczne

[edytuj] Nauka i oświata

Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego
  • Tarnobrzeg
    • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnobrzegu im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu
    • Zespół Kolegiów Nauczycielskich w Tarnobrzegu
    • Wyższa Szkoła Handlowa w Kielcach Wydział Zamiejscowy w Tarnobrzegu[17]
    • Profesjonalna Szkoła Biznesu
    • Małopolska Szkoła Handlowa
    • Szkoła Zarządzania
  • Krosno
    • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie – (14 kierunków kształcenia) z jednostkami: Instytut Politechniczny, Instytut Kultury Fizycznej, Instytut Humanistyczny, Instytut Gospodarki i Polityki Społecznej, Studium Języków Obcych i Nauk Społecznych, Studium Nauk Matematyczno-Przyrodniczych, Studium Wychowania Fizycznego i Sportu.
    • Państwowe Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy w Krośnie
    • Niepubliczna Szkoła Biznesu w Krośnie
    • Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Oddział w Krośnie
    • Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie – oddział w Krośnie
  • Jasło
    • Podkarpacka Szkoła Wyższa w Jaśle im. bł. księdza Władysława Findysza
  • Leżajsk
    • Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Leżajsku
  • Przeworsk
    • Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Przeworsku
  • Nisko
    • Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Nisku (Język angielski)
    • Politechnika Radomska – Wydział Transportu Politechniki Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego

[edytuj] Sport

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Sport w województwie podkarpackim.

[edytuj] Piłka nożna

Najbardziej utytułowanym klubem piłkarskim w województwie jest Stal Mielec, dwukrotny mistrz Polski w sezonach 1972/73 i 1975/76, wicemistrz 1974/75, finalista Pucharu Polski 1975/76 oraz jeden z dwóch polskich ćwierćfinalistów Pucharu UEFA w historii (edycja 1975/76)[18]. W czasach świetności klubu, które przypadły na lata 70. XX wieku, grało w nim wielu reprezentantów Polski i innych czołowych piłkarzy. Na początku lat 90. główny sponsor klubu, PZL Mielec, popadł w poważne tarapaty finansowe, a wraz z nim klub. W sezonie 2010/2011 drużyna seniorów gra w nowej III lidze[19], jednak trofea zdobywają młodzi piłkarze (Mistrzostwo Polski U-17 w 2007, wicemistrzostwo U-19 w 2007).

Stal Mielec nie jest jedynym klubem województwa, który osiągał sukcesy. W rozgrywkach najwyższej ligi w Polsce brały udział również Stal Rzeszów, Stal Stalowa Wola, Siarka Tarnobrzeg, oraz Igloopol Dębica. Stal Rzeszów w 1975 roku zdobyła Puchar Polski.

W sezonie 2010/2011 województwo nie ma żadnego reprezentanta ani w Ekstraklasie, ani w I lidze. Resovia Rzeszów, Stal Rzeszów oraz Stal Stalowa Wola grają w II lidze[20].

[edytuj] Siatkówka

Hala Podpromie w Rzeszowie

Szczególnie zasłużonym klubem jest Resovia Rzeszów, który święcił największe triumfy w latach 70. i 80. Resovia jest czterokrotnym Mistrzem Polski, czterokrotnym zdobywcą Pucharu Polski oraz Klubowym Wicemistrzem Świata z 1974 roku. Obecnie drużyna powraca do świetności – w 2004 roku, po dwunastoletniej przerwie, wywalczyła awans do Polskiej Ligi Siatkówki, a w latach 2009, 2010 i 2011 stawała na podium Mistrzostw Polski.

Również siatkarze Stali Mielec odnosili sukcesy – mężczyźni w 1976 roku zdobyli Puchar Polski, kobiety zaś w 2000 roku wicemistrzostwo Polski i ćwierćfinał Pucharu Konfederacji CEV w 2003 roku.

W sezonie 2011/2012 województwo w PlusLidze reprezentują siatkarze Resovii Rzeszów, w PlusLidze Kobiet zaś siatkarki Stali Mielec.

[edytuj] Żużel

Żużlowcy Stali Rzeszów w trakcie pojedynku w sezonie 2009

Stal Rzeszów od lat reprezentuje województwo w najważniejszych rozgrywkach, klub ten wielokrotnie zdobywał medale wszystkich kolorów w Mistrzostwach Polski. W drugiej lidze startuje zespół KSM Krosno.

