Województwo podlaskie (I Rzeczpospolita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa podlaskiego I Rzeczypospolitej. Zobacz też: województwo podlaskie.
Województwo podlaskie
Herb
Herb
Położenie na mapie województwa
Województwo podlaskie na mapie I Rzeczypospolitej
Nazwa łacińska Palatinatus Podlachiae
Sentencja Par putat esse nihil [1]
Istniało 15131795
Prowincja Małopolska
Stolica Drohiczyn
Sejmik Drohiczyn
Wojewoda zobacz: wojewodowie podlascy
Liczba powiatów 3
Liczba senatorów 2
Ludność 226 392 mieszk.
(1790 [2])

Województwo podlaskie (łac. Palatinatus Podlachiae), województwo I Rzeczypospolitej istniejące w latach 15131795 ze stolicą w Drohiczynie, część prowincji małopolskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utworzone zostało przez króla Zygmunta Starego 29 sierpnia 1513 poprzez podział województwa trockiego i do 1569 należało do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pomimo tego od 1516 roku na mocy przywileju królewskiego ziemie wchodzące w skład województwa były objęte prawem polskim. Stolicą był Drohiczyn. W 1566 roku odłączono od województwa ziemię kobryńską, brzeską i kamieniecką, które weszły w skład województwa brzeskolitewskiego. W tym samym roku utworzono urząd kasztelana podlaskiego. W dniu 21 marca 1569 roku na mocy unii lubelskiej przy aprobacie posłów podlaskich Sejm koronny przegłosował włączenie województwa podlaskiego do Korony Królestwa Polskiego[3].

Urzędy[edytuj | edytuj kod]

Do senatu wprowadzało 2 senatorów większych: wojewodę i kasztelana podlaskich. Popis pospolitego ruszenia województwa odbywał się w Drohiczynie, który później uważano za stolicę województwa.

Ziemie[edytuj | edytuj kod]

Właściwym dla niej sejmikiem generalnym był obradujący w Warszawie "generał" mazowiecki.

Wszystkie te ziemie wybierały w Drohiczynie na zmianę 2 deputatów do Trybunału Koronnego w Lublinie.

Herb[edytuj | edytuj kod]

Herbem województwa były połączone 2 herby: polski i litewski - orzeł bez korony w polu czerwonym i Pogoń litewska.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stefan Krzysztof Kuczyński, Polskie herby ziemskie. Geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993, s. 215.
  2. Tabela: Summaryusz Generalny wszelkich dochodów Rzeczypospolitey tak w Koronie iako i w Litwie z kalkulacyą mil kwadratowych, tak со do dymów, podatków, iako i ludzi, w: Dziennik rządowo-ekonomiczno handlowy. Zaymuiący różne Wiadomości, Rządowe, Handlowe, Ekonomiczne, Fabryczne, Kontraktowe na Dobra, Summy, i Produkta. Zajmujący 3 miesiące kwiecień may czerwiec 1790. R.5. T. II. Warszawa 1790.
  3. Volumina Legum T. II s. 77