[edytuj] Koszykówka

W obecnej chwili Siarka Tarnobrzeg, Stal Stalowa Wola i Znicz Jarosław występują w Polskiej Lidze Koszykówki. W I lidze mężczyzn grają Sokół Łańcut, MOSiR Krosno. Oprócz tego MOSiR Przeworsk występuje w 3 lidze. W sezonie 1975 największym osiągnięciem w koszykówce było zdobycie przez Resovię Rzeszów tytuł mistrza Polski.

[edytuj] Piłka ręczna

W ZPRP zrzeszonych jest 39 klubów z województwa podkarpackiego, z czego zdecydowaną większość stanowią kluby uczniowskie i szkolne[21]. Stal Mielec zdobyła tytuł Wicemistrza Polski w 1975 roku i Puchar Polski w 1971 roku[18]. Od sezonu 2010/2011 gra w PGNiG Superlidze Mężczyzn, zakończyła tenże sezon na czwartym miejscu. Czuwaj Przemyśl od sezonu 2009/2010 startuje w rozgrywkach I ligi grupy B[22]. Juvenia Rzeszów występuje na parkietach II ligi, z której po sezonie 2010/2011 spadł Orzeł Przeworsk[23].

[edytuj] Tenis stołowy

Forbet-OWG Tarnobrzeg jest najlepszym zespołem Ekstraklasy Kobiet; 19-krotny Drużynowy Mistrz Polski (sezony 1990/91 do 2004/05 oraz od 2006/07 do 2009/2010); 2. miejsce w Pucharze Europy: 1998/99; 2. miejsce w Pucharze ETTU: 2007/2008 i 2009/2010; 1. miejsce w Pucharze ETTU: 2008/2009

[edytuj] Hokej na lodzie

Lodowisko Arena Sanok w Sanoku

Jedynym podkarpackim zespołem występującym w ekstralidze hokeja na lodzie jest Ciarko PBS Bank Sanok, którego największymi triumfami jest zdobycie Pucharu Polski w latach 2011, 2012. W sezonie 2011/2012 zespół ten zwyciężył w rundzie zasadniczej PLH.

[edytuj] Regiony partnerskie

[edytuj] Religia

Gotyckie prezbiterium katedry w Przemyślu

Większość mieszkańców województwa podkarpackiego należy do Kościoła rzymskokatolickiego[25]. Na terenie województwa znajdują się części: metropolia lubelska, metropolia krakowska oraz metropolia przemyska w której skład wchodzi: archidiecezja przemyska w całości oraz dwie diecezje w częściach: diecezja rzeszowska, diecezja zamojsko-lubaczowska.

Information icon.svg Osobny artykuł: Struktury wyznaniowe w województwie podkarpackim.

[edytuj] Komunikacja

Terminal pasażerski Rzeszów-Jasionka
Przeworska Kolej Wąskotorowa
Bieszczadzka Kolejka Leśna

[edytuj] Transport drogowy

  • Gęstość dróg krajowych w regionie wynosi 4,2 km/100 km²,
  • Gęstość dróg wojewódzkich w regionie wynosi 8,8 km/100 km²,
  • Gęstość dróg powiatowych w regionie wynosi 36,0 km/100 km²,
  • Gęstość dróg gminnych w regionie wynosi 30,6 km/100 km²[26].

Autostrady:

Drogi ekspresowe:

Drogi krajowe

[edytuj] Transport lotniczy

[edytuj] Transport kolejowy

[edytuj] koleje wąskotorowe

[edytuj] Bezpieczeństwo

[edytuj] Policja

Podkarpacka policja posiada 17 jednostek powiatowych i 4 miejskie. Komenda Wojewódzka Policji znajduje się w Rzeszowie[27].

[edytuj] Straż pożarna

Główną siedzibą straży pożarnej jest Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie. Na terenie województwa działa 2 ratownictwa chemiczno - ekologiczne (Nowa Sarzyna, Rzeszów), 3 ratownictwa wodno - nurkowe (Tarnobrzeg, Przemyśl), 1 ratownictwo wysokościowe (Rzeszów)[28].

[edytuj] Wojsko

Podkarpackie jako 1 z 9 województw należy do Śląskiego Okręgu Wojskowego. Szefem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie jest płk dypl. Witold Przybyła. Skład jednostek Okręgu w województwie podkarpackim:

[edytuj] Ochrona środowiska

Rezerwat w Czarnorzekach "Prządki"

[edytuj] Parki Narodowe

[edytuj] Parki krajobrazowe

[edytuj] Rezerwaty przyrody

Według stanu na dzień 1 stycznia 2005 roku w województwie jest 94 rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 10733,10 ha, czyli 0,6% powierzchni województwa.

Podział rezerwatów wg typu:

  • 40 leśnych
  • 25 florystycznych
  • 6 torfowiskowych
  • 3 faunistycznych
  • 13 krajobrazowych
  • 6 geologicznych
  • 1 faunistyczny, wodny
Zobacz listę rezerwatów przyrody województwa podkarpackiego.

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r
  2. ↑ bieszczady.pl. [dostęp 1 grudnia 2008].
  3. ↑ odyssei.com. [dostęp 1 grudnia 2008].
  4. ↑ Mieszkańcy Podkarpacia żyją najdłużej
  5. ↑ (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603)
  6. ↑ (§8. Statut PUW w Rzeszowie) Zarządzenie Nr 134/09 Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2009 r., Nr 41, poz. 1183)
  7. ↑ Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 2011. Wyniki głosowania. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2011-10-13].
  8. ↑ Zamki i pałace Podkarpacia. [dostęp 2011-11-5].
  9. ↑ Mielec: Mission Black Hawk
  10. ↑ Rocznik Statystyczny Województw 2010 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-02-07, s. 86-87. ISSN 1230-5820. 
  11. ↑ Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 30 maja 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 45, poz. 510)
  12. ↑ Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec czerwca 2011 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2011-07-26. [dostęp 2011-08-21].
  13. ↑ Gospodarka województw podkarpackiego. [dostęp 2011-11-11].
  14. ↑ historia lotniska rzeszowskiego. [dostęp 2011-11-5].
  15. ↑ strona internetowa Podkarpackiego Parku Naukowo-Technologicznego. [dostęp 2011-11-5].
  16. ↑ Bogactwa naturalne województwa podkarpackiego. [dostęp 2011-11-11].
  17. ↑ Wyższa Szkoła Handlowa. [dostęp 30 listopada 2011].
  18. ↑ 18,0 18,1 Fabryczny Klub Sportowy (FKS) „PZL – STAL” w Encyklopedii miasta Mielca
  19. ↑ III liga 2010/2011, grupa: lubelsko-podkarpacka. 90minut. [dostęp 2011-06-17].
  20. ↑ II liga 2010/2011, grupa: wschodnia. 90minut. [dostęp 2011-06-17].
  21. ↑ Lista klubów w województwie podkarpackim. ZPRP. [dostęp 2011-06-17].
  22. ↑ Tomasz Czarnota: Szaleńcza pogoń Harcerzy - podsumowanie sezonu w wykonaniu Czuwaju POSiR Przemyśl. SportoweFakty.pl, 2011-06-06. [dostęp 2011-06-17].
  23. ↑ Bartosz Krysztofiak: Wszystkie karty rozdane - podsumowanie spotkań w II lidze mężczyzn. SportoweFakty.pl, 2011-05-02. [dostęp 2011-06-17].
  24. ↑ 24,0 24,1 współpraca miedzynarodowa. [dostęp 2011-11-23].
  25. ↑ [1]
  26. ↑ [2]
  27. ↑ strona internetowa Policji. [dostęp 2011-11-5].
  28. ↑ strona internetowa Straż Pożarnej na Podkarpaciu. [dostęp 2011-11-5].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Województwo podkarpackie
Portal Podkarpacie
Portal:
Podkarpacie
p • d • e
Miasta województwa podkarpackiego
Miasta na prawach powiatu Herb województwa podkarpackiego
Miasta powiatowe
Miasta gminne
p • d • e
Województwo podkarpackie
Powiaty grodzkie herb województwa podkarpackiego
Powiaty ziemskie
p • d • e
Województwa Polski
Wojewodztwa.svg
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wojew%C3%B3dztwo_podkarpackie&oldid=29998558”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach